U nas zapłacisz kartą
Czy łuszczyca jest wyleczalna?
Łuszczyca – przyczyny, objawy, leczenie
Łuszczyca jest niezakaźną, przewlekłą, ogólnoustrojową chorobą zapalną, która charakteryzuje się specyficznymi zmianami skórnymi wynikającymi z nadmiernego rogowacenia naskórka.
Dotyczy około 2% populacji w Europie i Stanach Zjednoczonych, w Azji i Afryce występuje rzadziej. Częstość występowania łuszczycy w populacji polskiej określa się na ok. 3%.
- genetyczne – m.in. polimorfizm genu HLA-Cw6
- immunologiczne – zaburzenia funkcjonowania zlokalizowanych w naskórku komórek Langerhansa oraz mechanizmy zależne od limfocytów T, zwłaszcza subpopulacji Th1 i Th17
- środowiskowe – infekcje, niektóre leki (m.in. przeciwmalaryczne, beta-blokery, cymetydyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne), stres, palenie tytoniu, picie alkoholu, ciąża i poród, menopauza.
- typ I wykazuje silny związek z predyspozycją genetyczną, rozpoczyna się zwykle przed 40. rokiem życia, często w dzieciństwie lub w wieku młodzieńczym, cechuje go cięższy przebieg w porównaniu z typem II, trudniej reaguje na leczenie
- typ II to tzw. łuszczyca dorosłych, zaczyna się zazwyczaj między 50. a 70. rokiem życia.
Dziedziczenie łuszczycy ma charakter wielogenowy. Ryzyko zachorowania na łuszczycę dziecka zdrowych rodziców wynosi 1–2%, gdy na łuszczycę choruje jedno z rodziców wzrasta do 10–20%, przy obojgu rodzicach chorych na łuszczycę sięga 50–70%.
Skąd bierze się łuszczyca?
Łuszczyca jest dermatozą, a więc chorobą skórną, o podłożu autoimmunologicznym. Oznacza to, że źródło jej rozwoju leży po stronie układu odpornościowego, który sam atakuje organizm. W efekcie tego działania następuje stan zapalny oraz wzmożona produkcja komórek skóry, a następnie zbyt szybkie ich złuszczanie. Objawia się to różowymi, łuszczącymi się wykwitami na powierzchni skory (tzw. blaszki łuszczycowe) - o różnym kształcie i wielkości. Łuszczyca najczęściej pojawia się na owłosionych częściach ciała (także skórze głowy oraz w okolicach dłoni, łokci i stóp).
W zależności od jej typu może przebiegać z różną intensywnością. Co ważne, naukowcy do tej pory nie odkryli dokładnej przyczyny jej występowania. Wiadomo tylko, że prawdopodobieństwo zachorowania na łuszczycę rośnie, jeśli posiada ją już ktoś w najbliżej rodzinie. Zwraca się również uwagę, że dermatoza ta pojawia się często podczas przewlekłego stresu, zmęczenia organizmu oraz przy niezdrowym trybie życia. Można to jednak uznać za czynniki wyzwalające ją, nie zaś za bezpośrednie przyczyny rozwoju łuszczycy.
Rodzaje łuszczycy i jej przebieg
Klasyfikacja łuszczycy opiera się na wieku osoby dotkniętej schorzeniem oraz wyglądem i miejscem występowania powodowanych przez nią stanów zapalnych. W pierwszym przypadku wyróżnia się łuszczycę typu 1, tzw. genetyczną - pojawia się jeszcze przed 40. rokiem życia. Łuszczyca typu 2. z kolei najczęściej objawia się już po ukończeniu 50 lat. Pod względem rodzaju zmian, można zaś wyróżnić m.in. łuszczycę zwykłą (łuski są białe), uogólnioną (kiedy są nią dotknięte większe powierzchnie ciała), stawową (wiąże się z zapaleniem stawów) i paznokci.
Leczenie łuszczycy oraz jej przebieg zależą od nasilenia choroby, oraz jej rodzaju. Czy można wyleczyć ją całkowicie? Niestety nie mamy dobrej wiadomości. Jest to choroba, która przebiega z okresami nasilenia i remisji, jednak nie jest możliwa do wyleczenia, a jej objawy mogą wrócić w każdym momencie.
Choroby współistniejące z łuszczycą
U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.
Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).
Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.
Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy
Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.
Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.
