U nas zapłacisz kartą
Jak objawia się łuszczyca - Przegląd symptomów i sposobów leczenia
Łuszczyca: dieta. Co jeść przy łuszczycy?
Łuszczyca to przewlekła choroba zapalna, dlatego część chorych może obserwować poprawę po wprowadzeniu do diety produktów o właściwościach przeciwzapalnych. Lek. Anna Bachelda-Curuś wyjaśnia, że reakcja organizmu, a tym samym uzyskane korzyści, mają charakter bardzo indywidualny, w zależności od stopnia przestrzegania zaleceń żywieniowych oraz od czynników genetycznych.
- Z pewnością niezdrowy styl życia, w tym sposób odżywiania, może nasilać procesy zapalne, a w konsekwencji pogarszać przebieg kliniczny choroby i wpływać na skuteczność wdrożonego leczenia. Produkty żywnościowe, których spożywanie może przyczyniać się do nasilenia procesów zapalnych w organizmie to np. mięso, nabiał, żywność wysoko przetworzona, cukry rafinowane. Po drugiej stronie możemy wskazać produkty działające przeciwzapalnie, takie jak: tłuste ryby morskie (śledź, makrela, łosoś, sardynka), nasiona lnu i olej lniany, oliwa z oliwek, nasiona dyni, orzechy włoskie (roślinne źródła kwasów omega-3), warzywa i owoce (w szczególności: marchew, szpinak, dynia, jarmuż, brokuły, jagody, truskawki, mango) - wylicza specjalistka.
Poza wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3, istotna jest także odpowiednia podaż witaminy D oraz antyoksydantów, które chronią organizm przed nadmiarem wolnych rodników tlenowych (ich źródła to głównie: świeże warzywa i owoce, orzechy, pełnoziarniste produkty zbożowe, oleje roślinne, ryby morskie). Podobnie jak w przypadku większości schorzeń o charakterze przewlekłym, dieta w łuszczycy powinna być oparta o zasady racjonalnego żywienia, właściwie zbilansowana, i przede wszystkim dopasowana indywidualnie do każdego pacjenta oraz współistniejących jednostek chorobowych. Bezwarunkowo natomiast należy wystrzegać się palenia tytoniu oraz najlepiej także spożywania alkoholu, gdyż używki nasilają zmiany skórne i mogą zaostrzać przebieg choroby.
W przypadku łuszczycy dłoni na skórze tej partii kończyn pojawiają się charakterystyczne wykwity. Przybierają postać lekko uniesionej grudki o czerwonawym zabarwieniu, która jest pokryta szarą łuską. Wykwity są liczne, a pojedyncza zmiana jest niewielka, często jednak zbierają się w skupiska i występują w postaci dużych, zlewnych zmian, skutecznie szpecących wygląd dłoni i utrudniających codzienne funkcjonowanie. W niektórych przypadkach wykwity atakują opuszki palców, w wyniku czego często następuje proces samoamputacji i skrócenie palców rąk. Dochodzi także do zniszczenia paznokci. Tego rodzaju przebieg choroby towarzyszy zazwyczaj łuszczycy krostkowej dłoni. Ten typ charakteryzuje pojawienie się krostek, oprócz typowych wykwitów.
Szczególną odmianą łuszczycy na dłoniach jest łuszczyca paznokci. Najczęściej taka postać tej dolegliwości towarzyszy łuszczycowemu zapaleniu stawów. Jej przebieg zazwyczaj prowadzi do ustalenia bardzo charakterystycznych objawów, które znacznie ułatwiają rozpoznanie choroby. Wśród nich można wyróżnić linijne wylewy krwawe na obszarze płytki paznokciowej, a także m.in. onycholizę, czyli proces oddzielania się płytki paznokcia od łożyska. Prowadzi on często do powstawania poważnych infekcji bakteryjnych. Innym objawem są tzw. naparstkowania, czyli niewielkie zagłębienia w płytce paznokcia. Pojawiają się także linie Beau, czyli podłużne pęknięcia płytki paznokcia, w poważniejszych przypadkach prowadzące często do oddzielenia się płytki od palca. Niezwykle charakterystyczną oznaką tej postaci choroby jest tzw. objaw plamy oleju, który można opisać jako wykwity znajdujące się pod płytką paznokciową. Przeświecają one przez nią jako brązowe plamy, które przypominają plamy oleju – stąd pochodzi ich nazwa.
Zdiagnozowanie łuszczycy dłoni następuje po rozmowie z osobą dotkniętą schorzeniem i przyjrzeniu się przez lekarza zmianom powstałym na dłoniach – objawy są łatwe do rozpoznania. Specjalista zazwyczaj pyta o okoliczności pojawienia się wykwitów, kiedy one wystąpiły, a także o zachorowania na choroby przewlekłe. Może zostać odnotowany tzw. objaw świecy stearynowej, który opisywany jest jako pokazanie się gładkiej i błyszczącej powierzchni grudki po zdjęciu szarej łuski z powierzchni dłoni. Innym czynnikiem diagnozy jest objaw Auspitza, czyli punktowe krwawienia na powierzchni grudki. Świadczą one o uszkodzeniu naczyń włosowatych skóry.
Leki stosowane w łuszczycy
Terapia miejscowa stosowana jest u osób z łagodną postacią łuszczycy. Czym smaruje się zmiany łuszczycowe? Wykwity na skórze leczy się za pomocą maści: salicylowej, mocznikowej, solankowej (maść z chlorkiem sodu), dziegciowej oraz cygnoliny (antraliny). Preparaty te mają działanie przeciwświądowe i znieczulające, pomagają złuszczać biało-srebrną łuskę, a jednocześnie nawilżają skórę. Dziegć oraz cygnolina są dodatkowo pomocne w redukowaniu czerwonych plam. Jednocześnie pacjenci skarżą się na nieprzyjemny zapach, uczucie lepkości, brudzenie ubrań i powodowanie podrażnienia skóry po stosowaniu wyżej wymienionych substancji, szczególnie kwasu salicylowego, dziegciu i antraliny. W terapii stosuje się również kortykosteroidy, witaminę D3 i pochodne witaminy A .
Umiarkowana i ciężka postać łuszczycy wymaga bardziej zaawansowanego leczenia. W bardzo poważnych przypadkach choroby można zastosować leczenie immunosupresyjne, a także naświetlania – fototerapię i fotochemioterapię. Fototerapia polega na naświetlaniu skóry lampami wykorzystującymi promieniowanie UVA i UVB. Fotochemioterapia (PUVA) opiera się o działanie promieniowania UVA w połączeniu z psoralenem, który jest lekiem zwiększającym wrażliwość skóry na światło. Czasem niezbędna jest antybiotykoterapia, a nawet hospitalizacja, jeśli więcej niż 25 proc. skóry uległo zmianom, kiedy łuszczyca towarzyszy innym chorobom lub utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Preparaty stosowane w umiarkowanej i ciężkiej postaci łuszczycy to: metotreksat, cyklosporyna, acytretyna i fumaran dimetylu. Istnieje także możliwość podjęcia terapii biologicznej, w ramach ktoórej pacjentowi podaje się leki z grupy inhibitorów TNF-alfa. Leczenie łuszczycy paznokci jest bardzo trudne. Pacjentom zalecane są preparaty z kortykosteroidami wraz z opatrunkiem okluzyjnym oraz kwas salicylowy z dipropionianiem betametazonu.
Jak leczyć łuszczycę?
Łuszczyca jest chorobą o nie do końca poznanej etiologii, co sprawia, że nie ma możliwości jej całkowitego wyleczenia. Ze względu na nieprzewidywalny przebieg choroby, zapobieganie i leczenie łuszczycy nie należą do łatwych. Celem leczenia jest utrzymanie chorego jak najdłużej w stanie remisji , redukcja objawów, zmniejszenie ryzyka powikłań oraz umożliwienie powrotu do aktywności życiowej i zawodowej.
Dobór odpowiedniej terapii opiera się na ocenie nasilenia zmian chorobowych. Dokonuje się jej przy pomocy skali BSA (Body Surface Area) i PASI (Psoriasis Area and Severity Index). Skala PASI bierze pod uwagę obecność i stopień nasilenia rumienia, nacieku i łuski w skali 0-4 oraz wielkość powierzchni, jaką zajmują wykwity skórne na poszczególnych obszarach ciała – głowie, tułowiu, kończynach górnych i kończynach dolnych. Im wyższy wynik, tym wyższy stopień nasilenia łuszczycy. Skala BSA uwzględnia procentową ocenę powierzchni ciała zajętej przez zmiany łuszczycowe. Jeśli wskaźnik PASI lub BSA wynosi mniej niż 10, rozpoznaje się łuszczycę łagodną, natomiast wynik powyżej 10 wskazuje na łuszczycę umiarkowaną i ciężką.
