U nas zapłacisz kartą
Jak zaczyna się łuszczyca - Pierwsze objawy i sposoby jej rozpoznania
W jakim wieku zwykle pojawiają się pierwsze oznaki łuszczycy?
Pierwsze oznaki łuszczycy mogą pojawić się w każdym wieku. Łuszczący się porost nie oszczędza ani osób starszych, ani dzieci. Zdarzają się przypadki początku choroby w okresie niemowlęcym i pojawienia się blaszek łuszczycowych po 80 roku życia. Częściej jednak pierwsze objawy łuszczycy ujawniają się już w młodym wieku od 14 do 30 lat. w młodym wieku, mają już współistniejące choroby, na przykład, takie jak otyłość, alergie, cukrzyca, neurastenia, patologia tarczycy.
Przejaw łuszczycy zależy od rodzaju choroby. Ale w każdym razie pierwszymi objawami skórnych postaci łuszczycy jest pojawienie się wysypki. Wysypka to zaokrąglona grudka naskórka. Jaki jest mechanizm powstawania grudek łuszczycowych?
Czynniki prowokujące wyzwalają proces zapalny, którego podstawą jest hiperkeratoza (patologiczna proliferacja komórek). W efekcie naskórek gęstnieje, zaczyna wystawać ponad zdrową skórę, tworząc guzek. Jest to podstawowy element łuszczącego się porostu - grudki łuszczycowej.
Grudka ma jasnoróżowy kolor, który różni się intensywnością. Początkowo grudka jest ciemnoróżowa (do ciemnoczerwonej), następnie staje się bardziej wyblakła i łuszcząca się. Martwe łuski nabłonka mają szaro-srebrzysty kolor, bardzo łatwo można je oddzielić przez skrobanie. W podstawowej warstwie skóry właściwej pojawiają się nowe naczynia krwionośne, które zaopatrują powstające komórki naskórka w składniki odżywcze. Z tego powodu podczas remisji, nawet przy braku płytki nazębnej, skóra będzie miała czerwonawy kolor. W miarę nasilania się procesu pierwiastki rosną i zajmują coraz większy obszar. Skóra w tych miejscach jest sucha, pęknięta, krwawi, czyli istnieje oczywista klinika łuszczycy.
Ulubionymi miejscami pierwszych wysypek w łuszczycy są skóra głowy, twarz (u młodzieży), naturalne fałdy skórne (u dzieci), stawy (łokcie, kolana), stopy i podeszwy. Płytki łuszczycowe, w przeciwieństwie do egzemy, są zwykle zlokalizowane na zewnętrznych powierzchniach prostowników stawu.
Rodzaje łuszczycy
Zróżnicowane objawy oraz charakter choroby decydują o tym, że można wyróżnić kilka rodzajów łuszczycy.
- Łuszczyca plackowata – dotyczy niemal 90% przypadków. Zmiany pokryte srebrną łuską przybierają okrągły lub owalny kształt. Są wypukłe i najczęściej umiejscawiają się na ramionach, nogach, kolanach, łokciach, plecach i głowie. Obszary zmienione chorobową są wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry.
- Łuszczyca krostkowa – ogniska zapalne powodują zaczerwienienie skóry i pojawienie się grudek z ropna wydzieliną. Najczęściej zajęte są dłonie i stopy. Kiedy jednak dochodzi do rozprzestrzenienia się choroby na większy obszar pojawiają się objawy dodatkowe jak zmęczenie, gorączka, dreszcze, świąd i utrata apetytu.
- Łuszczyca wysiękowa – umiejscawia się najczęściej w fałdach skórnych.
- Łuszczyca kropelkowa – zmiany na skórze przybierają formę niewielkich punktów w kształcie kropelek. Pojawiają się one na czubku głowy, kończynach i tułowiu.
- Łuszczyca odwrócona – umiejscawia się na zgięciach i fałdach.
- Erytrodermia łuszczycowa – najcięższa postać łuszczycy wymagająca hospitalizacji. Powstaje w wyniku np. oparzeń słonecznych.
- Łuszczyca stawowa – rozwija się po kilku latach od pojawienia się pierwszych objawów łuszczycy na skórze. Wymaga konsultacji reumatologicznej, ponieważ może prowadzić do kalectwa. Wywołuje przewlekłe stany zapalne stawów i przylegających do nich struktur. Najczęściej obejmuje paliczki, stawy krzyżowo-biodrowe, nadgarstkowe i skokowe. Powoduje ból, sztywność i ograniczenie ruchomości w ich obrębie.
- Łuszczyca skóry głowy – może występować samodzielnie. Oprócz intensywnego łuszczenia się naskórka pojawia się uciążliwy świąd.
- Łuszczyca paznokci – najczęściej towarzyszy zmianom skórnym bądź stawowym. Pojawiające się wgłębienia w płytce paznokciowej często wyprzedzają inne symptomy choroby.
Przyczyny łuszczycy
Typowe zmiany łuszczycowe mogą pojawić się na skórze osoby w każdym wieku, zdarza się, że to specyficzne zapalenie skóry rozpoznaje się już u niemowląt. Najczęściej jednak pierwsze objawy łuszczycy pojawiają się pomiędzy 20. a 40. rokiem życia (jest to tzw. I typ łuszczycy). II typ łuszczycy dotyczy osób po ukończeniu 50. roku życia.
Łuszczyca należy do grupy chorób o podłożu autoimmunologicznym i charakteryzuje się uogólnionym procesem zapalnym. Ważną rolę w rozwoju łuszczycy odgrywają czynniki genetyczne oraz bodźce środowiskowe takie jak stres, uraz, infekcje bakteryjne lub grzybicze.
Łuszczyca a dziedziczenie
Łuszczyca jest chorobą dziedziczną, co potwierdza fakt, że jeśli u obojga rodziców rozpoznano łuszczycę, prawdopodobieństwo rozwoju choroby u ich dziecka wynosi około 70%. W przypadku tylko jednego rodzica z łuszczycą dziecko ma około 20% szans, że rozwiną się u niego objawy łuszczycy. Niekiedy dochodzi do przeskoku jednego pokolenia, tzn. zostaje ominięte pierwsze pokolenie, a symptomy łuszczycy rozwijają się w kolejnym (wnuki). Łuszczyca może pojawić się także u osób bez obciążonego wywiadu rodzinnego, gdyż mogą zajść świeże mutacje.
Łuszczyca typu I, czyli objawiająca się pomiędzy 20-40. rokiem życia, dziedziczy się autosomalnie dominująco.
Czy łuszczyca jest zaraźliwa?
Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną, zatem nie można się nią zarazić nawet w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą mającą objawy choroby.
Domowe sposoby na łuszczycę
Żadne domowe sposoby nie zastąpią leczenia zaawansowanej łuszczycy. Mogą jednak złagodzić jej objawy i wesprzeć leczenie innymi metodami. Jak już wyżej zostało wspomniane, osoby chore na łuszczycę powinny unikać czynników, które mogą powodować zaostrzanie się zmian skórnych (stres, infekcje, urazy, palenie tytoniu, picie alkoholu), a podstawą leczenia tej choroby jest prawidłowa pielęgnacja skóry. Dlatego też należy używać kosmetyków przeznaczonych do skóry ze zmianami łuszczycowymi oraz regularnie stosować emolienty.
Kąpiel osób cierpiących na łuszczycę powinna być krótka, w wodzie o temperaturze około 30–36℃. Należy unikać stosowania szorstkich gąbek, które mogą powodować uszkodzenia skóry i wysiew nowych wykwitów. Po zakończeniu kąpieli należy dokładnie opłukać ciało wodą oraz osuszyć miękkim ręcznikiem, unikając pocierania skóry.
Do czesania włosów zaleca się używanie szczotek z naturalnym włosiem, gdyż plastikowe szczotki mogą uszkadzać skórę głowy. Należy unikać używania lokówek oraz suszyć włosy przy użyciu niskiej temperatury.
