U nas zapłacisz kartą
Jak zaczyna się łuszczyca - Pierwsze objawy i sposoby jej rozpoznania
Odmiany łuszczycy: zwyczajna, krostkowa, stawowa
Łuszczyca jest najczęściej rozpoznawaną chorobą dermatologiczną. Jej rodzaje różnią się wyglądem, lokalizacją, intensywnością zabarwienia wykwitów, charakterem łuski.
Łuszczyca zwyczajna (plackowata) występuje najczęściej (dotyczy nawet 90% chorych). Typowe dla niej zmiany są wypukłe, okrągłe lub owalne, pokryte łuską, wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry, zlokalizowane na nogach, ramionach, kolanach i łokciach, plecach, głowie, rzadziej na twarzy, dłoniach, stopach, czy brzuchu.
Fot. 2. Łuszczyca skóry łokci
Łuszczyca krostkowa – zajęta zmianami skóra jest czerwona, opuchnięta i pokryta krostami z wydzieliną ropną. Ten rodzaj łuszczycy występuje w dwóch postaciach: uogólnionej (jest to jedna z najcięższych postaci łuszczycy) i miejscowej (na dłoniach i stopach).
Łuszczyca stawowa, czyli łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) – manifestuje się przewlekłym zapaleniem stawów z łuszczycą lub bez łuszczycy skóry. Może występować tylko w jednej lokalizacji lub zajmować wiele stawów. Najbardziej powszechną postacią jest łuszczycowe zapalenie stawów obejmujące dystalne stawy międzypaliczkowe, często występują też zmiany łuszczycowe w obrębie paznokci. Choroba ma na ogół łagodny przebieg, w rzadkich przypadkach ciężkiej postaci może prowadzić do zniszczenia stawów i niesprawności.
Łuszczyca paznokci może współistnieć ze zmianami skórnymi lub stanowić jedyny objaw choroby. Jej objawem jest naparstkowanie – w płytce paznokciowej powstają punktowe wgłębienia ułożone liniowo lub przypadkowo. W wyniku zajęcia łożyska widoczne jest żółtawe przebarwienie wyglądające jak kropla oleju po płytką paznokcia. W zaawansowanych postaciach dochodzi do oddzielenia płytek paznokciowych (onycholizy), paznokcie są zgrubiałe, matowe, białawożółte, kruche i poprzecinane poprzecznymi bruzdami. W ciężkich postaciach płytki oddzielają się całkowicie.
Przebieg łuszczycy
Łuszczycę rozpoznaje się na podstawie obecności charakterystycznych zmian skórnych w typowych lokalizacjach (kolana, łokcie, owłosiona skóra głowy). W sytuacjach wątpliwych lekarz może zalecić wykonanie biopsji i ocenę histopatologiczną wycinka.
Ta choroba skóry przebiega z okresami zaostrzeń objawów i remisji, czyli ustępowania symptomów. Niekiedy okres bez objawów choroby może trwać nawet kilka lat. Odpowiednia pielęgnacja skóry osoby chorej na łuszczycę jest podstawą leczenia choroby i zapobiega powstawaniu nowych wykwitów skórnych. Należy pamiętać także, aby unikać silnego stresu, urazów, infekcji czy rozwoju procesów zapalnych np. próchnicy, gdyż są to czynniki wyzwalające zmiany.
Łuszczyca w ciąży
Przebieg łuszczycy u kobiet w ciąży może być mocno zróżnicowany. Według dostępnych danych w literaturze medycznej szacuje się, że u około 30–40% kobiet będących w ciąży dochodzi do złagodzenia objawów choroby, a u około 20% ciężarnych obserwuje się nasilenie objawów. U pozostałych 40–50% kobiet w ciąży zmiany przebiegają bez zmian ich charakteru i nasilenia. Za czynniki sprzyjające łagodzeniu objawów łuszczycy u kobiet w ciąży uznaje się wzrost stężenia estrogenu i progesteronu oraz zmniejszenie odpowiedzi odpornościowej organizmu.
Należy też pamiętać, że ciąża jest przeciwwskazaniem do niektórych leków standardowo stosowanych w leczeniu łuszczycy (m.in. przeciwwskazane są retinoidy, metotreksat oraz tazaroten). Pozostałe leki (cygnolina, dziegcie, kortykosteroidy, takrolimus, pimekrolimus i cyklosporyna) powinny być stosowane pod ścisłym nadzorem lekarza.
Łuszczyca a inne choroby
Obecny w organizmie stan zapalny, który towarzyszy łuszczycy, może prowadzić do zmian w układzie sercowo-naczyniowym, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń metabolicznych, niealkoholowego stłuszczenia wątroby i wielu innych chorób współistniejących. Osoby z łuszczycą często cierpią też na depresję, która nasilana jest brakiem akceptacji objawów choroby.
Leczenie łuszczycy
Podstawą leczenia jest zwalczanie łuszczycowych zmian zapalnych na skórze, doprowadzenie do remisji objawów i utrzymanie tego stanu jak najdłużej. W celu załagodzenia objawów i doprowadzenia do remisji choroby, u pacjentów u których zmiany obejmują do 25% powierzchni ciała, stosuje się leczenie zewnętrzne. W pierwszym etapie leczenia zaleca się preparaty złuszczające, mające na celu usunięcie łuski. Zawierają one wysokie stężenie mocznika bądź kwas salicylowy, np. kosmetyki marki Cerkoderm. Następnie warto sięgnąć po dermokosmetyki ograniczające proliferację naskórka, np. marka Paraderm. Niekiedy lekarze zlecają również kuracje kortykosterydami dostępnymi na receptę oraz pochodnymi witaminy D.
Jak leczyć łuszczycę, kiedy zmiany pokrywają ponad 25% powierzchni skóry, albo gdy pacjent jest w złej kondycji psychicznej, ponieważ leczenie miejscowe nie przynosi poprawy? Wtedy konieczne jest leczenie ogólne obejmujące leki immunosupresyjne (metotreksat, cyklosporyna A, retinoidy, leki biologiczne). Tego typu farmakoterapia jest jednak dużym obciążeniem dla organizmu. Pomocniczo wprowadza się niekiedy fototerapię oraz psychoterapię, jako że stres pogłębia objawy choroby.
Łuszczyca - przyczyny
Przyczyn łuszczycy jest naprawdę wiele. Często współistnieje ona z innymi schorzeniami: cukrzycą typu II, zapalną chorobą jelit, chorobą serca, ale również depresją, wzmożonym stresem i niepokojem.
Objawy łuszczycy różnią się w zależności od osoby i zależą od typu choroby. Zmiany łuszczycowe mogą być małe (mowa na przykład o kilku płatkach na sk ó rze głowy czy łokciu) lub pokrywać większość cia ł a.
Do najczęstszych objawów łuszczycy plackowatej zalicza się:
- czerwone i wypukłe plamy na sk ó rze,
- bia ławo-srebrne łuski lub blaszki pojawiające się na czerwonych plamach,
- sucha sk ó ra, kt ó ra mo że pękać i krwawić,
- bolesność wokół pojawiających się plam,
- swędzenie i pieczenie wokół zmian skórnych,
- zgrubiałe, podziurawione paznokcie,
- bolesne, opuchnięte stawy.
Wi ększość os ó b z łuszczycą przechodzi przez „cykle” objaw ó w. Choroba powoduje wówczas ciężkie objawy przez kilka dni lub tygodni, które mogą ustąpić lub znacząco się zmniejszyć.
Następnie, w ciągu kilku kolejnych tygodni lub po nagłym wyeksponowaniu na czynnik wyzwalający łuszczycę (może być nim nawet stres), stan może znów się zaostrzyć.
Czasami objawy łuszczycy znikają całkowicie. Kiedy nie masz żadnych aktywnych oznak tej choroby, możesz znajdować się właśnie w „remisji”. To nie znaczy, że łuszczyca nie wr ó ci, nawet pomimo wyciszenia objawów.
Za nawroty choroby odpowiadają zewnętrzne czynniki. Takimi „wyzwalaczami”, które mogą zwiastować nowy atak łuszczycy jest wysoki poziom stresu, spożywanie dużej ilości alkoholu, różnego rodzaju obrażenia (skaleczenie, otarcie) i oparzenia słoneczne.
Jeśli borykasz się z łuszczycą, pamiętaj o zabezpieczeniu się przed szkodliwym wpływem promieniowania na skórę: stosuj kremy z filtrem do twarzy oraz balsamy do opalania SPF 50 . Nie rezygnuj z ochrony nawet zimą: NIVEA Sun Sensitive Balsam do skóry wrażliwej SPF 50+ nie tylko zabezpieczy wrażliwą i reaktywną skórę, ale również zadba o jej nawilżenie dzięki wyciągom z aloesu. To kosmetyk odpowiedni nawet dla alergików: nie zawiera substancji zapachowych.
