Lek biologiczny w leczeniu łuszczycy - Nowa nadzieja dla pacjentów

Łuszczyca - leczenie biologiczne czy klasyczne?

Jak zaznacza prof. Lidia Rudnicka, prezes Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, prorektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego rekomendacje PTD nie określają jaki lek powinien wybrać lekarz dla pacjenta.

Zdaniem ekspertów nie powinno narzucać się lekarzowi (a tak wymóg stawia program lekowy) czy wybierze on tzw. klasyczny lek - głównie cyklosporyna, acytretyna, metotreksat, czy lek biologiczny. Wynika to m.in. stąd, że proces ustalania postępowania terapeutycznego w łuszczycy jest bardzo złożony.

- Na listę życzeń kierowanych do MZ w dniu chorych na łuszczycę wpisałabym postulat, by takiego wymogu nie było - mówiła prof. Lidia Rudnicka. Tłumaczyła: - Według obecnego stanu wiedzy można uznać, że skuteczność i profil bezpieczeństwa w przypadku większości leków biologicznych są lepsze niż większości leków klasycznych.

Kolejną ważną kwestią do modyfikacji - na co wielokrotnie już wcześniej zwracali uwagę eksperci - jest umożliwienie szybkiego dostępu do leczenia dla wszystkich chorych, którzy kwalifikują się do leczenia biologicznego. Dla przykładu, teraz zasadniczo tylko pacjenci z ciężką postacią łuszczy plackowatej mają zagwarantowany dostęp do najskuteczniejszych opcji leczenia w programie lekowym. W codziennej praktyce leczenia łuszczycy ważne jest aby decyzje terapeutyczne mogły być dostosowane indywidualnie do potrzeb chorego, jego aktualnego stanu klinicznego, a także uwzględniały bieżące doniesienia naukowe.

Stąd powtarzany postulat, aby leczenie nowoczesnymi lekami biologicznymi było możliwe przy niższym niż dotąd PASI. Obecnie jest to możliwe przy kryterium nasilenia choroby PASI>18, które określa łuszczycę ciężką.

Chcielibyśmy prosić o rozważenie obniżenia PASI w przypadku tych najnowocześniejszych cząsteczek - mówiła dr hab. Irena Walecka, prof. CMKP, konsultant wojewódzki dla województwa mazowieckiego w dziedzinie dermatologii i wenerologii.

Gdy łuszczyca współistnieje z ŁZS

Specjaliści zgłaszają też zasadność rozważenia udostępnienia leczenia inhibitorem interleukiny 23 pacjentom z łuszczycowym zapaleniem stawów (ŁZS). Pacjenci leczeni biologicznie na łuszczycę plackowatą (ŁP) mają od 2020 roku dostęp do takiego nowoczesnego leku, zarejestrowanego zarówno w łuszczycy jak i w ŁZS. Obie jednostki chorobowe (ŁP i ŁZS) są często współwystępującymi chorobami. Dostęp do IL-23 lub jego brak jest podyktowany tym czy pacjent głównie cierpi na łuszczycę plackowatą (ŁP) - leczoną przez dermatologów, czy na łuszczycowe zapalenia stawów (ŁZS) - leczone przez reumatologów.

Jak podkreśliła prof. Brygida Kwiatkowska, konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii, z-ca dyr. ds. klinicznych, kierownik Kliniki Wczesnego Zapalenia Stawów w IGRiR dostęp do kolejnego leku poszerzyłby spektrum leczenia w ŁZS.

- To istotne, bo łuszczycowe zapalenie stawów ma wiele domen, w tym manifestujące się zmianami łuszczycowymi. Bywa tak, że pacjent nie przedstawia tych domen, ale z czasem one się zaczynają pojawiać: zapalenie przyczepów ścięgnistych, palec kiełbaskowaty, czy chociażby większe zajęcie skóry. Możliwość zastosowania leków o różnych mechanizmach działania zwiększa procent pacjentów, którym jesteśmy w stanie pomoc w zdecydowany sposób poprzez dobór precyzyjnej terapii - zaznaczyła profesor.

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.

Koszty leczenia - jakie są, jakie mogą być?

Profesor przywołała aktualne dane analityczne ukazujące jaki wpływ na budżet NFZ może mieć zniesienie wymogu obowiązkowego przerywania terapii inhibitorami interleukiny po 96 dniach jej trwania. W przypadku, jeśli średnia przerwa w leczeniu trwa obecnie krócej niż 16 tygodni powoduje to oszczędności w wydatkach ponoszonych przez NFZ na program lekowy B.47.

Wprowadzenie ciągłego leczenia (zamiast 96 tygodni) dla chorych leczonych ixekizumabem, sekukinumabem, ustekinumabem może spowodować:

• w przypadku, gdy przerwa w leczeniu trwa obecnie 4 miesiące - wzrost wydatków NFZ w 4-letniej perspektywie na poziomie 0,5 mln zł (ok. 0,35 całkowitych wydatków na leczenie pacjentów w ramach programu)

• w przypadku, gdy przerwa w leczeniu jest dłuższa i wynosi 6 miesięcy - wzrost wydatków NFZ w 4-letniej perspektywie na poziomie 6,4 mln zł (ok. 5 proc. całkowitych wydatków na leczenie pacjentów w ramach programu).

- Zatem nie są to duże koszty dla systemu - oceniała prof. Aleksandra Lesiak. Dodała, że optymalizacja programu, m.in. brak przerw w podawaniu leku, została pozytywnie zaopiniowana przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. - Mamy zatem nadzieję i zarazem petycję do Ministerstwa Zdrowia, by nadchodzące miesiące przyniosły zniesienie tych barier w dostępie do leczenia w łuszczycy - podsumowała.

Leczenie biologiczne: wskazania

• niektóre nowotwory
• białaczki
• wirusowe zapalenie wątroby
• hemofilia
• mukowiscydoza
• astma
• reumatoidalne zapalenie stawów
• nieswoiste zapalenie jelit
• łuszczyca

Leki biologiczne próbuje się również stosować w terapii atopowego zapalenia skóry.

Leki biologiczne - cechą charakterystyczną tego typu lekarstw jest fakt, że w procesie ich opracowywania wykorzystuje się naturalne substancje biologiczne lub imituje się mechanizmy zachodzące w organizmie człowieka, aby osiągnąć odpowiednio silną reakcję organizmu. Są więc ściśle związane z cząsteczkami biologicznie czynnymi, naturalnie występującymi w organizmie człowieka. Naśladują funkcje prawidłowych białek ludzkich, wpływają na interakcje rozmaitych biologicznie czynnych cząsteczek w naszym organizmie, modyfikują też pracę receptorów komórkowych uwrażliwiając je bądź uniewrażliwiając na rozmaite substancje. Słowem działają dokładnie tam, gdzie są potrzebne. Leki biologiczne wytwarza się metodami biotechnologii i wykorzystuje się do tego biologię molekularną oraz inżynierię genetyczną.

---

luszczyca