Lek biologiczny w leczeniu łuszczycy - Nowa nadzieja dla pacjentów

LECZENIE BIOLOGICZNE: wskazania, przeciwwskazania, skutki uboczne

Leczenie biologiczne zyskuje coraz więcej zwolenników. Jest nadzieją dla wielu osób przewlekle i nieuleczalnie chorych. Sprawdź, jakie są wskazania i przeciwwskazania do stosowania leczenia biologicznego i jakie może ono nieść ze sobą skutki uboczne.

Spis treści

Leczenie biologiczne hamuje nadmierną reakcję układu immunologicznego. Leki biologiczne działają szybko i to jest jedna z ich największych zalet. Równie ważne jest oddziaływanie na konkretne mechanizmy zachodzące w organizmie. Dzięki temu są skuteczne i powodują zdecydowane zmniejszenie objawów choroby. Znacząco poprawiają więc komfort życia chorego. Leki biologiczne są też bardzo wygodne w stosowaniu.

Łuszczyca - leczenie biologiczne czy klasyczne?

Jak zaznacza prof. Lidia Rudnicka, prezes Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, prorektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego rekomendacje PTD nie określają jaki lek powinien wybrać lekarz dla pacjenta.

Zdaniem ekspertów nie powinno narzucać się lekarzowi (a tak wymóg stawia program lekowy) czy wybierze on tzw. klasyczny lek - głównie cyklosporyna, acytretyna, metotreksat, czy lek biologiczny. Wynika to m.in. stąd, że proces ustalania postępowania terapeutycznego w łuszczycy jest bardzo złożony.

- Na listę życzeń kierowanych do MZ w dniu chorych na łuszczycę wpisałabym postulat, by takiego wymogu nie było - mówiła prof. Lidia Rudnicka. Tłumaczyła: - Według obecnego stanu wiedzy można uznać, że skuteczność i profil bezpieczeństwa w przypadku większości leków biologicznych są lepsze niż większości leków klasycznych.

Kolejną ważną kwestią do modyfikacji - na co wielokrotnie już wcześniej zwracali uwagę eksperci - jest umożliwienie szybkiego dostępu do leczenia dla wszystkich chorych, którzy kwalifikują się do leczenia biologicznego. Dla przykładu, teraz zasadniczo tylko pacjenci z ciężką postacią łuszczy plackowatej mają zagwarantowany dostęp do najskuteczniejszych opcji leczenia w programie lekowym. W codziennej praktyce leczenia łuszczycy ważne jest aby decyzje terapeutyczne mogły być dostosowane indywidualnie do potrzeb chorego, jego aktualnego stanu klinicznego, a także uwzględniały bieżące doniesienia naukowe.

Stąd powtarzany postulat, aby leczenie nowoczesnymi lekami biologicznymi było możliwe przy niższym niż dotąd PASI. Obecnie jest to możliwe przy kryterium nasilenia choroby PASI>18, które określa łuszczycę ciężką.

Chcielibyśmy prosić o rozważenie obniżenia PASI w przypadku tych najnowocześniejszych cząsteczek - mówiła dr hab. Irena Walecka, prof. CMKP, konsultant wojewódzki dla województwa mazowieckiego w dziedzinie dermatologii i wenerologii.

Leki biologiczne – rodzaje, zastosowanie i mechanizm działania

Leki biologiczne, które są stosowane w łuszczycy, RZS (reumatoidalnym zapaleniu stawów), wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i wielu innych chorobach na podłożu autoimmunologicznym, mogą wywoływać liczne skutki uboczne.

Leki biologiczne to leki o strukturze białkowej, które powstają z wykorzystaniem złożonych procesów biotechnologicznych na podłożu żywych komórek. Ich użycie kliniczne opiera się na leczeniu stanów zapalnych bez destrukcyjnego działania na cały układ immunologiczny. W związku z tym nie wywołują tylu działań niepożądanych co inne formy leczenia immunosupresyjnego, a przy tym są dużo skuteczniejsze niż rutynowo stosowane leki.

Leczenie biologiczne: możliwe skutki uboczne

Leczenie biologiczne zwykle jest dobrze tolerowane, ale oczywiście mogą pojawić się skutki uboczne. W zależności od mechanizmu działania leku biologicznego różna jest częstość występowania działań niepożądanych, ich charakter i nasilenie. Leki wpływające na układ immunologiczny sprawiają, że obniża się naturalna zdolność organizmu do walki z infekcjami, wirusami czy grzybami. Między innymi mogą zwiększać ryzyko zakażenia prątkami gruźlicy, Pneumocystis carinii, Listerią monocytogenes i Legionellą czy grzybicą. Częste są także zakażenia grzybicze.

Leczenie biologiczne może również wpływać na układ krążenia i prowadzić do niewydolności serca. W przypadku stwardnienia rozsianego leki biologiczne mogą je ujawnić, a u osób już zdiagnozowanych - zaostrzyć objawy.

Przyjmowanie niektórych leków wiąże się z pojawieniem się miejscowego odczynu w miejscu iniekcji. W innych przypadkach po zastosowaniu terapii biologicznej może dojść do ujawnienia się gruźlicy latentnej (utajonej) czy też rozwinięcia się silnej reakcji autoimmunizacyjnej, która będzie zagrażała życiu chorego. Co za tym idzie, nie można określić tych samych przeciwwskazań dla wszystkich leków biologicznych, ponieważ ich wpływ (mechanizm działania) na układ immunologiczny jest odmienny.

Programy lekowe - kryteria nie tylko medyczne

Dr hab. n. med. Witold Owczarek, prof. WIM, konsultant krajowy w zakresie dermatologii i wenerologii Wojskowej Służby Zdrowia, przewodniczący Zespołu Koordynacyjnego ds. Leczenia Biologicznego w Łuszczycy potwierdza, że zmiany w zapisach programu lekowego B.47, w tym ostatnie modyfikacje obowiązująca od 1 stycznia br., zdecydowanie usprawniły i przybliżyły leczenie łuszczycy w Polsce do rekomendacji nie tylko PTD, ale i światowych.
Mimo to pozamedyczne, administracyjne kryteria programu podyktowane względami ekonomicznymi powodują, że leki biologiczne w leczeniu łuszczycy nadal są dostępne z ograniczeniami.

Zdaniem Iwony Kasprzak, dyrektor Departamentu Gospodarki Lekami Narodowego Funduszu Zdrowia program lekowy w łuszczycy plackowatej jest programem, który funkcjonuje bardzo dobrze.

Przypomniała, że objęcie kolejnych technologii lekowych refundacją w ramach programu B.47 było możliwe w dużej mierze dzięki pojawianiu się biosymilarów, odpowiedników leków oryginalnych. - Leczenie pacjenta nie jest już tak drogie, jak w poprzednich latach, średni koszt znacznie spadł, co pozwala na zwiększenie dostępności do terapii dla pacjentów - mówiła dyrektor.

Przyznała natomiast, że istnieją ograniczenia administracyjne dotyczące m.in. stosowania nowoczesnych leków oddziaływujących na interleukinę. - Te leki nie mają jeszcze swoich tańszych odpowiedników i stąd pewne ograniczenia obowiązujące w leczeniu tymi lekami. Aczkolwiek jest w procedurze kwalifikacji do leczenia furtka pozwalająca na decyzje indywidualne podejmowane przez zespół koordynacyjny w odniesieniu do konkretnych do pacjentów - mówiła dyrektor.

---

luszczyca