U nas zapłacisz kartą
Luszczyca a praca na kuchni - Wpływ Choroby Skóry na Życie Zawodowe
Produkty polecane w diecie łuszczycowej
Nie zostały dotąd opracowane precyzyjne wytyczne, dotyczące składu diety stosowanej w łuszczycy. Jednak tak samo jak wiadomo, że pewne pokarmy mogą nasilać procesy zapalne i objawy choroby, tak są i takie, które ją łagodzą. Zalicza się do nich pokarmy zawierające substancje o działaniu przeciwzapalnym:
- zielone warzywa: szpinak, jarmuż, brokuły, sałata (zawierają kwas foliowy, którego niedobory zwiększają ryzyko nasilenia objawów łuszczycy),
- świeże warzywa i owoce: marchewka, dynia, seler, jagody, mango, truskawki, figi,
- tłuste ryby morskie – są bogate w kwasy omega-3, zmniejszające stany zapalne,
- nasiona lnu, olej lniany, orzechy, pestki dyni – są to roślinne źródła kwasów omega-3.
Dobrym pomysłem może być też przejście na wegetarianizm. Dieta wegetariańska, która ogranicza produktu zwierzęce, nasilające procesy zapalne, a zawiera związki i substancje działające przeciwnie – witaminy, flawonoidy i beta-karoten.
fot. Dieta w łuszczycy jadłospis: koktajl warzywno-owocowy/ Adobe Stock, kasia2003
W przypadku łuszczycy dłoni na skórze tej partii kończyn pojawiają się charakterystyczne wykwity. Przybierają postać lekko uniesionej grudki o czerwonawym zabarwieniu, która jest pokryta szarą łuską. Wykwity są liczne, a pojedyncza zmiana jest niewielka, często jednak zbierają się w skupiska i występują w postaci dużych, zlewnych zmian, skutecznie szpecących wygląd dłoni i utrudniających codzienne funkcjonowanie. W niektórych przypadkach wykwity atakują opuszki palców, w wyniku czego często następuje proces samoamputacji i skrócenie palców rąk. Dochodzi także do zniszczenia paznokci. Tego rodzaju przebieg choroby towarzyszy zazwyczaj łuszczycy krostkowej dłoni. Ten typ charakteryzuje pojawienie się krostek, oprócz typowych wykwitów.
Szczególną odmianą łuszczycy na dłoniach jest łuszczyca paznokci. Najczęściej taka postać tej dolegliwości towarzyszy łuszczycowemu zapaleniu stawów. Jej przebieg zazwyczaj prowadzi do ustalenia bardzo charakterystycznych objawów, które znacznie ułatwiają rozpoznanie choroby. Wśród nich można wyróżnić linijne wylewy krwawe na obszarze płytki paznokciowej, a także m.in. onycholizę, czyli proces oddzielania się płytki paznokcia od łożyska. Prowadzi on często do powstawania poważnych infekcji bakteryjnych. Innym objawem są tzw. naparstkowania, czyli niewielkie zagłębienia w płytce paznokcia. Pojawiają się także linie Beau, czyli podłużne pęknięcia płytki paznokcia, w poważniejszych przypadkach prowadzące często do oddzielenia się płytki od palca. Niezwykle charakterystyczną oznaką tej postaci choroby jest tzw. objaw plamy oleju, który można opisać jako wykwity znajdujące się pod płytką paznokciową. Przeświecają one przez nią jako brązowe plamy, które przypominają plamy oleju – stąd pochodzi ich nazwa.
Zdiagnozowanie łuszczycy dłoni następuje po rozmowie z osobą dotkniętą schorzeniem i przyjrzeniu się przez lekarza zmianom powstałym na dłoniach – objawy są łatwe do rozpoznania. Specjalista zazwyczaj pyta o okoliczności pojawienia się wykwitów, kiedy one wystąpiły, a także o zachorowania na choroby przewlekłe. Może zostać odnotowany tzw. objaw świecy stearynowej, który opisywany jest jako pokazanie się gładkiej i błyszczącej powierzchni grudki po zdjęciu szarej łuski z powierzchni dłoni. Innym czynnikiem diagnozy jest objaw Auspitza, czyli punktowe krwawienia na powierzchni grudki. Świadczą one o uszkodzeniu naczyń włosowatych skóry.
Czym jest łuszczyca?
Łuszczyca jest chorobą dermatologiczną o bardzo charakterystycznym przebiegu. Na skórze osób nią dotkniętych pojawiają się zmiany grudkowo-złuszczające, które nierzadko przechodzą w stan zapalny. U pacjentów z łuszczycą naturalny proces dojrzewania skóry, a następnie jej obumierania i złuszczania, jest znacznie przyspieszony. Na skutek choroby tkanka skórna dojrzewa w bardzo szybki sposób, a stary naskórek nie nadąża się złuszczyć, przez co na skórze chorego powstaje typowa “skorupa”. Jest ona nie tylko nieestetyczna, ale może powodować bolesność, świąd, pieczenie.
Warto wiedzieć, że łuszczyca jest chorobą niezakaźną, występującą na całym świecie. Większy odsetek zachorowań notowany jest jednak w krajach rozwiniętych, co może być związane z trybem życia i wskazywać na związek między rozwojem łuszczycy a specyficznymi czynnikami środowiskowymi. Za prawdziwością tej tezy przemawia fakt, że w Japonii zaczęto coraz częściej diagnozować łuszczycę po II wojnie światowej - czyli w czasie silnego wzrostu gospodarczego kraju Kwitnącej Wiśni i przyjęciu przez mieszkańców zachodniego trybu życia.
Łuszczyca ujawnia się w każdym wieku - zarówno u dzieci, jak i dorosłych oraz seniorów. Najczęściej jednak diagnozowana jest u młodzieży w okresie dojrzewania i u osób dojrzałych po 50. roku życia.
Skąd bierze się łuszczyca?
Zanim przejdziemy do tego, na czym polega dieta łuszczycowa, warto bliżej przyjrzeć się samemu problemowi. Łuszczyca to choroba zapalna skóry o podłożu autoimmunologicznym, którą wyróżnia przebieg obejmujący naprzemienne okresy wyciszenia i zaostrzenia. Co istotne, łuszczycą nie można się zarazić, o czym warto pamiętać, jako że wciąż można napotkać taki mit – powoduje to, że chorzy czują się często odizolowani od społeczeństwa.
Dokładne przyczyny łuszczycy nie zostały do końca poznane, choć bardzo często wskazywane jest podłoże genetyczne. Jeżeli oboje rodziców choruje na łuszczycę, to prawdopodobieństwo jej wystąpienia u dziecka wzrasta aż o 50%. Dodatkowo w grę wchodzą zaburzenia immunologiczne. Łuszczyca pojawia się na skutek nadmiernego podziału komórek naskórka w połączeniu z jego niewłaściwym złuszczaniem.
Oprócz tego do czynników zaostrzających chorobę lub mogących bezpośrednio wpłynąć na jej istnienie zaliczamy:
- stres,
- zakażenia gronkowcem lub paciorkowcem,
- ciążę, połóg,
- zaburzenia hormonalne, jak np. te, które wynikają z menopauzy,
- częste sięganie po używki,
- zażywanie niektórych leków, jak chociażby litu i progesteronu,
- stosowanie nieumiejętnej pielęgnacji i nieprzestrzeganie zasad higieny.
Zdiagnozowanie łuszczycy następuje zazwyczaj po 10. roku życia.
Przyczyny łuszczycy
Łuszczyca spowodowana jest czynnikami genetycznymi (związek z niektórymi antygenami zgodności tkankowej: HLA Cw6 i DR7), immunologicznymi (w powstawaniu łuszczycy istotną rolę odgrywają limfocyty T) oraz środowiskowymi . Choroba powstaje w wyniku nieprawidłowych procesów zachodzących w komórkach naskórka, tj. nadmiernej proliferacji keranocytów, ich nieprawidłowym różnicowaniu oraz powstawaniu stanu zapalnego.
U osób z łuszczycą dochodzi do ośmiokrotnego skrócenia cyklu komórkowego, co prowadzi do powstawania charakterystycznych “łusek” . Prawidłowy cykl wędrówki komórek z najgłębszej warstwy podstawnej do najbardziej powierzchownej – rogowej trwa 28 dni. W łuszczycy proces ten jest znacząco przyspieszony – trwa 3-4 dni. W efekcie skóra ma większą objętość, jest gruba i zdeformowana. Do przyczyn wyzwalania i zaostrzania objawów łuszczycy zalicza się:
- infekcje bakteryjne (zwłaszcza wywołane paciorkowcami i gronkowcami), zakażenia wirusowe i grzybicze
- narażenie na stres,
- urazy mechaniczne i psychiczne,
- przewlekłe stany zapalne w organizmie m.in. stany zapalne zatok, zębów i przyzębia,
- leki , w tym: beta-blokery, amiodaron, progesteron, inhibitory acetylocholinesterazy, niesteroidowe leki przeciwzapalne i cymetydynę,
- ciążę i poród,
- używki: papierosy i alkohol,
- otyłość,
- menopauzę.
Osoby z łuszczycą mają wyższe ryzyko zachorowania na cukrzycę oraz choroby serca : nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, zawał serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego . Występowanie chorób serca u osób z łuszczycą są związane ze wspólną patogenezą łuszczycy i miażdżycy .
Czym się zajmuje dermatolog? Sprawdź, kiedy potrzebna jest konsultacja tego specjalisty
