U nas zapłacisz kartą
Blog o łuszczycy - Poradniki, Wskazówki i Wsparcie dla Osób Walczących z Tą Chorobą Skóry
Objawy łuszczycy
Najbardziej charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne, które pojawiają się na skutek zaburzonego procesu regeneracji naskórka (dot. łuszczycy skórnej). Osoba chora może wówczas zauważać u siebie odgraniczone, czerwonobrunatne grudki, o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni (wykwity pierwotne) – w początkowym etapie rozwoju choroby. W przypadku zmian w pełni rozwiniętych obserwuje się tzw. tarczki, większe od wykwitów pierwotnych i pokryte silnie przylegającymi srebrzystymi łuskami (blaszkami łuszczycowymi). Kiedy pacjent zdrapie powstałe na jego skórze łuski, zauważa błyszczącą powierzchnię. Występują też wówczas niewielkie kropelkowate krwawienia.
Uwaga: w przypadku łuszczycy aktywnej typowy jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe pojawiają się po 6–12 dniach wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Uwaga: pacjenci cierpiący na łuszczycę zgłaszają również nierzadko odczuwanie świądu – dzieje się tak przede wszystkim w przypadku zaostrzenia zmian skórnych.
Pamiętaj: typowe objawy skórne obejmują łokcie, kolana, owłosioną skórę głowy oraz okolicę lędźwiowo-krzyżową. Bardzo rzadko występują one na całej powierzchni ciała.
Należy natomiast podkreślić, że zarówno pierwsze objawy łuszczycy, jak i symptomy choroby występujące w jej późniejszym stadium, mogą się różnić, w zależności od odmiany opisywanej dolegliwości. Poszczególne postacie łuszczycy różnią się przede wszystkim pod względem lokalizacji zmian, intensywności zabarwienia wykwitów oraz charakteru pojawiającej się na ciele łuski. Przykładowo – w przypadku łuszczycy zwyczajnej (plackowatej) zmiany są wypukłe, okrągłe lub owalne, pokryte łuską i wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry. Występuje ona na nogach, kolanach i łokciach, ramionach, głowie, rzadziej na twarzy, stopach, dłoniach czy brzuchu.
Łuszczyca stawowa natomiast objawia się przewlekłym zapaleniem stawów z łuszczycą lub bez łuszczycy skóry. Podobnie jest w przypadku łuszczycy paznokci, która może współistnieć ze zmianami skórnymi, natomiast u wielu pacjentów stanowi jedyny objaw rozwijającej się choroby. W płytce paznokciowej powstają wówczas punktowe wgłębienia ułożone liniowo bądź przypadkowo. Obserwuje się też wtedy żółtawe przebarwienia w tym obszarze. Z kolei łuszczyca wysiękowa występuje w fałdach skórnych, pod pachami, w pachwinach pod biustem, a powstałe przez nią zmiany przyjmują jaskrawoczerwone zabarwienie i są pokryte charakterystyczną łuską.
Choroby współistniejące z łuszczycą
U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.
Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).
Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.
Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy
Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.
Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Wpływ diety na łuszczycę
Choć nie ustalono dotychczas konkretnych zaleceń dietetycznych dla chorych na łuszczycę, to zmiana nawyków żywieniowych może korzystnie wpłynąć na poszczególne czynniki ryzyka rozwoju dodatkowych chorób. Istotne jest przede wszystkim stosowanie przez chorego diety przeciwzapalnej. Należy unikać m.in. takich produktów jak mięso i produkty mięsne, produkty nabiałowe, cukry rafinowane czy produkty wysokoprzetworzone. Ograniczające stan zapalny są natomiast np. tłuste ryby morskie, nasiona lnu, oliwa z oliwek, nasiona dyni, orzechy włoskie czy mango, truskawki i figi.
Pamiętaj: jeżeli cierpisz na łuszczycę, skonsultuj swoją dietę ze specjalistą, najlepiej z dietetykiem klinicznym, który ułoży dla Ciebie spersonalizowany jadłospis i przedstawi Ci konkretne zalecenia żywieniowe.
Jakie są przyczyny łuszczycy? Czy łuszczyca jest zaraźliwa?
Łuszczyca jest jedną z najczęstszych chorób skóry. Występuje zarówno u płci żeńskiej, jak i męskiej. Może towarzyszyć w każdym wieku – od dzieciństwa, po późną starość. Największa liczba zachorowań przypada jednak na okres dojrzewania oraz czas pomiędzy 50. a 60. rokiem życia.
Łuszczyca skóry jest chorobą genetyczną. W przypadku 30 % chorych występuje rodzinnie, a dziedziczenie określa się jako dominujące z ograniczoną penetracją. Ryzyko zachorowania w rodzinie zdrowej wynosi 1 – 2%, jeśli choruje jedno z rodziców 10 – 20 %. W przypadku, gdy choroba dotknęła oboje rodziców, ryzyko zachorowania wzrasta do 50 – 70%.
Łuszczyca ze względu na sposób przebiegu choroby dzieli się na dwa podtypy:
Typ I – początek choroby – występuje przed 40. rokiem życia, a szczyt zachorowań przypada na lata między 18. – 22. rokiem życia. Zmiany często występują w rodzinie razem z rozległymi wykwitami skórnymi oraz nierzadkimi nawrotami.
Typ II – późny początek – można obserwować występowanie po 40. roku życia, a szczyt zachorowań przypada po 55. roku życia. Ten typ charakteryzuje się znacznie rzadszym występowaniem w rodzinie oraz dużym wpływem środowiskowych czynników wyzwalających.
We wszystkich postaciach łuszczycy istnieje kilka czynników, które mogą zapoczątkować lub nasilać proces chorobowy oraz wzmagać kolejne nawroty. Do najczęstszych czynników zalicza się m.in.:
- Infekcje – ostre i przewlekłe infekcje paciorkowcowe,
- Czynniki fizyczne – szczepienia, oparzenia, ukłucia owadów, tatuaż, promieniowanie UV,
- Przewlekłe infekcje bakteryjne i grzybicze,
- Dermatozy zapalne – półpasiec, ospa wietrzna, trądzik,
- Stres,
- Czynniki hormonalne – menopauza, okres dojrzewania, ciąża,
- Alkohol, papierosy,
- HIV/AIDS.
Łuszczyca może także współistnieć z innymi chorobami. U osób chorych na tę dolegliwość obserwuje się zwiększoną częstotliwość występowania dysfunkcji układu sercowo-naczyniowego oraz zaburzeń metabolicznych.
Jak diagnozuje się łuszczycę?
Łuszczycę można rozpoznać po specyficznych zmianach skórnych wynikających z nadmiernego rogowacenia naskórka. Za proces ten odpowiada dermatolog, który diagnozuje chorobę na podstawie badania klinicznego, po stwierdzeniu wykwitów i ognisk charakterystycznych dla łuszczycy w typowej dla nich lokalizacji. W wybranych przypadkach niezbędne może również okazać się wykonanie badania dermatoskopowego – dzięki niemu specjalista może obejrzeć zmiany skórne w powiększeniu i z odpowiednim oświetleniem, co pozwala mu na dostrzeżenie głębszych struktur danej zmiany. Diagnostyce łuszczycy służy również biopsja fragmentu pokrytego zmianą i przekazanie materiału do oceny histopatologicznej. Kluczowe znaczenie ma jednak rodzaj obserwowanych zmian: w przypadku podejrzenia łuszczycy stawowej przydatne może być badanie rentgenowskie stawów.
Wybrane metody diagnostyczne:
- standardowa ocena zmian skórnych,
- badania laboratoryjne, m.in. morfologia krwi,
- badanie histopatologiczne wycinka skóry,
- dermoskopia,
- badanie rentgenowskie stawów,
- ultrasonografia (USG),
- badania genetyczne,
- testy alergiczne.
Pamiętaj: łuszczycę diagnozuje się przede wszystkim na podstawie objawów klinicznych. Nie istnieją badania krwi specyficzne dla tej choroby.
