U nas zapłacisz kartą
Wszechstronne podejście do łuszczyca ddpp pl - Przewodnik dla pacjentów
Czym jest łuszczyca?
Łuszczyca to niezakaźna, przewlekła, ogólnoustrojowa choroba zapalna, która w postaci skórnej powoduje nadmierne rogowacenie naskórka, a w efekcie rozwój specyficznych zmian: grudek o złuszczającej się powierzchni, czasami również z towarzyszącym chorobie świądem (głównie w okresie zaostrzenia choroby). Typ I łuszczycy zwykłej występuje zazwyczaj przed 40. rokiem życia, często w okresie dzieciństwa lub w wieku młodzieńczym. Jej przebieg jest stosunkowo ciężki, co utrudnia powodzenie podjętej terapii. W przypadku typu II mówi się o tzw. łuszczycy dorosłych. W takiej postaci choroba rozwija się zwykle między 50. a 70. rokiem życia.
Ciekawostka: łuszczyca dotyka ok. 2% populacji w Europie i Stanach Zjednoczonych. Choroba ta rzadziej występuje w Azji i Afryce. W Polsce dotyczy ok. 3% społeczeństwa.
Wybierz miasto, aby sprawdzić oferty 12 placówek wykonujących leczenie łuszczycy lampą UVB:Wybrane odmiany łuszczycy:
- łuszczyca plackowata – występująca w 80–90% przypadków,
- łuszczyca wysiewna – częsta po infekcji górnych dróg oddechowych,
- łuszczyca krostkowa – objawiająca się krostkami, zwłaszcza w okolicach dłoni i stóp,
- łuszczyca odwrócona – o zmianach przypominających wyprzeniowe, często mylonych z grzybicą czy drożdżycą,
- łuszczyca paznokci – dla której typowe jest występowanie zmian w obrębie płytki paznokciowej,
- łuszczyca głowy, a właściwie owłosionej skóry głowy – w tej postaci może być stosunkowo trudna do wykrycia (jest wówczas mylona z innymi chorobami skóry głowy),
- łuszczyca erytrodermiczna – obejmująca niemal całą powierzchnię skóry,
- łuszczyca podeszwowo-dłoniowa – łuszczyca na stopach i dłoniach, obejmująca też nierzadko paznokcie,
- łuszczyca stawowa – która może występować samodzielnie lub jednocześnie z łuszczycą skóry.
Objawy łuszczycy
Najbardziej charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne, które pojawiają się na skutek zaburzonego procesu regeneracji naskórka (dot. łuszczycy skórnej). Osoba chora może wówczas zauważać u siebie odgraniczone, czerwonobrunatne grudki, o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni (wykwity pierwotne) – w początkowym etapie rozwoju choroby. W przypadku zmian w pełni rozwiniętych obserwuje się tzw. tarczki, większe od wykwitów pierwotnych i pokryte silnie przylegającymi srebrzystymi łuskami (blaszkami łuszczycowymi). Kiedy pacjent zdrapie powstałe na jego skórze łuski, zauważa błyszczącą powierzchnię. Występują też wówczas niewielkie kropelkowate krwawienia.
Uwaga: w przypadku łuszczycy aktywnej typowy jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe pojawiają się po 6–12 dniach wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Uwaga: pacjenci cierpiący na łuszczycę zgłaszają również nierzadko odczuwanie świądu – dzieje się tak przede wszystkim w przypadku zaostrzenia zmian skórnych.
Pamiętaj: typowe objawy skórne obejmują łokcie, kolana, owłosioną skórę głowy oraz okolicę lędźwiowo-krzyżową. Bardzo rzadko występują one na całej powierzchni ciała.
Należy natomiast podkreślić, że zarówno pierwsze objawy łuszczycy, jak i symptomy choroby występujące w jej późniejszym stadium, mogą się różnić, w zależności od odmiany opisywanej dolegliwości. Poszczególne postacie łuszczycy różnią się przede wszystkim pod względem lokalizacji zmian, intensywności zabarwienia wykwitów oraz charakteru pojawiającej się na ciele łuski. Przykładowo – w przypadku łuszczycy zwyczajnej (plackowatej) zmiany są wypukłe, okrągłe lub owalne, pokryte łuską i wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry. Występuje ona na nogach, kolanach i łokciach, ramionach, głowie, rzadziej na twarzy, stopach, dłoniach czy brzuchu.
Łuszczyca stawowa natomiast objawia się przewlekłym zapaleniem stawów z łuszczycą lub bez łuszczycy skóry. Podobnie jest w przypadku łuszczycy paznokci, która może współistnieć ze zmianami skórnymi, natomiast u wielu pacjentów stanowi jedyny objaw rozwijającej się choroby. W płytce paznokciowej powstają wówczas punktowe wgłębienia ułożone liniowo bądź przypadkowo. Obserwuje się też wtedy żółtawe przebarwienia w tym obszarze. Z kolei łuszczyca wysiękowa występuje w fałdach skórnych, pod pachami, w pachwinach pod biustem, a powstałe przez nią zmiany przyjmują jaskrawoczerwone zabarwienie i są pokryte charakterystyczną łuską.
Objawy łuszczycy
W każdej chorobie o podłożu autoimmunologicznym organizm z niewiadomego powodu zaczyna atakować i niszczyć własne tkanki. W łuszczycy pospolitej, czyli najczęściej występującej odmianie choroby, zmiany dotyczą przede wszystkim komórek skóry. Cykl odnowy zdrowego naskórka trwa około 28 dni, gdyż tyle czasu potrzebują keratynocyty (komórki naskórka), by ulec podziałowi, dojrzeć, przesunąć się ku powierzchni skóry, a w końcu złuszczyć i zwolnić miejsce dla kolejnych komórek. U osób chorych na łuszczycę cały ten proces trwa zaledwie 3 do 5 dni, przez co martwe komórki nie nadążają ze złuszczaniem się i zaczynają tworzyć grubą warstwę przypominającą łuski.
Zmiany najczęściej pojawiają się:
- na łokciach i kolanach,
- na skórze głowy,
- w dolnej części pleców (okolicy lędźwiowej),
- na paznokciach.
Pierwsze objawy łuszczycy to zazwyczaj niewielkie, płaskie, swędzące grudki. W zależności od stopnia zaawansowania i typu choroby kolor grudek może zmieniać się od różowego do brunatnoczerwonego, zmiany mogą też zlewać się w ogniska plackowate. Powierzchnia zmian zazwyczaj pokryta jest srebrzystą, nawarstwiającą się łuską, czyli blaszką łuszczycową.
Czasami zmiany pojawiają się w miejscu dawnych ran, blizn, po tatuażu. Zmianom skórnym może towarzyszyć łuszczyca paznokci. Zdarza się też, że jest ona jedynym objawem choroby – rozpoznać ją można po niewielkich wgłębieniach w płytce, czasem również jej żółknięciu, łamliwości oraz gromadzeniu się złuszczonych komórek pod paznokciami.
Kto choruje na łuszczycę?
Średnio 30 proc. zdiagnozowanych przypadków łuszczycy dotyczy pacjentów, u których choroba występuje rodzinnie. Wiadomo jednak, że inne czynniki również mogą mieć wpływ na pojawienie się i rozwój choroby.
Łuszczycę łączy się ze:
- stresem (należy do chorób psychosomatycznych),
- otyłością,
- chorobami przewlekłymi (np. cukrzycą i dną moczanową),
- paleniem tytoniu,
- nadużywaniem alkoholu,
- przebytymi infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi (np. angina czy odra),
- działaniem niektórych leków (np. beta-blokerów, niektórych antybiotyków czy sterydów).
Choroba występuje głównie u osób między 10. a 40. rokiem życia (I typ łuszczycy), coraz częściej jednak diagnozuje się ją też u seniorów między 50. a 70. rokiem życia (II typ).
