U nas zapłacisz kartą
Dieta w łuszczycy - Czego unikać?
Dieta przy łuszczycy - jadłospis. Co jeść, a czego unikać?
Łuszczyca jest autoimmunologiczną chorobą zapalną powłok skórnych. W Polsce zmaga się z nią około 3% populacji. Oprócz zmian skórnych, których nasilenie zależne jest od wielu czynników, choroba ta może zwiększać ryzyko cukrzycy, zaburzeń metabolicznych i chorób serca. Dieta poza wpływem na zmniejszenie objawów skórnych będzie istotna w profilaktyce oraz leczeniu chorób współistniejących.
- Dieta w łuszczycy powinna mieć przede wszystkim charakter przeciwzapalny oraz dostarczać składników, które biorą udział w odbudowie zewnętrznej warstwy skóry.
- Można wyróżnić kilka rodzajów łuszczycy. Czy zalecenia dietetyczne różnią się w zależności od miejsca występowania zmian?
- Odżywianie w łuszczycy wpływa na zmniejszenie objawów skórnych. Jakie są inne efekty stosowania tej diety?
Co jeść przy łuszczycy? Lista produktów zalecanych
Dieta jest jednym z głównych elementów w terapii łuszczycy. Najbardziej rekomendowanym modelem żywieniowym jest dieta śródziemnomorska. Ma ona najwyższy potencjał przeciwzapalny, jest zalecana pacjentom dotkniętym przewlekłymi chorobami zapalnymi oraz cywilizacyjnymi.
Dieta śródziemnomorska zakłada:
- wysokie spożycie różnorodnych warzyw i owoców,
- regularne i częste spożycie tłustych ryb, owoców morza,
- wysoka podaż nasion roślin strączkowych, pełnoziarnistych produktów zbożowych,
- spożycie oliwy z oliwek, orzechów i nasion,
- regularna podaż wody w codziennej diecie około 2l/doba,
- ograniczenie spożycia pełnotłustych produktów mlecznych, masła, mięsa i przetworzonych produktów mięsnych, napojów gazowanych, słodyczy i wyrobów cukierniczych.
Składniki, które warto wprowadzać do diety w chorobach łuszczycowych, to:
- Witamina A i karotenoidy (betakaroten, zeaksantyna, luteina oraz likopen). W łuszczycy dochodzi do nadprodukcji komórek skóry, czyli rogowacenia naskórka (przyspieszona keratynizacja). Dlatego na złagodzenie tego procesu duży wpływ ma witamina A i jej prekursory – karotenoidy. Cennym źródłem w diecie będą warzywa i owoce, zwłaszcza te żółte i pomarańczowe: marchew, papryka żółta i pomarańczowa, dynia, zalecane są też czarne porzeczki i szpinak.
- Flawonoidy, które wpływają na normalizację procesów związanych z rogowaceniem skóry i wykazują korzystne działanie przeciwutleniające, polegające na zwalczaniu wolnych rodników w organizmie. W codziennej diecie musimy wprowadzać: kapary, paprykę, cebulę, sok z czerwonych i czarnych winogron, morwę białą, kurkumę.
- NNKT, czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, w szczególności omega-3 (kwas α-linolenowy, EPA i DHA) i omega-6 (kwas linolowy). Zwalczają one stany zapalne w organizmie, dlatego bardzo ważny jest ich udział w codziennej diecie. Należy dbać o prawidłowy stosunek między kwasami omega-3 a omega-6, który powinien wynosić 1:3. Produkty bogate w zdrowe tłuszcze to: tłuste ryby morskie (łosoś, halibut, tuńczyk, makrela), algi oraz nasiona (siemię lniane, chia) i pestki (dyni, słonecznika), oliwa z oliwek czy olej z orzechów włoskich.
Objawy łuszczycy
Zmiany skórne w przypadku łuszczycy przybierają postać czerwonych plam pokrytych srebrną łuską. Mogą być zarówno niewielkimi grudkami, jak i dużymi, plackowatymi wykwitami obejmujących dość dużą powierzchnię skóry. W razie ich zdrapania może pojawić się krwawienie. Wypryskom łuszczycowym najczęściej towarzyszy silne pieczenie i swędzenie, a nierzadko również ból. Zmiany najczęściej pojawiają się najpierw na skórze głowy, co początkowo do złudzenia może przypominać łupież. Z biegiem czasu plamy zaczynają się rozprzestrzeniać także na innych częściach ciała.
Warto wiedzieć, że objawy łuszczycy mogą nie dotyczyć wyłącznie zewnętrznej części naskórka. Bardzo często dotykają również paznokci, których płytki ulegają rozwarstwieniu i rogowaceniu, dając nieco podobne symptomy jak grzybica paznokci. Oprócz tego łuszczyca może też przyjąć postać stawową, objawiającą się poprzez zapalenie stawów. Jest to zdecydowanie najniebezpieczniejsza postać tej choroby, ponieważ nieleczona może doprowadzić nawet do inwalidztwa.
Leczenie łuszczycy
W leczeniu łuszczycy stosuje się zarówno leczenie miejscowe, jak i ogólne. Warto jednak dodać, że poza zwalczaniem fizycznych objawów nierzadko konieczna jest także pomoc psychologiczna. Jak już wspomniano, osoby chorujące na łuszczycę nierzadko są wykluczane przez społeczeństwo w obawie o zarażenie się, co jest bezpośrednim wynikiem braku podstawowej wiedzy na temat tego schorzenia. Na dodatek, z racji że symptomy mocno wpływają na wygląd, chorzy zazwyczaj odczuwają obniżenie samopoczucia i samooceny, zdarzają się nawet stany depresyjne. Dobrze jest zatem rozważyć rozpoczęcie psychoterapii.
W leczeniu miejscowym łuszczycy stosuje się preparaty z dodatkami takimi jak cygnolina, kortykosteroidy czy pochodne witaminy D3. Polecane są również produkty natłuszczające i dziegciowe. Do skutecznych metod można też zaliczyć fototerapię, polegającą na naświetlaniu zmian promieniowaniem UVA i UVB, oraz fotochemioterapię – opiera się ona na naświetlaniu UVA z uprzednim podaniem ogólnym psoralenów.
Witamina D
Witamina D reguluje m.in. cykl komórkowy, nie pozwalając do nadmiernej proliferacji naskórka. Odpowiedni poziom witaminy D w surowicy warunkuje wchłanianie wapnia ze światła jelit. Badania wykazały efektywność jej stosowania w trakcie leczenia łuszczycy (zauważono poprawę stanu skóry u pacjentów dotkniętych tą jednostką choroby). U pacjentów z łuszczycą obserwuje się niski poziomu witaminy D w surowicy krwi. Należy wykonać badania pokazujące poziom witaminy D i dobrać odpowiednią dawkę suplementu. Źródła pokarmowe nie są w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania na tę witaminę D.
Pamiętajmy o odpowiedniej ilości wody! Dzięki odpowiedniej podaży płynów skóra staje się elastyczna i odporna na powstawanie stanów zapalnych.
Jaka dieta przy łuszczycy? Podsumujmy!
Stosowanie się do powyższych wskazówek daje niesamowite efekty w zmniejszeniu objawów w łuszczycy. Eliminacja wysoce przetworzonych produktów, tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, podrobów, czerwonego mięsa, unikanie używek oraz zmiana stylu życia wpływają na polepszenie kondycji skóry oraz polepszenie komfortu psychicznego.
Warto pamiętać o czytaniu składu produktów a także zwracać uwagę na pochodzenie danego produktu. U większości osób chorujących na łuszczyce do codziennego jadłospisu należy wprowadzić: większą ilość warzyw, owoców obfitujących w flawonoidy i karotenoidy, tłustych ryby morskich (sardynka, łosoś, śledź, tuńczyk), aby dostarczyć odpowiednią ilość kwasów tłuszczowych Omega-3. Najbardziej wartościowymi produktami w leczeniu łuszczycy są: jarmuż, brokuły, brukselka, sałata, kalafior, szpinak, marchew, czerwona papryka, pomidor, biała i czerwona kapusta, pomidory, papryka, cebula, brokuły, borówki, jeżyny, maliny, jagody, jabłka, winogrona, czarne porzeczki oraz w zbożach (pszenica, owies), nasionach roślin strączkowych, w czerwonym winie (należy szczególnie obserwować), zielonej herbacie. W łuszczycy często występuję niedobór selenu dlatego wprowadź do diety owies, ryż brązowy, pestki z dyni, ryby i drób. Tłuste ryby ryb (makrela, śledź, łosoś, sardynki), orzechy, oleje roślinne, siemię lniane (mielone lepsza przyswajalność) są bogate w omega-3 co wpływa na poprawę stanu skóry u chorych na łuszczycę
Badania naukowe udowadniają, że wprowadzenie diety o niskim indeksie glikemicznym zmniejsza zmiany łuszczycowate. Z menu należy bezwzględnie wyeliminować takie produkty jak: soki, słodzone napoje, słodycze, fast foody, pszenica, suszone owoce, duże ilości miodu.
Źródła:
- Antosik K., Rola diety i żywienia w leczeniu łuszczycy, Hygeia Public Health 2017, 52(2): 131-137.
- Bojarowicz H., Woźniak B., Wielonienasycone kwasy tłuszczowe oraz ich wpływ na skórę, Probl Hig Epidemiol 2008, 89(4): 471-475.
- Gołąbek K., Regulska-Ilow B., Wspomaganie dietetyczne leczenia farmakologicznego pacjentów z łuszczycą, Hygeia Public Health 2017, 52(4):335-342.
- Łoza K, Miturska R, Borzęcki A. Poradnik dla chorego na łuszczycę. Perffarma, Lublin 2009. www.luszczycalublin.republika.pl/file/poradnik_2009.pdf (15.06.2016).
- Krasowska D., Adamczyk M., Znaczenie otyłości w łuszczycy, Przegl Dermatol 2016, 103, 303–308.
- Ostrowska L., Wasiluk D., Stefanska E., Czy odpowiednia dieta może być pomocna w leczeniu łuszczycy zwykłej?, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2012, Tom 18, Nr 4, 405-408.
- Owczarczyk-Saczonek A., Placek W., Związki łuszczycy z otyłością i nadwagą, Postepy Hig Med Dosw,2017, 71: 761-772.
- Stawczyk M, Szczerkowska-Dobosz A, Komorowska O i wsp. Znaczenie diety w łuszczycy – przewlekłej układowej chorobie zapalnej. Forum Zab Metab 2011, 2(3): 205-212
