U nas zapłacisz kartą
Dieta w łuszczycy - Czego unikać?
Rodzaje łuszczycy a dieta
Wyróżnić można kilka rodzajów łuszczycy. Pierwszy podział bazuje na wieku pojawienia się pierwszych zmian:
- łuszczyca typu I - dziedziczną, diagnozowaną przed 40. rokiem życia
- łuszczyca typu II - łuszczycę dorosłych, pierwsze objawy po 40. roku życia
Dodatkowo podziału można dokonać ze względu na miejsce występowania zmian, tj. łuszczycę:
- paznokci,
- dłoni i stóp,
- twarzy,
- owłosionej skóry głowy,
- odwróconą - zmiany występują w zgięciach łokciowych i kolanowych.
Bez względu na miejsce występowania zmian zalecenia dietetyczne nie powinny się od siebie różnić. Podłoże pojawiających się zmian jest cały czas takie samo i należy zadbać o potencjał przeciwzapalny spożywanej żywności, odpowiednią podaż kwasów Omega-3, witaminy D, cynku i żelaza, a także o prawidłową masę ciała.
Dieta a łuszczyca
Jeżeli chcemy ograniczyć objawy, jakie daje łuszczyca, dieta powinna być jednym z czynników, który wspomaga odnowę naskórka, zamiast pogłębiać już istniejące zmiany. Mimo że jak do tej pory brakuje nam szczegółowych badań naukowych dotyczących tego, jak dokładnie powinna wyglądać dieta na łuszczycę, to jednak warto zaznaczyć, że w przypadku wielu chorób zdrowe nawyki żywieniowe są bardzo ważnym elementem uzupełniającym leczenie. Zmiana stylu życia, w tym ułożenie lepiej zbilansowanego jadłospisu, może nam przykładowo pomóc zrzucić zbędne kilogramy oraz wzmocnić organizm, w tym układ immunologiczny, co pozwoli na szybsze zwalczenie infekcji lub zapobieganie im (a te mogą zaostrzać objawy łuszczycy).
Jak zatem powinna wyglądać dieta? Łuszczyca, podobnie jak cukrzyca czy insulinooporność, może ulec pogorszeniu w sytuacji, kiedy mamy nadwagę lub cierpimy na otyłość. Nadmierna masa ciała najczęściej pociąga za sobą przewlekły stan zapalny w całym organizmie, co z pewnością nie pomoże nam w pozbyciu się zmian skórnych i zredukowaniu innych uporczywych symptomów. Jeżeli chcemy to zmienić, warto skorzystać z pomocy doświadczonego dietetyka, który ułoży nam jadłospis redukujący kilogramy, a jednocześnie dostarczający nam wszystkich niezbędnych składników odżywczych.
Dieta przy łuszczycy powinna z pewnością obfitować w wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, które zmniejszają stan zapalny. Bardzo ważne jest też sięganie po produkty zawierające witaminę D, która może bardzo pozytywnie wpływać na regenerację skóry. Oprócz tego dieta dla łuszczyków powinna zwalczać wolne rodniki, wobec tego konieczne jest wykorzystywanie składników o działaniu antyoksydacyjnym. W razie potrzeby konieczna może się okazać suplementacja, niemniej większość dobroczynnych substancji możemy sobie zapewnić właśnie poprzez odpowiedzialne żywienie.
Łuszczyca a dieta. Co jeść przy łuszczycy?
Oprócz wcześniej wymienionych składników, wprowadzając dietę dla łuszczyków warto także zadbać o to, by nie brakowało w niej:
Dieta przy łuszczycy – zalecane produkty spożywcze
W diecie nie może zabraknąć źródeł wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodzimy omega-3, które oddziałują na zmniejszenie stanu zapalnego organizmu. Do ich cennych źródeł należą m.in.: orzechy, siemię lniane, oleje roślinne, nasiona dyni, tłuste ryby morskie (sardynki, makrele, śledzie, łosoś).
Nie zapominajmy również o witaminie D3 – pacjenci z łuszczycą szczególnie narażeni są na niedobory tej witaminy i powinni ją suplementować przez cały rok, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Pochodne witaminy D3 wykorzystywane są w leczeniu tej dermatozy, dlatego też do jadłospisu warto włączyć jej naturalne źródła. Witaminę D znajdziemy m.in. w: rybach (halibut, węgorz, pstrąg, łosoś, karp, śledź, tuńczyk, dorsz, szczupak, sandacz), przetworach mlecznych, żółtkach jajek, w pieczarkach, wątróbce, mięsie z indyka, cielęcinie.
Beta-karoten, czyli prowitamina A, pozytywnie oddziałuje na skórę od środka oraz pomaga w budowaniu jej odporności. Do źródeł beta-karotenu należą: marchew, szpinak, brokuły, dynia, kabaczek, szparagi, wiśnie, brzoskwinie, morele.
Dieta przy łuszczycy powinna dostarczać nam: kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, witaminy D3, witaminy A, kwasu foliowego, cynku, selenu, antyoksydantów.
Kwas foliowy, należący do witamin z grupy B, wpływa na rozwój komórek naszego organizmu. Znajdziemy go w: bananach, awokado, kalafiorze, kapuście, sałacie, brokułach, natce pietruszki, rzepie, jajach, nasionach słonecznika.
Z kolei cynk przyspiesza procesy gojenia się ran, a selen wykazuje działanie przeciwzapalne. Źródła cynku to między innymi: mięso z indyka, jaja, nasiona słonecznika, pestki dyni, ryby, kasza gryczana, ryż. Selen zawierają: orzechy, ziarna zbóż, nasiona słonecznika, ryby morskie, czosnek, mięso drobiowe, grzyby.
Sięgajmy również po źródła antyoksydantów, które chronią nasz organizm przed szkodliwym działaniem tak zwanych wolnych rodników, czyli przeciwutleniaczy wywołujących stres oksydacyjny i odpowiadających za procesy starzenia się organizmu. Do źródeł antyoksydantów należą przede wszystkim warzywa i owoce, takie jak: marchew, szpinak, natka pietruszki, borówki amerykańskie, czarna porzeczka, żurawina, truskawki, maliny. Przeciwutleniaczy dostarczą nam również: orzechy, oleje roślinne, pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby morskie.
Dieta śródziemnomorska w leczeniu łuszczycy
Celem diety śródziemnomorskiej jest zachowanie dobrego zdrowia, obniżenie ryzyka zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe, nowotworów, cukrzycy typu 2, depresji. Tradycyjna dieta śródziemnomorska opiera się głównie na roślinach oraz na pewnej ilości jaj, drobiu. Dozwolone są wszelkiego rodzaju warzywa, owoce, zboża (głównie nieoczyszczone produkty z pełnego przemiału), strączki, orzechy, dobrej jakości oliwa. Najlepiej, aby w każdym posiłku były zawarte produkty z tej grupy. Dieta śródziemnomorska bogata jest w przeciwutleniacze, flawonoidy oraz wielonienasycone kwasy tłuszczowe..
Dieta wegetariańska polega na wykluczeniu z codziennego jadłospisu produktów pochodzenia zwierzęcego. Mięso bogate jest w kwas arachidowy, który posiada działanie prozapalne i przyczynia się do rozwoju łuszczycy. Dieta wegetariańska opiera się na spożywaniu większej ilości roślin strączkowych, różnego rodzaju kasz, zbóż, warzyw, owoców, jaj, orzechów i grzybów. Eliminując z jadłospisu mięso, przyczyniamy się do zmniejszonej ilości spożywania złego cholesterolu oraz nasyconych kwasów tłuszczowych. Zamiennikiem produktów pochodzenia zwierzęcego u osób będących na diecie wegetariańskiej są ryby, które dostarczą odpowiednią ilość kwasów omega-3 (kwaseikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy), które łagodzą i zmniejszają objawy łuszczycy.
Dieta na łuszczycę – podsumowanie
Łuszczyca jest chorobą, która wpływa na ogólne obniżenie jakości życia pacjentów. Dlatego ważne jest wielokierunkowe wsparcie w chorobie. Obok leczenia farmakologicznego niezbędna jest zmiana nawyków żywieniowych, co może przyczynić się do złagodzenia zmian zapalnych skóry i tym samym do poprawy samopoczucia pacjenta.
Bibliografia
- Lorbiecka K.: Zachowania dietetyczne a przebieg łuszczycy. Aesth Cosmetol Med. 2021 r.
- Antosik K., Krzęcio-Nieczyporuk E., Kurowska-Socha B. „Rola diety i żywienia w leczeniu łuszczycy”. Hygeia Public Health, 2017r.
- Placek W.: Dieta w chorobach skóry. Wydawnictwo Czelej, wydanie II, Lublin, 2022.
- Jarosz M., Rychlik E., Stoś K., Charzewska J. (red.): „Normy żywienia dla populacji Polski
i ich zastosowanie”. NIZP-PZH, Warszawa 2020r.
