U nas zapłacisz kartą
Dieta w łuszczycy - Czego unikać?
Dieta na łuszczycę – czego unikać? Produkty niewskazane – czego nie lubi łuszczyca?
Przy łuszczycy bardzo ważne jest, aby unikać produktów nasilających stan zapalny organizmu.
Niekorzystnie będzie wpływać dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe (NKT), czyli obfitująca w tłuste, czerwone mięsa, masło czy pełnotłuste produkty mleczne. Nadmierne spożywanie NKT powoduje wzrost poziomu wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy krwi, co może wywołać zaostrzenie stanu zapalnego.
Z codziennej diety należy wyeliminować wysoko przetworzoną żywność, słodycze i wyroby cukiernicze, dania typu fast-food, a także słodzone soki, napoje gazowane i sztuczne barwniki.
Potrawy smażone zastępujemy gotowanymi, pieczonymi czy przyrządzanymi na parze.
Czego ,,nie lubi" łuszczyca?
Zmagając się z łuszczycą, szczególną uwagę należy zwracać na produkty spożywcze po które sięgamy. Przy łuszczycy przede wszystkim warto zadbać o prawidłową masę ciała. Nadmierna tkanka tłuszczowa produkuje wiele substancji prozapalnych, które mogą nasilać objawy choroby.
Dodatkowo w diecie należy unikać:
- produktów o charakterze prozapalnym, czyli wysokoprzetworzonych, bogatych w nasycone kwasy
- alkoholu,
- czerwonego mięsa,
- podrobów,
- potraw smażonych.
Niestety zwyczajowa dieta w naszej szerokości geograficznej jest dość bogata w wyżej wymienione składniki i należy poddać ją modyfikacji tak, aby stała się przeciwzapalna.
W pierwszej kolejności warto zamienić masło na margarynę, a smalec na oliwę z oliwek, czerwone mięso na chudy drób lub ryby. Proces smażenia warto zastąpić pieczeniem, grillowaniem lub duszeniem potraw.
Jaka dieta przy łuszczycy jest wskazana? Zasady i najważniejsze czynniki determinujące wystąpienie lub nasilenie zmian skórnych
Warto wiedzieć, że łuszczyca to nie tylko choroba skóry. Obecnie uznaje się ją za chorobę ogólnoustrojową. Osoby chorujące na łuszczycę mają większe ryzyko rozwoju chorób metabolicznych jak miażdżyca, cukrzyca czy otyłość, a także choroba Leśniowskiego-Crohna lub celiakia. Związane jest to utrzymującym się w organizmie przewlekłym stanem zapalnym.
Co wpływa na rozwój choroby?
- Otyłość, czyli wskaźnik BMI (Body Mass Index)powyżej 30 kg/m2 – nadmierna masa ciała może zadziałać jako czynnik wyzwalający chorobę, a więc pojawienie się lub nasilenie już występujących zmian skórnych zwłaszcza u osób, które mają predyspozycje genetyczne do występowania łuszczycy.
- Wysokie spożycie alkoholu i palenie wyrobów tytoniowych – używki te mogą wpłynąć na powstanie lub zaostrzenie procesów zapalnych w organizmie, a w konsekwencji na pogłębienie zmian skórnych u osób już chorujących.
- Nieodpowiednia codzienna dieta – uboga w wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 o działaniu przeciwzapalnym (szczególnie kwas eikozapentaenowy EPA i dokozaheksaenowy DHA). Niskie spożycie lub brak w diecie tłustych ryb, orzechów, nasion czy olejów roślinnych może prowadzić do nasilenia procesów zapalnych w organizmie.
- Nadmierna podaż cukrów prostych – codzienne spożywanie cukrów prostych w ilości przekraczającej dzienne zapotrzebowanie (czyli 10% energii z diety), w tym szczególnie cukru dodanego, może wpływać na wywołanie bądź wzmożenie procesów zapalnych u chorego.
- Podaż glutenu przy współwystępującej celiakii lub nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten – nasila występowanie lub może zapoczątkować zmiany skórne łuszczycowe. Warto nadmienić, że nie ma dowodów, aby dieta bezglutenowa przynosiła korzyści w łagodzeniu zmian łuszczycowych u osób bez zdiagnozowanej jakiejkolwiek formy nietolerancji glutenu. Przy czym ryzyko zachorowania na celiakię może być nawet dwukrotnie większe w porównaniu z osobą zdrową.
Co jeść przy łuszczycy? Lista produktów zalecanych
Dieta jest jednym z głównych elementów w terapii łuszczycy. Najbardziej rekomendowanym modelem żywieniowym jest dieta śródziemnomorska. Ma ona najwyższy potencjał przeciwzapalny, jest zalecana pacjentom dotkniętym przewlekłymi chorobami zapalnymi oraz cywilizacyjnymi.
Dieta śródziemnomorska zakłada:
- wysokie spożycie różnorodnych warzyw i owoców,
- regularne i częste spożycie tłustych ryb, owoców morza,
- wysoka podaż nasion roślin strączkowych, pełnoziarnistych produktów zbożowych,
- spożycie oliwy z oliwek, orzechów i nasion,
- regularna podaż wody w codziennej diecie około 2l/doba,
- ograniczenie spożycia pełnotłustych produktów mlecznych, masła, mięsa i przetworzonych produktów mięsnych, napojów gazowanych, słodyczy i wyrobów cukierniczych.
Składniki, które warto wprowadzać do diety w chorobach łuszczycowych, to:
- Witamina A i karotenoidy (betakaroten, zeaksantyna, luteina oraz likopen). W łuszczycy dochodzi do nadprodukcji komórek skóry, czyli rogowacenia naskórka (przyspieszona keratynizacja). Dlatego na złagodzenie tego procesu duży wpływ ma witamina A i jej prekursory – karotenoidy. Cennym źródłem w diecie będą warzywa i owoce, zwłaszcza te żółte i pomarańczowe: marchew, papryka żółta i pomarańczowa, dynia, zalecane są też czarne porzeczki i szpinak.
- Flawonoidy, które wpływają na normalizację procesów związanych z rogowaceniem skóry i wykazują korzystne działanie przeciwutleniające, polegające na zwalczaniu wolnych rodników w organizmie. W codziennej diecie musimy wprowadzać: kapary, paprykę, cebulę, sok z czerwonych i czarnych winogron, morwę białą, kurkumę.
- NNKT, czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, w szczególności omega-3 (kwas α-linolenowy, EPA i DHA) i omega-6 (kwas linolowy). Zwalczają one stany zapalne w organizmie, dlatego bardzo ważny jest ich udział w codziennej diecie. Należy dbać o prawidłowy stosunek między kwasami omega-3 a omega-6, który powinien wynosić 1:3. Produkty bogate w zdrowe tłuszcze to: tłuste ryby morskie (łosoś, halibut, tuńczyk, makrela), algi oraz nasiona (siemię lniane, chia) i pestki (dyni, słonecznika), oliwa z oliwek czy olej z orzechów włoskich.
Skąd bierze się łuszczyca?
Zanim przejdziemy do tego, na czym polega dieta łuszczycowa, warto bliżej przyjrzeć się samemu problemowi. Łuszczyca to choroba zapalna skóry o podłożu autoimmunologicznym, którą wyróżnia przebieg obejmujący naprzemienne okresy wyciszenia i zaostrzenia. Co istotne, łuszczycą nie można się zarazić, o czym warto pamiętać, jako że wciąż można napotkać taki mit – powoduje to, że chorzy czują się często odizolowani od społeczeństwa.
Dokładne przyczyny łuszczycy nie zostały do końca poznane, choć bardzo często wskazywane jest podłoże genetyczne. Jeżeli oboje rodziców choruje na łuszczycę, to prawdopodobieństwo jej wystąpienia u dziecka wzrasta aż o 50%. Dodatkowo w grę wchodzą zaburzenia immunologiczne. Łuszczyca pojawia się na skutek nadmiernego podziału komórek naskórka w połączeniu z jego niewłaściwym złuszczaniem.
Oprócz tego do czynników zaostrzających chorobę lub mogących bezpośrednio wpłynąć na jej istnienie zaliczamy:
- stres,
- zakażenia gronkowcem lub paciorkowcem,
- ciążę, połóg,
- zaburzenia hormonalne, jak np. te, które wynikają z menopauzy,
- częste sięganie po używki,
- zażywanie niektórych leków, jak chociażby litu i progesteronu,
- stosowanie nieumiejętnej pielęgnacji i nieprzestrzeganie zasad higieny.
Zdiagnozowanie łuszczycy następuje zazwyczaj po 10. roku życia.
