Czy Liszajec jest zaraźliwy? Mit czy Fakty?

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Chorobę tę określa się najczęściej jako przewlekłe schorzenie dermatologiczne o charakterze autoimmunologicznym. Stanowi to przeczącą odpowiedź na pytanie, czy łuszczyca jest zaraźliwa — oznacza to, że rozwija się niezależnie od komórki naskórka. W rezultacie dochodzi do przyspieszenia cyklu życia komórek skóry, co objawia się specyficznymi zmianami, takimi jak zaczerwienienie, łuszczenie się naskórka oraz występowanie srebrzystych łusek.

Dlaczego nie można zarazić się łuszczycą?

Występowanie tej choroby związane z nieprawidłową odpowiedzią układu immunologicznego, który błędnie atakuje komórki własnej skóry, co prowadzi do zwiększonego tempa ich podziału oraz typowych zmian skórnych. Ze względu na zapalny charakter symptomów, jakie ma łuszczyca, często zastanawiamy się, czy jest zaraźliwa. To schorzenie o charakterze autoimmunologicznym — nie ma właściwości zakaźnych i nie można się nim zarazić poprzez kontakt z chorym.

Częste przyczyny występowania lub pogorszenia się objawów łuszczycy

Symptomy mogą się pogarszać pod wpływem różnorodnych czynników zewnętrznych oraz wewnętrznych. To sprawia, że łuszczyca głowy może wystąpić nagle, a pacjent zastanawia się, czy jest ona zaraźliwa. Wśród najbardziej powszechnych przesłanek nasilania się dolegliwości związanych z łuszczycą wymienia się:

• stres,
• infekcje,
• wahania warunków atmosferycznych,
• uszkodzenia mechaniczne naskórka,
• dietę bogatą w nasycone kwasy tłuszczowe,
• spożywanie alkoholu,
• niektóre leki, takie jak beta-adrenolityki czy środki przeciwzapalne.

Świadomość społeczna w kwestii łuszczycy

Główny Inspektorat Sanitarny podkreśla, że zwiększenie wiedzy na temat przyczyn i mechanizmów rozwoju łuszczycy może przyczynić się do lepszego zrozumienia i akceptacji osób zmagających się z tym schorzeniem. Wiele osób widząc chorego zastanawia się, czy łuszczyca jest zakaźna i podświadomie unika kontaktu. Edukacja społeczna pomaga rozwiewać mity i obawy związane z rzekomą zaraźliwością łuszczycy, co jest niezwykle ważne w budowaniu wsparcia i empatii wobec chorych.

Przyczyny łuszczycy

Nie do końca wyjaśniono przyczyny, które powodują objawy łuszczycy u danej osoby. Przypuszcza się, że główny udział mają czynniki genetyczne, a także procesy autoimmunologiczne.

Dziedziczenie skłonności do łuszczycy ma charakter wielogenowy, co dodatkowo utrudnia prowadzenie badań. Wykazują one, że jednoczesne występowanie łuszczycy u bliźniąt jednojajowych jest znacznie częstsze, niż u bliźniąt dwujajowych. Łuszczyca jednego z rodziców obciąża potomstwo w stopniu około 25 proc., natomiast jej występowanie u obojga rodziców sprawia, że ryzyko u dziecka sięga aż 60 proc. Najczęściej model dziedziczenia tej choroby określa się jako autosomalny (niezwiązany z chromosomami płci) dominujący, z niepełną penetracją genu. Oznacza to, że nie każdy, kto odziedziczy skłonność do choroby, zachoruje na nią. Tutaj swój udział mają jeszcze liczne czynniki środowiskowe.

Pęcherzyca – leczenie

Leczenie powinien prowadzić doświadczonego w terapii pęcherzycy dermatolog. W wielu przypadkach, rozpoczęcie leczenia pęcherzycy wymaga pobytu na oddziale szpitalnym. Niestety choroba ma charakter przewlekły z tendencją do nawracania. Wymaga od chorego zaangażowania w kontrolowaniu zmian skórnych i śluzówkowych, systematyczności w wykonywaniu monitorujących terapię badań laboratoryjnych i dyscypliny w stosowaniu przewlekłej, często bardzo złożonej farmakoterapii. Leczenie choroby wiąże się z dożywotnim stosowaniem leków, głównie sterydowych, wyciszających zmiany skórne i wydłużających okresy remisji choroby.

Prócz intensywnego leczenia ogólnego, lekarz może także zalecić leczenie miejscowe za pomocą specjalnych maści czy zawiesin. Celem terapii jest nie tylko całkowite ustąpienie zmian skórnych i śluzówkowych, ale także uzyskanie ujemnych wyników badań immunologicznych.

Do stosowanych dziś środków należą:

• kremy lub pigułki kortykosteroidowi,
• leki immunopresyjne (np. aaztiopryna lub mykofenolan mofetylu),
• leki biologiczne, np. rytuksymab,
• antybiotyki, leki przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne,
• plazmafereza (oczyszczanie osocza z krwi),
• fotochemioterapia pozaustrojowa (metoda polegająca na zniszczeniu białych krwinek, a następnie wprowadzeniu krwi z powrotem do ciała),
• opatrywanie pęcherzy,
• hospitalizacja,
• inne leki.

Osobom z nadżerkami na błonie śluzowej jamy ustnej zalecana jest wizyta u dietetyka i ułożenie odpowiedniej diety, która nie będzie dodatkowo podrażniać zmian. Chorzy powinni też pamiętać o ochronie ciała przed promieniowaniem UV, stosując odpowiednie filtry, odzież ochronną i nakrycia głowy.

Jakie są domowe sposoby leczenia łuszczycy?

Kluczowa jest prawidłowa pielęgnacja ciała za pomocą dermokosmetyków. Zaleca się stosowanie emolientów, szamponów, płynów zawierających dziegieć, czy siarkę oraz preparatów o działaniu keratolitycznym (złuszczają zrogowaciały naskórek).

• ogniska zapalne – np. zapalenie zatok, gardła, próchnica
• infekcje
• palenie tytoniu
• wybrane leki – np. glikokortykosteroidy podawane doustnie.

Aby zapobiec suchości skóry, wskazane jest stosowanie odpowiednich emolientów.

Zapamiętaj

• Łuszczyca jest przewlekłą, nawracającą chorobą, na którą choruje około 2% populacji. W jej rozwoju odgrywają rolę czynniki genetyczne i immunologiczne.
• Łuszczyca nie jest zakaźna.
• Do istotnych środowiskowych czynników wyzwalających łuszczycę należą m.in.: infekcje, niektóre leki, stres, palenie tytoniu, alkohol.
• Łuszczycę rozpoznaje się przede wszystkim na podstawie objawów klinicznych (nie istnieją badania krwi specyficzne dla tej choroby).
• Większość pacjentów z łuszczycą o nasileniu łagodnym do średniego można leczyć jedynie preparatami o działaniu miejscowym.
• U części pacjentów łuszczyca wymaga leczenia ogólnego.

Łuszczyca w pytaniach i odpowiedziach

Zobacz także

Łuszczycowe zapalenie stawów Łuszczycowe zapalenie stawów to przewlekła zapalna choroba narządu ruchu. Objawy łuszczycowego zapalenia stawów są bardzo różnorodne - m.in. ból i obrzęk stawów, palce kiełbaskowate, ból przyczepów ścięgnistych, ból kręgosłupa i krzyża. ŁZS najczęściej rozwija się po wystąpieniu łuszczycy skóry. Oprócz zajęcia narządu ruchu i skóry, choroba może dotyczyć też innych narządów i powodować przyspieszony rozwój miażdżycy.

Przeczytaj więcej na temat:

Typy łuszczycy wyodrębnia się, biorąc pod uwagę charakterystyczne objawy lub dolegliwości towarzyszące. Nowe spojrzenie na tę chorobę skóry wskazuje za to dwa typy, w zależności od przebiegu. Podział ten ma związek z HLA, czyli głównym układem zgodności tkankowej. Jest to zespół białek odpowiadających za reakcje immunologiczne.

Podział według przebiegu i związku z układem HLA:

• Łuszczyca typu I – wczesny początek (przed 40. rokiem życia), obecność przypadków łuszczycy w rodzinie, częstsze niż zwykle w populacji występowanie antygenów Cw6, B13 i B17, rozległe zmiany skórne i dość częste nawroty.
• Łuszczyca typu II – późny początek (po 40. roku życia), sporadyczne przypadki w rodzinie lub brak chorujących krewnych, duży wpływ czynników wyzwalających na pojawienie się nawrotu.

Wyróżnia się kilkanaście typów i podtypów łuszczycy, z czego najczęstsze i najlepiej zbadane są objawy łuszczycy zwykłej oraz stawowej. Rodzaje łuszczycy i ich charakterystyki:

• Łuszczyca zwykła (psoriasis vulgaris)
  To najczęściej występujący typ łuszczycy, diagnozowany u 80-90 proc. pacjentów. Charakterystycznym objawem są zmiany skórne pokryte łuszczącym się naskórkiem. Podczas drapania skóry naskórek odpada, tworząc cienkie płatki. Pod nim znajduje się błyszcząca, zaczerwieniona skóra (objaw świecy stearynowej), występuje też punktowe, drobne krwawienie (objaw Auspitza). Zwykła łuszczyca skóry objawia się też rozwojem zmian łuszczycowych w miejscu skaleczeń.
  W zależności od tego, jak rozległe są zmiany skórne, diagnozowana jest łuszczyca punkcikowata, łuszczyca plackowata, łuszczyca geograficzna lub erytrodermia łuszczycowa.
• Łuszczyca krostkowa (psoriasis pustulosa)
  Zamiast płaskich zmian skórnych występują krosty, w których znajduje się treść ropna. Zmiany skórne są tkliwe, objęte stanem zapalnym. Bardzo często występuje na dłoniach i stopach. Wyróżnia się trzy podtypy łuszczycy krostkowej: uogólniona (typ von Zumbusha, z gorączką i ogólnym ciężkim stanem towarzyszącym wysiewowi, ten typ łuszczycy krostkowej jest bardzo poważny, może zagrażać życiu chorego lub powodować groźne powikłania), dłoni i stóp, oraz łuszczyca paznokci.
• Łuszczyca owłosionej skóry głowy (psoriasis capitis)
  Wykwity rumieniowe na skórze głowy, pod włosami, mogące wychodzić poza ich linię (na czoło, kark). Na zmianach znajdują się białoszare, grube i dość twarde łuski. Najczęściej łuszczyca głowy nie prowadzi do utraty włosów, choć może się tak zdarzyć.
• Łuszczyca paznokci (psoriasis unguium)
  Zmiany w obrębie paznokci to bardzo często pierwsze objawy łuszczycy zwykłej. Łuszczyca paznokci rzadko występuje samodzielnie, najczęściej towarzyszy innym typom choroby, w tym także łuszczycy stawowej. Paznokcie objęte łuszczycą mają punktowe zagłębienia, pod nimi występują grudki, widoczne na płytce jako żółtawe plamki, występuje zgrubienie płytki, nasilone rogowacenie, bruzdy poprzeczne i podłużne, zmiany zabarwienia, kruchość i łamliwość. Zmiany dotyczą zarówno paznokci stóp, jak i dłoni.
• Łuszczyca stawowa (psoriasis arthropatica) (5–20 proc.)
  To jedna z najbardziej rujnujących zdrowie i najgroźniejszych odmian łuszczycy. Występuje u około 5–20 proc. pacjentów. Objawy łuszczycy stawowej to przewlekłe zapalenia stawów, ścięgien, tkanki podskórnej, kaletek maziowych. Zwykle bywa połączona z łuszczycą dającą objawy skórne. Dość często zdarza się, że objawy skórne pojawiają się nawet kilka lat przed początkiem objawów stawowych. Łuszczycowe zapalenie stawów wiąże się z następującymi objawami:
  • Ból, sztywność, obrzęk i ograniczenie ruchomości stawu.
  • Zapalenie przyczepów ścięgnistych (ból i tkliwość w okolicach pięt, mostka, kręgosłupa).
  • Zapalenia palca (palec poszerzony, tkliwy, odstający od innych).
  • Z czasem deformacje stawów.
  • Dna moczanowa (wzrost stężenia kwasu moczowego w stawach).

  ---

  luszczyca jest