U nas zapłacisz kartą
Czy Liszajec jest zaraźliwy? Mit czy Fakty?
Jakie są przyczyny powstania pęcherzycy?
Badacze sugerują podłoże genetyczne pęcherzycy. Jednak nie wyjaśniono w pełni, jakie zmiany DNA mogłoby doprowadzić do rozwoju choroby. Wśród czynników predysponujących do pęcherzycy wskazuje się na stosowanie niektórych leków, w tym m.in.: niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. fenylbutazonu), leków przeciwnadciśnieniowych z grupy ACE-inhibitorów (np. kaptoprylu), penicylaminy. Do rozwoju choroby może dojść w wyniku działania światła słonecznego lub oparzenia skóry u osób z innymi chorobami autoimmunologicznymi (np. reumatoidalnym zapaleniem stawów, pemfigoidem). Dodatkowo w przypadku pęcherzycy jamy ustnej wskazuje się na wpływ pokarmów zawierających związki disulfidowe i tiolowe, jakie obecne są m.in. w czosnku i cebuli.
Rozpoznaniem i leczeniem pęcherzycy zajmuje się dermatolog. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu podmiotowym, badaniu przedmiotowym – stwierdzeniu typowych objawów pęcherzycy (pomocna może być w tym Skala aktywności pęcherzycy wg Murrell). Najważniejszym badaniem diagnostycznym w diagnostyce pęcherzycy jest bezpośrednie badanie immunopatologiczne skóry lub błon śluzowych.
Wykonane może zostać pośrednie badanie immunofluorescencyjne. Lekarz zleca również badanie surowicy krwi na obecność przeciwciał pemphigus. W pęcherzycy miano przeciwciał krążących koreluje z aktywnością procesu chorobowego. Dlatego wykonywanie ich oznaczenia w regularnych odstępach czasu jest niezwykle ważnym czynnikiem w monitorowaniu stanu pacjentów z tą chorobą. Metody immunoblotu i immunoprecypitacji mają charakter testów uzupełniających. Badanie histopatologiczne nie jest obligatoryjne, ale w szczególnych przypadkach może być pomocne.
Przeczytaj więcej na temat:
Typy łuszczycy wyodrębnia się, biorąc pod uwagę charakterystyczne objawy lub dolegliwości towarzyszące. Nowe spojrzenie na tę chorobę skóry wskazuje za to dwa typy, w zależności od przebiegu. Podział ten ma związek z HLA, czyli głównym układem zgodności tkankowej. Jest to zespół białek odpowiadających za reakcje immunologiczne.
Podział według przebiegu i związku z układem HLA:
- Łuszczyca typu I – wczesny początek (przed 40. rokiem życia), obecność przypadków łuszczycy w rodzinie, częstsze niż zwykle w populacji występowanie antygenów Cw6, B13 i B17, rozległe zmiany skórne i dość częste nawroty.
- Łuszczyca typu II – późny początek (po 40. roku życia), sporadyczne przypadki w rodzinie lub brak chorujących krewnych, duży wpływ czynników wyzwalających na pojawienie się nawrotu.
Wyróżnia się kilkanaście typów i podtypów łuszczycy, z czego najczęstsze i najlepiej zbadane są objawy łuszczycy zwykłej oraz stawowej. Rodzaje łuszczycy i ich charakterystyki:
- Łuszczyca zwykła (psoriasis vulgaris)
To najczęściej występujący typ łuszczycy, diagnozowany u 80-90 proc. pacjentów. Charakterystycznym objawem są zmiany skórne pokryte łuszczącym się naskórkiem. Podczas drapania skóry naskórek odpada, tworząc cienkie płatki. Pod nim znajduje się błyszcząca, zaczerwieniona skóra (objaw świecy stearynowej), występuje też punktowe, drobne krwawienie (objaw Auspitza). Zwykła łuszczyca skóry objawia się też rozwojem zmian łuszczycowych w miejscu skaleczeń.
W zależności od tego, jak rozległe są zmiany skórne, diagnozowana jest łuszczyca punkcikowata, łuszczyca plackowata, łuszczyca geograficzna lub erytrodermia łuszczycowa. - Łuszczyca krostkowa (psoriasis pustulosa)
Zamiast płaskich zmian skórnych występują krosty, w których znajduje się treść ropna. Zmiany skórne są tkliwe, objęte stanem zapalnym. Bardzo często występuje na dłoniach i stopach. Wyróżnia się trzy podtypy łuszczycy krostkowej: uogólniona (typ von Zumbusha, z gorączką i ogólnym ciężkim stanem towarzyszącym wysiewowi, ten typ łuszczycy krostkowej jest bardzo poważny, może zagrażać życiu chorego lub powodować groźne powikłania), dłoni i stóp, oraz łuszczyca paznokci. - Łuszczyca owłosionej skóry głowy (psoriasis capitis)
Wykwity rumieniowe na skórze głowy, pod włosami, mogące wychodzić poza ich linię (na czoło, kark). Na zmianach znajdują się białoszare, grube i dość twarde łuski. Najczęściej łuszczyca głowy nie prowadzi do utraty włosów, choć może się tak zdarzyć. - Łuszczyca paznokci (psoriasis unguium)
Zmiany w obrębie paznokci to bardzo często pierwsze objawy łuszczycy zwykłej. Łuszczyca paznokci rzadko występuje samodzielnie, najczęściej towarzyszy innym typom choroby, w tym także łuszczycy stawowej. Paznokcie objęte łuszczycą mają punktowe zagłębienia, pod nimi występują grudki, widoczne na płytce jako żółtawe plamki, występuje zgrubienie płytki, nasilone rogowacenie, bruzdy poprzeczne i podłużne, zmiany zabarwienia, kruchość i łamliwość. Zmiany dotyczą zarówno paznokci stóp, jak i dłoni. - Łuszczyca stawowa (psoriasis arthropatica) (5–20 proc.)
To jedna z najbardziej rujnujących zdrowie i najgroźniejszych odmian łuszczycy. Występuje u około 5–20 proc. pacjentów. Objawy łuszczycy stawowej to przewlekłe zapalenia stawów, ścięgien, tkanki podskórnej, kaletek maziowych. Zwykle bywa połączona z łuszczycą dającą objawy skórne. Dość często zdarza się, że objawy skórne pojawiają się nawet kilka lat przed początkiem objawów stawowych. Łuszczycowe zapalenie stawów wiąże się z następującymi objawami:- Ból, sztywność, obrzęk i ograniczenie ruchomości stawu.
- Zapalenie przyczepów ścięgnistych (ból i tkliwość w okolicach pięt, mostka, kręgosłupa).
- Zapalenia palca (palec poszerzony, tkliwy, odstający od innych).
- Z czasem deformacje stawów.
- Dna moczanowa (wzrost stężenia kwasu moczowego w stawach).
Czynniki ryzyka wystąpienia łuszczycy
Poza czynnikami genetycznymi oraz autoimmunologicznymi, znaczące są także czynniki środowiskowe - zwiększające nasilenie objawów lub prowokujące ich manifestację. Ich znajomość jest szczególnie ważna dla osób, które już chorują na łuszczycę.
- Czynniki fizyczne, urazy mechaniczne
U 30–50 proc. chorych występuje zjawisko tworzenia się zmian łuszczycowych w miejscu, gdzie wystąpił uraz mechaniczny – oparzenie, skaleczenie, zastrzyk, ukłucie owada, zadrapanie, wykonanie tatuażu, a także promieniowanie UV. - Infekcje o różnym podłożu
Najczęściej ostre infekcje paciorkowcowe, a także przewlekłe infekcje bakteryjne oraz grzybicze. Bardzo wielu chorych podaje, że przed zaostrzeniem objawów łuszczycy przeszli właśnie taką infekcję. - Choroby towarzyszące
Do zaostrzenia lub pojawienia się objawów łuszczycy prowadzą między innymi dermatozy zapalne, takie jak: ospa wietrzna, półpasiec, łojotokowe zapalenie skóry oraz trądzik. Bardziej narażeni na jej wystąpienie są pacjenci z cukrzycą typu 2 oraz dną moczanową. Łuszczyca częściej objawia się i ciężej przebiega także u pacjentów zakażonych wirusem HIV oraz chorych na AIDS.
Objawy pęcherzycy
Typowym objawem pęcherzycy zwykłej jest występowanie wiotkich pęcherzy śródnaskórkowych, które wykazują dużą tendencję do pękania. W wyniku tego dochodzi do powstania nadżerek oraz zmian złuszczających. Zmiany pojawiają się obwodowo. Najczęściej umiejscawiają się na tułowiu, karku, twarzy, owłosionej skórze głowy, w okolicy pachowej. W zdecydowanej większości przypadków stwierdza się również obecność zmian na błonie śluzowej jamy ustnej.
Rzadziej pęcherze obserwuje się w obrębie strun głosowych, spojówek, przełyku, jamy nosowo-gardłowej. Nierzadko zmiany na błonach śluzowych rozwijają się kilka tygodni, a nawet miesięcy wcześniej niż zmiany na skórze. Wśród objawów pęcherzy zwykłej wymienia się także: zmiany rumieniowe, które są podłożem dla pęcherzy, świąd, ból na skutek powstania ubytków w skórze, a w przypadku ich pojawienia się w błonie śluzowej jamy ustnej chorzy mogą mieć problemy z połykaniem, czyli tzw. dysfagię. Umiejscowienie zmian w obszarze strun głosowych może spowodować bezgłos. Pęcherze znikają bez pozostawiania blizn.
