Leczenie łuszczycy kości - Skuteczne metody i zalecenia

Choroby współistniejące z łuszczycą

U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.

Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).

Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.

Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy

Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.

Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.

Łuszczycowe zapalenie stawów - leczenie

Celem leczenia ŁZS jest zahamowanie postępu choroby i umożliwienie normalnego funkcjonowania. Chociaż nie zawsze jest możliwe, osiągnięcie pełnej remisji (czyli stanu, gdy nie ma żadnych cech obecności choroby), coraz częściej można utrzymać jej aktywność na małym poziomie.

Kluczowe jest jak najszybsze włączenie leczenia, aby zapobiec niesprawności i innym powikłaniom choroby. Sposób postępowania zależy od przebiegu łuszczycowego zapalenia stawów i musi być dostosowany do każdego pacjenta. Lekarz ustali je, biorąc pod uwagę aktywność choroby, stopień uszkodzenia stawów i innych narządów oraz choroby współistniejące. Najskuteczniejsze jest połączenie różnych metod postępowania, np. oprócz stosowania leków ważna jest rehabilitacja. Należy również wcześnie zapobiegać powikłaniom łuszczycowego zapalenia stawów, m.in. chorobom układu sercowo-naczyniowego. Istotne jest opracowanie z lekarzem efektywnego planu postępowania – wiąże się to z regularnymi wizytami oraz wykonywaniem badań laboratoryjnych oceniających skuteczność i ewentualne działania uboczne stosowanych leków.

Stopień zmian łuszczycowych na skórze często nie odzwierciedla ciężkości łuszczycowego zapalenia staów (np. łuszczycy objawiającej się wyłącznie zmianami na paznokciach może towarzyszyć zaawansowane zapalenie stawów). Dlatego oprócz leczenia dermatologicznego konieczna jest współpraca z reumatologiem. Wiele leków stosowanych ogólnoustrojowo zmniejsza zarówno zmiany skórne, jak i stawowe.

Łuszczycowe zapalenie stawów - leki

• niesteroidowe leki przeciwzapalne – u wielu osób wystarczają do opanowania objawów zapalenia stawów, natomiast nie wpływają na zmiany skórne (rzadko mogą spowodować ich pogorszenie – trzeba wtedy zastosować inny preparat), w okresie zaostrzenia choroby zażywa się je codziennie w odpowiednio dużej dawce, razem z posiłkiem, należy pamiętać o przeciwwskazaniach do ich stosowania (takich jak choroba nerek, nadciśnienie tętnicze czy choroba wrzodowa) oraz możliwych działaniach niepożądanych (zobacz także: Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy)
• glikokortykosteroidy – w łuszczycowym zapaleniu stawów podaje się je głównie do wnętrza zajętego stawu, tak aby skutecznie zmniejszyć objawy zapalenia
• leki modyfikujące działanie układu odpornościowego:
  • metotreksat – jest jednym z najczęściej stosowanych leków w przypadku aktywnego zapalenia stawów, często zmniejsza również zmiany skórne, lek ten podaje się raz w tygodniu – doustnie lub podskórnie, przy jego stosowaniu stosuje się suplementację kwasu foliowego,
  • inne leki, takie jak: sulfasalazyna, cyklosporyna, azatiopryna i leflunomid

  Czy możliwe jest całkowite wyleczenie łuszczycowego zapalenia stawów?

  Łuszczycowe zapalenie stawów jest chorobą przewlekłą i trudno mówić o możliwości jej wyleczenia. Dość często ma ona jednak stosunkowo łagodny charakter, z długimi okresami wyciszenia objawów (tzw. remisji). Niestety u części pacjentów (ok. 5%) choroba ma przebieg agresywny i prowadzi do dużych deformacji stawów oraz niesprawności. Chorzy z ciężką postacią łuszczycowego zapalenia stawów żyją kilka lat krócej w porównaniu z populacją ogólną. Dostępne metody leczenia coraz częściej pozwalają na uzyskanie remisji i normalne funkcjonowanie.

  Konieczna jest stała kontrola reumatologiczna. Często pacjenci znajdują się również pod stałą opieką dermatologa i okulisty (w przypadku nawracającego zapalenia błony naczyniowej oka). Na początku choroby oraz w okresie zaostrzeń konieczne są częste wizyty u lekarza, aby ustalić odpowiednie dawki leków i uzyskać remisję. W stabilnym okresie wizyty mogą być rzadsze (z reguły co 6–12 miesięcy).

  Badania laboratoryjne wykonuje się w celu oceny aktywności stanu zapalnego, funkcjonowania narządów wewnętrznych i monitorowania działań niepożądanych stosowanych leków. Wskazana jest również kontrola kardiologiczna oraz ocena ryzyka sercowo-naczyniowego, m.in. regularna kontrola ciśnienia tętniczego, a także badania w kierunku cukrzycy i zaburzeń lipidowych (zwykle raz w roku). Trzeba również pamiętać o odpowiednio wczesnym zapobieganiu osteoporozie i jej leczeniu, aby zmniejszyć ryzyko złamań kości.

  Usługi powiązane

  Jeśli łuszczyca pojawia się ze względu na uwarunkowania genetyczne, jej całkowite i trwałe wyleczenie jest niemożliwe. Z kolei w przypadku remisji, czyli ustąpienia objawów, należy liczyć się z nawrotem choroby. Istnieje jednak wiele sposób niwelowania objawów łuszczycy skóry i jej leczenia. Wszystko jest jednak zależne od indywidualnych predyspozycji pacjenta i rodzaju choroby.

  Wszelkie dostępne na rynku leki i dermokosmetyki mają za zadanie:

  • usunąć łuski,
  • spowolnić tempo przemiany kreatynocytów,
  • poprawić różnicowanie komórek,
  • zahamować zapalenia.

  Większość chorych leczy się preparatami miejscowymi bezpośrednio nakładanymi na skórę. Należą do nich różnego rodzaju maści, kremy, czy emulsje. Często zalecane są środki z kwasem salicylowym, jednak wywołują one nieprzyjemny zapach, lepkość i brudzą odzież. Z tego względu budzą wśród pacjentów niechęć. Najlepiej tolerowane są pochodne witaminy D oraz kortykosteroidy miejscowe.

  W leczeniu ogólnym można podawać leki doustne m.in. pochodne witaminy A, cyklosporynę, metotreksat, czy hydroksykarbamit. Inną metodą leczenia ogólnego łuszczycy jest fototerapia. Polega ona na naświetlaniu promieniami ultrafioletoweymi UVA i UVB. Przy promieniowaniu UVA dodatkowo stosuje się lek psoralen i wtedy całościową terapię nazywa się PUVA. Przy naświetlaniu UVB przyjmowanie dodatkowych leków nie jest konieczne. Tego rodzaju leczenie stosuje się w przypadkach:

  • łuszczycy uogólnionej,
  • gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne,
  • nawrotu łuszczycy skóry.
  

  ---

  luszczyca