U nas zapłacisz kartą
"Luszczyca na nodze - przyczyny, objawy i sposoby leczenia"
Czerwony swędzący rumień na nodze – tzw. piąta choroba
Rumień to objaw typowy dla tzw. piątej choroby, która wymieniana jest wśród najczęściej występujących schorzeń wieku dziecięcego. Tzw. rumień zakaźny to choroba wirusowa wywołana przez parwowirus B19. Najczęściej rozwija się wśród dzieci do 12 r.ż., choć możliwe są przypadki u osób dorosłych. Choroba ta szerzy się drogą kropelkową. Okres wylęgania rumienia zakaźnego wynosi około 2 tygodnie. Przez 5–10 dni po ustąpieniu objawów jest się źródłem zakażenia dla otoczenia.
Charakterystyczne dla piątej choroby są brak gorączki i zmiany skórne. Rozwija się wysypka mająca formę ostro odgraniczonego rumienia o kształcie motyla. Początkowo pojawia się na twarzy z wykluczeniem nosa i brody, z czasem rozprzestrzenia się na ramiona, tułów i kończyny. Na skórze widoczne są różnego kształtu plamy, które wraz z rozwojem choroby zlewają się ze sobą. W rzadkich przypadkach w obrębie zmienionej chorobowo skóry rozwija się plamisto-grudkowa lub krwotoczna wysypka. W przypadku rumienia zakaźnego u osób dorosłych nierzadko rozwija się dodatkowo zapalenie stawów z ostrą reakcją bólową. Zazwyczaj dolegliwości koncentrują się w stawie kolanowym i nadgarstkach.
Rumień zakaźny rozpoznaje się zazwyczaj wyłącznie na podstawie charakterystycznych zmian skórnych. W przypadku niepewności diagnostycznej lekarz zleca wyizolowanie wirusa lub jego antygenów z zakażonych tkanek, oznaczenie swoistych przeciwciał anty-B19 w klasach IgM oraz IgG. Jednak konieczność wykonania tych badań jest sporadyczna. Po ustąpieniu objawów uzyskuje się trwałą odporność na kolejne zakażenia parwowirusem B19.
Bibliografia
- J. Bogaczewicz, A. Woźniacka, Zmiany rumieniowe w okolicy stawu kolanowego , „Medycyna po Dyplomie” 2017, nr 12. Online: https://podyplomie.pl/medycyna/29351,zmiany-rumieniowe-w-okolicy-stawu-kolanowego [dostęp: 18.09.2023].
- B. Nurowska ‑ Wrzosek, B. Kalicki, A. Wachnicka ‑ Bąk i wsp., Erytromelalgia – bolesny rumień kończyn w obrazowaniu termograficznym , „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2013, t. 9, nr 1, s. 97–101.
- J.T. Servey, B.V. Reamy, J. Hodge, Clinical presentations of parvovirus B19 infection , „American Family Physician” 2007, t. 75, nr 3, s. 373–376.
- Ż. Smoleńska, A. Matyjasek, Borelioza – najnowsze rekomendacje w diagnostyce i leczeniu, „Forum Reumatologiczne” 2016, t. 2, nr 2, s. 58–64.
Oceń artykuł
Rodzaje łuszczycy
Szacuje się, że 9 na 10 osób z łuszczycą ma jej zwyczajną odmianę. Choroba ta występuje jednak w wielu innych rodzajach – niektóre wymagają hospitalizacji.
Łuszczyca zwyczajna
Jest najczęściej występującym typem (zwie się ją również pospolitą) – aż 80-90% chorych ma właśnie tę odmianę. Można ją rozpoznać po wyglądzie zmian chorobowych – łuszczyca zwyczajna charakteryzuje się zmianami wypukłymi, okrągłymi lub owalnymi, pokrytymi białą (srebrzystą) łuską. Obszary zmian na skórze są wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry.
Ten typ łuszczycy występuje najczęściej na zewnętrznych częściach nóg, ramion, na kolanach i łokciach, plecach oraz na głowie, choć można go spotkać również na twarzy, dłoniach, stopach oraz na brzuchu. Zmiany skórne, spowodowane przez łuszczycę zwyczajną, możemy całkowicie zniwelować, stosując odpowiednio dobrane preparaty.
fot. Adobe Stock
Łuszczyca plackowata
Zmiany, które się przy niej pojawiają, są duże i zlewają się. Ogniska są okrągłe lub owalne. Mogą dochodzić nawet do 20 cm średnicy.
Łuszczyca kropelkowata (grudkowa)
W tym przypadku zmiany skórne to niewielkie punkty w kształcie kropelek, które pojawiają się na czubku głowy, kończynach, ale także na tułowiu.
Co ciekawe, pojawienie się tego typu łuszczycy może mieć związek z infekcjami gardła (zmiany na skórze może spowodować np. paciorkowe zapalenie gardła). Często grudki można zaobserwować także tam, gdzie skóra uległa urazom mechanicznym.
Łuszczyca krostkowa
Jeśli na skórze obserwujemy nie małe kropelki, ale krostki wypełnione ropą, to może to być objaw łuszczycy krostkowej. Ten typ występuje u zaledwie kilku procent chorych na łuszczycę – niewielkie krostki mogą pojawiać się pod wpływem stresu, przyjmowania niektórych leków, ale przyczyną ich występowania jest także zakażenie.
Bolesny rumień kończyn
Bolesny rumień kończyn, określany przez specjalistów jako erythromelalgia, to kolejna możliwa przyczyna pojawienia się zmian rumieniowych na nodze. To rzadko występująca choroba, która może mieć podłoże pierwotne lub wtórne. Pierwotna postać związana jest z mutacją genu SCN9A położonego na chromosomie 24. Mutacja ta dziedziczona jest autosomalnie dominująco. Oznacza to, że choroba ujawnia się, gdy uszkodzona została już tylko jedna kopia genu. Wtórny bolesny rumień kończyn rozwinąć się może w przebiegu innych chorób. Eksperci wymieniają wśród nich m.in.: cukrzycę, AIDS, zespoły mieloproliferacyjne, stwardnienie rozsiane, kolagenozy, neuropatie, choroby zakaźne, zatorowość obwodową. Bolesny rumień kończyn może być skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków, w tym m.in.: nifedypiny, bromokryptyny, norefedryny.
Przypadłość ta charakteryzuje się napadowym zaczerwienieniem i ociepleniem kończyn, czemu towarzyszy ból opisywany przez pacjentów jako silne pieczenie. Zmiany dotyczą przede wszystkim palców. Bolesny rumień kończyn rozwinąć się może też w obrębie dłoni, lecz są to rzadsze przypadki. Rozpoznanie go opiera się o kryteria kliniczne. Typowe są dla niego: nawracający charakter, symetryczne występowanie objawów, nasilenie dolegliwości przy podwyższonej temperaturze otoczenia, po opuszczeniu kończyn w dół, spożyciu alkoholu, podczas ruchu, w nocy. Ulgę przynosi ochłodzenie.
W postawieniu rozpoznania pomocne są badania podmiotowe, przedmiotowe, laboratoryjne (morfologia, koagulogram, poziom glukozy, w uzasadnionych przypadkach specjalistyczne badania pod kątem układowych chorób tkanki łącznej, chorób neurologicznych czy chorób zakaźnych), EKG, ECHO serca i ocena dna oka, badanie dopplerowskie żył kończyn dolnych oraz termografia wizyjna . To ostatnie badanie daje ostateczne rozpoznanie. Pozwala precyzyjnie określić temperaturę na powierzchni skóry, jej rozkład przestrzenny i zmiany wartości.
Łuszczyca paznokci (psoriasis unguium)
Łuszczyca paznokci często występuje wraz z innymi odmianami łuszczycy na ciele. Czasami jednak zdarza się, że jest to jedyna forma łuszczycy u chorego. Łuszczyca paznokci zwykle jest mylona z grzybicą paznokci.
Charakterystycznymi objawami łuszczycy paznokci są naparstkowate wgłębienia płytki paznokcia, a także występujące pod paznokciem grudki łuszczycowe przypominające plamy olejowe. Pod paznokciem często gromadzą się zmiękczone masy rogowe. Paznokieć jest wówczas biały lub żółty, gdyż nie przylega do podłoża. W szczególnie nasilonych zmianach paznokcie mogą ulegać rozwarstwienion i mogą nawet odpaść.
