U nas zapłacisz kartą
"Luszczyca na nodze - przyczyny, objawy i sposoby leczenia"
Bolesny rumień kończyn
Bolesny rumień kończyn, określany przez specjalistów jako erythromelalgia, to kolejna możliwa przyczyna pojawienia się zmian rumieniowych na nodze. To rzadko występująca choroba, która może mieć podłoże pierwotne lub wtórne. Pierwotna postać związana jest z mutacją genu SCN9A położonego na chromosomie 24. Mutacja ta dziedziczona jest autosomalnie dominująco. Oznacza to, że choroba ujawnia się, gdy uszkodzona została już tylko jedna kopia genu. Wtórny bolesny rumień kończyn rozwinąć się może w przebiegu innych chorób. Eksperci wymieniają wśród nich m.in.: cukrzycę, AIDS, zespoły mieloproliferacyjne, stwardnienie rozsiane, kolagenozy, neuropatie, choroby zakaźne, zatorowość obwodową. Bolesny rumień kończyn może być skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków, w tym m.in.: nifedypiny, bromokryptyny, norefedryny.
Przypadłość ta charakteryzuje się napadowym zaczerwienieniem i ociepleniem kończyn, czemu towarzyszy ból opisywany przez pacjentów jako silne pieczenie. Zmiany dotyczą przede wszystkim palców. Bolesny rumień kończyn rozwinąć się może też w obrębie dłoni, lecz są to rzadsze przypadki. Rozpoznanie go opiera się o kryteria kliniczne. Typowe są dla niego: nawracający charakter, symetryczne występowanie objawów, nasilenie dolegliwości przy podwyższonej temperaturze otoczenia, po opuszczeniu kończyn w dół, spożyciu alkoholu, podczas ruchu, w nocy. Ulgę przynosi ochłodzenie.
W postawieniu rozpoznania pomocne są badania podmiotowe, przedmiotowe, laboratoryjne (morfologia, koagulogram, poziom glukozy, w uzasadnionych przypadkach specjalistyczne badania pod kątem układowych chorób tkanki łącznej, chorób neurologicznych czy chorób zakaźnych), EKG, ECHO serca i ocena dna oka, badanie dopplerowskie żył kończyn dolnych oraz termografia wizyjna . To ostatnie badanie daje ostateczne rozpoznanie. Pozwala precyzyjnie określić temperaturę na powierzchni skóry, jej rozkład przestrzenny i zmiany wartości.
Łuszczyca paznokci (psoriasis unguium)
Łuszczyca paznokci często występuje wraz z innymi odmianami łuszczycy na ciele. Czasami jednak zdarza się, że jest to jedyna forma łuszczycy u chorego. Łuszczyca paznokci zwykle jest mylona z grzybicą paznokci.
Charakterystycznymi objawami łuszczycy paznokci są naparstkowate wgłębienia płytki paznokcia, a także występujące pod paznokciem grudki łuszczycowe przypominające plamy olejowe. Pod paznokciem często gromadzą się zmiękczone masy rogowe. Paznokieć jest wówczas biały lub żółty, gdyż nie przylega do podłoża. W szczególnie nasilonych zmianach paznokcie mogą ulegać rozwarstwienion i mogą nawet odpaść.
Inne możliwe przyczyny rumienia na nodze
Do innych możliwych przyczyn rumienia na nodze należą:
- rumień trwały,
- łuszczyca zwyczajna,
- objaw Raynauda (zaburzenie naczynioruchowe, charakteryzuje się nagłym odgraniczonym zblednięciem, a następnie zasinieniem i zaczerwienieniem palców u dłoni lub stóp czy małżowin usznych, towarzyszą temu ból i drętwienie, może mieć charakter pierwotny – idiopatyczny, wtórny – w przebiegu innych chorób, młodzieńczy – u części osób w okresie dojrzewania),
- grzybica skóry,
- rumień pełzający zwany też przewlekłym,
- reakcja alergiczna na jad owadów,
- atopowe zapalenie skóry,
- kontaktowe zapalenie skóry,
- łagodna dermatoza u noworodków (tzw. rumień noworodkowy),
- stan zapalny w tkance podskórnej (tzw. rumień guzowaty, pojawia się najczęściej na przedniej powierzchni goleni, może towarzyszyć sarkoidozie, przewlekłym zapaleniom jelit, chorobom układowym tkanki łącznej).
Autor: dr n. o zdr. Olga Dąbska
Jak ją leczyć?
W większości przypadków stosuje się leczenie miejscowe. W bardziej zaawansowanych przypadkach zaś stosuje się terapię skojarzoną.
Leczenie zewnętrzne wykwitów skórnych
W łuszczycy na powierzchni skóry pojawiają się łuski i zrogowaciały naskórek. Do usuwania łusek najczęściej używane są: 5-10% kwas salicylowy oraz maści mocznikowe i solankowe. Jeśli okażą się one nieskuteczne, stosuje się dziegcie. Można je znaleźć w takich preparatach jak: Psorisan, Linola D, Pixolerm, Cocois, Poloris. Skuteczna jest też antralina i cygnolina.
Czasami w leczeniu zmian skórnych dołącza się kortykosteroidy i retinoidy. Przy stosowaniu sterydów w maściach trzeba szczególnie uważać i używać ich tylko na niewielkie obszary i ograniczone ogniska. Jeśli leczenie wcześniej wymienionymi lekami przynosi słabe efekty, dodawane są pochodne witaminy D.
Leczenie zmian obecnych na owłosionej skórze głowy wymaga wcześniejszego umycia włosów. Dopiero wtedy można zastosować maść z kwasem salicylowym 5-10%.
fot. Adobe Stock
Leczenie doustne
Gdy zmiany zajmują duże obszary skóry lub istniejące wypryski nie poddają się leczeniu zewnętrznemu, trzeba wprowadzić leczenie doustne. W tym celu używa się retinoidów, metrotreksatu, hydroksymocznika, cyklosporyny A oraz kwasu fumarowego.
Czasami skuteczne są antybiotyki. Drogim, ale skutecznym leczeniem jest też terapia przy użyciu leków biologicznych.
Wybór terapii uzależniony jest od stopnia zaawansowania choroby, czasu jej trwania i dotychczasowego sposobu leczenia. Inaczej leczone są zmiany świeże, inaczej stare, oporne na wcześniej zastosowane leki. Łuszczyca jest aktywowana czynnikami zewnętrznymi, takimi jak stres czy stan zapalny organizmu, więc ich zmniejszenie lub usunięcie przyśpiesza leczenie choroby.
Łuszczyca owłosionej skóry głowy (psoriasis capitis)
W przypadku łuszczycy owłosionej skóry głowy zmiany mogą występować nie tylko na samej głowie we włosach, ale także często wychodzą poza granice włosów na czoło, kark czy za uszami. Łuszczyca głowy jest jedną z najczęstszych lokalizacji tej choroby.
Łuszczyca może występować tylko na głowie lub w połączeniu z łuszczycą skóry gładkiej. Łuszczyca może przyjąć zarówno formę pojedynczej czerwonej plamki, jak i rozległych zmian na głowie, którym często towarzyszy świąd i łuszczenie się.
Łuszczyca głowy z reguły nie powoduje utraty włosów (łysienia). Jednak w sporadycznych przypadkach, przy długotrwałym utrzymaniu się grubych zmian łuszczycowych zauważa się łysienie w tych miejscach.
