U nas zapłacisz kartą
Przyczyny powstawania łuszczycy - Wnikliwe zrozumienie natury tego schorzenia
Łuszczyca: przyczyny. Skąd się bierze łuszczyca?
Dotychczas nie udało się znaleźć jednoznacznego źródła choroby. Wielu naukowców twierdzi, że ma podłoże immunologiczne, a człowiek nie ma wpływu na jej występowanie i nie może w żaden sposób zapobiec jej pojawieniu się. Istnieją również teorie dotyczące rodzinnego czy genetycznego występowania łuszczycy, która rzeczywiście w wielu przypadkach dotyka członków jednej rodziny.
Komórki skóry osób chorych na łuszczycę narastają w szybkim tempie, co powoduje powstawanie zmian łuszczycowych. W skórze zdrowego człowieka proces dojrzewania i obumierania komórek skóry trwa 26-28 dni. W przypadku chorych na łuszczycę układ odpornościowy znacznie wcześniej wysyła sygnały, które skracają ten proces nawet do 4 dni. Oznacza to, że nowe komórki dojrzewają, gdy stare nie zdążyły się jeszcze złuszczyć, dlatego skóra chorych jest gruba i na jej powierzchni tworzą się łuski wytworzone z martwych komórek.
Objawem łuszczycy zwykłej (najczęsciej występującej) są lekko wypukłe grudki na skórze. Mogą mieć różną wielkość i pojawiać się w różnych miejscach, ale ich cechą charakterystyczną jest to, że są wyraźnie odgrodzone od reszty skóry i pokryte suchą łuską. Po zdrapaniu złuszczonej skóry występuje lekkie krwawienie. Zmiany swędzą, a czasami wywołują ból.
Wyróżnia się 4 podstawowe typy łuszczycy:
- zwykłą (organiczoną i uogólnioną),
- krostkową (dłoni i stóp, uogólnioną),
- erytrodermiczną,
- stawową.
Łuszczyca pojawia się zarówno u osób młodych, przed 40 rokiem życia (łuszczyca młodzieńcza), jak i u osób w średnim wieku i starszych (łuszczyca dorosłych). Młodzieńcza częściej występuje w rodzinie i charakteryzuje się cięższym przebiegiem, natomiast dorosła jest łagodniejsza i rzadziej występuje wśród członków rodziny.
Leczenie łuszczycy – jakie leki? Co stosować na łuszczycę?
W przypadku zmian o niewielkich rozmiarach i zajmujących mniej niż 10% powierzchni skóry stosuje się leczenie miejscowe, czyli nakładanie produktów leczniczych bezpośrednio na zmiany skórne. Natomiast w przypadku ciężkiego przebiegu choroby stosuje się leki doustne, dożylne wraz z leczeniem miejscowym.
Leczenie miejscowe zaczyna się od usunięcia łusek za pomocą substancji keratolitycznych, a następnie hamuje się nadmierny wzrost komórek naskórka. Substancjami leczniczymi stosowanymi na zmiany skórne w przebiegu łuszczycy są: kwas salicylowy i mocznik, które zmniejszają ilość łusek i polepszają przenikanie innych preparatów do głębszych warstw skóry, dziegcie, które są pochodnymi węgla, glikokortykosteroidy miejscowe mające działanie przeciwzapalne i przeciwproliferacyjne, cygnolina oraz analogi witaminy D3.
W leczeniu ciężkich postaci łuszczycy stosuje się:
- fototerapię – polega ona na ekspozycji skóry na światło ultrafioletowe wytwarzane przez specjalne lampy. Fotochemioterapia (PUVA) to połączenie leku światłouwrażliwiającego z promieniami UVA. Metody te stosowane są w przypadku łuszczycy opornej na leczenie miejscowe lub w przypadku rozległych zmian skórnych,
- metotreksat – jest lekiem z grupy cytostatyków, dlatego jego stosowanie wymaga ścisłej kontroli lekarskiej, cyklosporyna – ma silne działanie immunosupresyjne, czyli osłabiające odpowiedź zapalną. Posiada sporo działań niepożądanych, dlatego stosuje się ją w przypadku łuszczycy opornej na inne leki,
- retinoidy – mają działanie teratogenne, dlatego nie wolno ich stosować w ciąży. Retinoidy są zalecana w przypadku łuszczycy krostkowej,
- leki biologiczne (adalimumab, etanercept, infliksymab, ustekinumab) oddziałują na cytokiny, które biorą udział w powstawaniu zmian. Stosuje się je w przypadkach ciężkiej łuszczycy lub opornej na leczenie innymi preparatami.
Co to jest łuszczyca?
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną skóry o podłożu autoimmunologicznym. W jej przebiegu występują okresy remisji i zaostrzeń. Co ważne nie można się nią zarazić. Wywołuje ona powstawanie mało estetycznych zmian skórnych o charakterze rumianych grudek pokrytych srebrną łuską. U ich podłoża leżą nadmierne podziały komórek naskórka oraz zaburzenia w procesie ich złuszczania. Choroba ta współistnieje z szeregiem zaburzeń ogólnoustrojowych, m.in. cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, chorobą reumatoidalną i stłuszczeniem wątroby.
Pacjenci z łuszczycą mają mocno utrudnione funkcjonowanie w społeczeństwie. Wiele codziennych czynności staje się dla nich problemem. Aktywności takie jak basen czy sauna są poza zasięgiem w okresie nasilenia objawów. Łuszczyca skóry wiąże się również z zaburzeniami w sferze seksualnej oraz obniżeniem nastroju prowadzącym nawet do depresji.
Łuszczyca – objawy i miejsca występowania
Typowa zmiana skórna w przebiegu łuszczycy ma postać czerwonobrunatnej, wyraźnie odgraniczonej od zdrowej skóry grudki, na której obserwuje się złuszczanie jej powierzchni. Pierwsze objawy łuszczycy mają charakter małych grudek i pojawiają się na dużych powierzchniach skóry. Nierzadko pierwsze zmiany pojawiają się po przebytej infekcji. Wykwity mogą przybierać postać dużych, nierzadko kilkucentymetrowych grudek, które są pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami (są to tzw. blaszki łuszczycowe). Opisywane zmiany mogą się stopniowo powiększać i pojawiać się w innych miejscach np. w obrębie owłosionej skóry głowy.
Łuszczyca paznokci czy łuszczyca skóry głowy nie stanowią odrębnych typów choroby. Miejsca te należą do typowych i najczęstszych miejsc występowania aktywnej postaci łuszczycy. Do typowych lokalizacji zmian zalicza się też okolicę kolan czy łokci.
Charakterystycznym symptomem łuszczycy jest objaw Koebnera (Köbnera), który polega na pojawieniu się zmian skórnych wzdłuż linii zadrapania zdrowej skóry po upływie 6–12 dni. Po zdrapaniu łuski łuszczycowej obserwuje się błyszczącą powierzchnię zmiany (jest to tzw. objaw świecy stearynowej, ang. candle sign).
Łuszczyca: profilaktyka. Jak dbać o skórę?
Chorzy na łuszczycę powinni wyjątkowo dbać o skórę i nie dopuszczać do jej wysuszania się. Szczególną uwagę powinni poświęcać pielęgnacji i leczeniu wykwitów. Konieczne jest również powstrzymywanie się od drapania skóry, szczególnie powstałych zmian oraz zrywania łusek. Profilaktyka obejmuje także unikanie stresu, a w sytuacjach największego napięcia, kontakt z psychologiem. Dzięki regularnemu leczeniu i odpowiedniej profilaktyce można spowodować, że wysiewy zmian będą rzadsze i nie będą wymagały hospitalizacji.
Profilaktyka łuszczycy obejmuje:
- regularne leczenie wykwitów,
- zapobieganie ostrym chorobom infekcyjnym,
- unikanie stosowania niektórych leków, tzw. prowokatorów (chyba, że stosowanie ich jest konieczne),
- unikanie stresu, odpoczynek i relaksacja,
- odpowiednia pielęgnacja skóry: kąpiele natłuszczające i solankowe, stosowanie preparatów natłuszczających skórę,
- właściwe odżywianie w okresie zaostrzeń choroby: dieta lekkostrawna, unikanie tłuszczów zwierzęcych i wieprzowiny.
