U nas zapłacisz kartą
Luszczyca paznokci a stawy - Wpływ na zdrowie i życie codzienne
Erytrodermia w przebiegu łuszczycy
Erytrodermia to stan zapalny skóry, który obejmuje prawie całą powierzchnię ciała. Erytrodermia łuszczycowa jest najcięższą postacią łuszczycy. Żywoczerwonym zmianom przypominającym poparzenia towarzyszy przyspieszone bicie serca, ból, intensywny świąd, gorączka. Chorzy powinni być hospitalizowani. Przewlekła, nawracająca erytrodermia może prowadzić do amyloidozy narządów wewnętrznych.
W razie wystąpienia niepokojących zmian należy się zgłosić do dermatologa.
Łuszczyca jest rozpoznawana na podstawie badania klinicznego po stwierdzeniu wykwitów i ognisk charakterystycznych dla łuszczycy w typowej lokalizacji.
Jeśli obraz kliniczny jest niecharakterystycznym lekarz może przeprowadzić badanie dermatoskopowe (nieinwazyjne badanie, które polega na oglądaniu zmian skórnych specjalnym urządzeniem, w powiększeniu oraz z oświetleniem, pozwalającym na uwidocznienie głębszych struktur ocenianej zmiany) lub wykonać biopsję zmiany do oceny histopatologicznej.
Jak odróżnić łuszczycę od grzybicy
Łuszczyca paznokciowa bez łuszczycy skórnej lub stawowej jest możliwa, ale zdarza się rzadko, bo jedynie w 5% przypadków. Zwykle więc dotyka również skóry.
Na paznokciach stóp najczęściej obserwujemy zmiany w formie dołków, plamki bielactwa oraz fenomen plamki olejowej.
Jako podolog często obserwuję zmiany łuszczycowe na paznokciach stóp i dłoni u dzieci. Najczęściej widoczne są wówczas również zwiastuny skórne tej choroby w postaci zaciemnienia i zagęszczenia bardzo delikatnego naskórka na stawach kostek, paliczków podstawnych i środkowych. Szacuje się, że łuszczyca paznokciowa występuje u 39% dzieci.
Diagnoza okazuje się niełatwa nawet dla lekarzy dermatologów, ponieważ różne formy łuszczycy paznokciowej bardzo często przypominają inne choroby paznokci wywoływane przez egzemy, grzybice czy nawet nowotwory.
Typowymi objawami łuszczycy paznokciowej są:
- paznokciedziobate – mikroskopijne, kropkowate dołki w płytce paznokciowej, przypominające podziurkowanie, podziobanie
- fenomenkropli wosku – odwrotnie niż przy paznokciach dziobatych: mikroskopijne wybrzuszenia na płytce paznokciowej, jakby ktoś kapał woskiem z palącej się świeczki, (nazywany też sznurem koralików)
- plamkaoleista – żółtawobrązowe przebarwienie paznokcia wyglądające tak, jakby umieszczono na nim kropelkę oleju
- bruzdywzdłużne i poprzeczne – rozdwajanie płytki paznokciowej
- leukonychia – białe plamki na paznokciach
- kruchość, łamliwość – pod paznokciem zbierają się masy rogowaciejącego naskórka, które unoszą go, deformują, powodują jego łamliwość aż do całkowitego odczepienia się paznokcia od łożyska, a nawet całkowitego zniszczenia
- włośniczkiodłamkowe – liniowe przebarwienia na końcówkach paznokci wywołane przenikaniem najmniejszych naczyń krwionośnych
- obrzęk skóry – bolesna i obrzękła skóra na wałach okołopaznokciowych
Leczenie miejscowe
- preparaty keratolityczne zawierające 5–10% kwasu salicylowego lub mocznika – powodują zmniejszenie ilości łusek, poprawiają przenikanie innych preparatów
- dziegcie (pochodne węgla kamiennego) – używane są głównie w postaci maści i past, mają właściwości antyproliferacyjne
- cygnolina – stosowana głównie w tzw. leczeniu minutowym, w stężeniach 0,5-2%, rozpoczynając od małych stężeń i zwiększając je w zależności od reakcji skóry, preparat jest nanoszony na skórę na kilka minut, a następnie zmywany
- glikokortykosteroidy – mają silne właściwości przeciwzapalne, antyproliferacyjne i immunomodulujące, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z nieprawidłowym stosowaniem tych preparatów, należy je stosować wyłącznie pod kontrolą lekarza
- analogi witaminy D3 (kalcypotriol, takalcytol) – preparaty te dają dobre efekty terapeutyczne przy mniejszych działaniach niepożądanych w porównaniu z miejscowo stosowanymi kortykosteroidami.
- fototerapia – polega na ekspozycji na światło ultrafioletowe wytwarzane przez specjalne lampy (wykorzystuje się promieniowanie wąskopasmowe UVB 311nm), musi przebiegać pod nadzorem przeszkolonego personelu
- fotochemioterapia – inaczej terapia PUVA (Psoralen Ultra-Violet A), to naświetlanie promieniowaniem UVA po podaniu psolarenu, leku światłouwrażliwiającego
- metotreksat – jest to najczęściej stosowany w łuszczycy lek cytostatyczny, przed jego włączeniem należy wykonać podstawowe badania laboratoryjne, morfologię krwi z rozmazem, badanie czynności nerek oraz wątroby, RTG klatki piersiowej oraz przeprowadzić ogólne badanie lekarskie, lek może być przyjmowany wyłącznie pod kontrolą lekarza
- cyklosporyna A – to silnie działający lek immunosupresyjny skuteczny we wszystkich postaciach łuszczycy, jednak ze względu na nefrotoksyczność wskazany jest głównie w przypadkach łuszczycy szczególnie rozległej i opornej na inne metody leczenia, podawanie wiąże się z koniecznością monitorowania parametrów laboratoryjnych oraz ciśnienia tętniczego krwi
- retinoidy – normalizują proliferację i różnicowanie keratynocytów oraz ograniczają stan zapalny, wskazane są do stosowania w łuszczycy krostkowej, ponieważ mają działanie teratogenne, kobiety w wieku rozrodczym mogą je przyjmować tylko równocześnie, stosując antykoncepcję, którą muszą utrzymać jeszcze przez 2 lata po zakończeniu leczenia, najczęściej występujące objawy niepożądane to suchość ust, nosa, oczu, błon śluzowych oraz wypadanie włosów
- leki biologiczne – są to preparaty działające na określone cytokiny, które biorą udział w immunopatogenezie łuszczycy, podawane są w iniekcjach, podskórnie lub dożylnie, w ostatnich latach do leków starszej generacji – inhibitorów TNF-α dołączyły inhibitory interleukiny 17 oraz najnowsze, inhibitory interleukiny 23, leki biologiczne są podawane w ramach programów lekowych.