U nas zapłacisz kartą
Lśniący światło słoneczne - Twarzą w twarz z łuszczycą plackowatą
Diagnozy różnicowe
W ramach diagnozy Twój lekarz przeprowadzi diagnostykę różnicową, aby wykluczyć wszystkie inne możliwe przyczyny. Jest to szczególnie ważne, ponieważ nie ma testów laboratoryjnych ani obrazowych potwierdzających diagnozę łuszczycy plackowatej.
Rozróżnienie zazwyczaj zaczyna się od przeglądu innych rodzajów łuszczycy. Chociaż każdy z nich ma podobne szlaki chorobowe, mają różne cechy i mogą mieć również różne podejścia do leczenia. Pomiędzy nimi:
- Łuszczyca odwrócona jest mniej łuszczącą się wysypką niż łuszczyca plackowata i dotyczy głównie fałdów skóry.
- Łuszczyca erytrodermiczna charakteryzuje się rozległą, czerwoną wysypką.
- Łuszczyca krostkowa obejmuje wypełnione ropą pęcherze na dłoniach i podeszwach stóp.
- Łuszczyca kropelkowata objawia się drobnymi czerwonymi wysypkami, głównie na tułowiu.
Twój lekarz rozważy również inne schorzenia skóry, które bardzo przypominają łuszczycę, w tym:
- Wyprysk
- Keratoderma blennorrhagicum (reaktywne zapalenie stawów)
- Toczeń
- Liszaj prosty przewlekły
- Łupież różany
- Rak płaskonabłonkowy skóry
- Łojotokowe zapalenie skóry
- Tinea corporis
- Liszaj płaski
- Pityriasis lichenoides chronica
Ponieważ inne schorzenia skóry mogą naśladować łuszczycę, błędna diagnoza nie jest rzadkością. Jeśli nie masz pewności co do diagnozy lub nie możesz znaleźć ulgi w przepisanym leczeniu, nie wahaj się poprosić o dalsze badanie lub zasięgnąć drugiej opinii.
Oprócz diagnozy podstawowej i różnicowej Twój lekarz może sprawdzić inne choroby autoimmunologiczne ściśle związane z łuszczycą. Najważniejszym z nich jest łuszczycowe zapalenie stawów, które dotyka do 41% osób z łuszczycą, zgodnie z przeglądem z 2015 roku przeprowadzonym przez University of Pennsylvania. Podwójna diagnoza może czasami motywować do innych lub bardziej agresywnych form terapii. Inne często współwystępujące zaburzenia obejmują bielactwo nabyte i zapalenie tarczycy Hashimoto.
Leczenie łuszczycy
Jeśli poczytacie na temat łuszczycy plackowatej trochę w internecie szybko zorientujecie się, że niemal na każdej stronie opisywane metody leczenia są takie same. Dlatego z pełną premedytacją wklejam wam fragment Wikipedii byście nie musieli szukać i sprawdzać co tam piszą w wielkim i wszechwiedzącym internecie na temat łuszczycy:
oliwa salicylowa 5–7% (stosowana na owłosioną skórę głowy)cignolina 0,025–0,2% albo w tzw. „terapii minutowej” – tj. aplikacja specyfiku na maksymalnie 2 h – w stężeniu powyżej 2%
dziegcie (produkt suchej destylacji drewna, hamujące podział komórek naskórka)dziegcie roślinne (sosnowy – Pix liquida Pini, brzozowy – Oleum Rusci = Pix Betulae, bukowy – Pix Fagi, jałowcowy – Pix Juniperi) oraz mineralne (Prodermina – Pix Lithanthracis, płyn ze smołą pogazową i saponinami – Liquor Carbonis detergens) w różnych zakresach stężeń, najczęściej 5–20%.
I teraz pytanie - czy ta propozycja leczenia łuszczycy jest zadowalająca, czy działa?Badanie lekarskie
Badanie fizykalne obejmuje głównie wzrokową i ręczną kontrolę zmian skórnych. Celem egzaminu jest ustalenie, czy fizyczne cechy Twojego stanu są zgodne z łuszczycą. Pracownik służby zdrowia zbada twoją skórę gołym okiem lub dermatoskopem, regulowaną lupą ze źródłem światła.
Oprócz skóry, Twój lekarz może chcieć sprawdzić stan Twoich paznokci i sprawdzić, czy odczuwasz ból lub stan zapalny w dłoniach, nadgarstkach, łokciach, nadgarstkach, kolanach, kostkach i małych stawach stóp. Można również przeprowadzić badanie oczu, aby sprawdzić, czy dotyczy to powiek, spojówki lub rogówki.
Historia medyczna
Wywiad medyczny jest ważną częścią procesu diagnostycznego. Umieszcza w kontekście indywidualne ryzyko łuszczycy plackowatej i pomaga zidentyfikować stany, które mogą współwystępować z chorobą. Podczas zbierania historii medycznej podczas wizyty, Twój lekarz będzie chciał wiedzieć o:
- Twoja rodzinna historia chorób autoimmunologicznych i skórnych, zwłaszcza że łuszczyca występuje rodzinnie
- Wszelkie niedawne infekcje lub szczepienia, które mogą wyjaśnić Twoje objawy
- Twoja historia alergii
Twój lekarz będzie również chciał wiedzieć o wszelkich środkach do mycia skóry, detergentach lub chemikaliach, na które mogłeś być narażony, oraz o tym, czy masz uporczywy lub nasilający się ból stawów.
Łuszczyca krostkowa (psoriasis pustulosa)
Wykwity w łuszczycy krostkowej zdecydowanie różnią się od zmian w łuszczycy zwyczajnej. Zmianami chorobowymi są 1-3 milimetrowe krostki zawierające niezakaźną ropę, często otoczone rumieniem. Krostki łuszczycowe mogą się zlewać, łącząc się w większe obszary. Łuszczyca krostkowa najczęściej występuje u dorosłych i może być wynikiem infekcji, poparzenia słonecznego czy zażywania niektórych leków.
W łuszczycy krostkowej wyróżniamy dwie podstawowe odmiany, którymi są:
- łuszczyca krostkowa ograniczona (pustulosis palmo-plantaris),
- łuszczyca krostkowa rozsiana (obrączkowata)/uogólniona (psoriasis pustulosa disseminata).
W przypadku łuszczycy krostkowej ograniczonej mamy do czynienia najczęściej ze zmianami zlokalizowanymi na dłoniach, podeszwach stóp oraz palcach dłoni i stóp. Może się ona rozwijać samodzielnie lub z innymi rodzajami łuszczycy.
Łuszczyca tego typu ma postać żółtawych krostek, wypełnionych ropą. Całość jest obrzmiała i zaczerwieniona. Przy ich powstawaniu często towarzyszy ból. Zmiany te są bardzo delikatne i podatne na uszkodzenia. Często powstają przy tym rodzaju łuszczycy strupy.
Ta forma łuszczycy jest stosunkowo przewlekła. Częściej zapadają na nią kobiety w piątej i szóstej dekadzie życia.
Łuszczyca krostkowa rozsiana (obroczkowata)/uogólniona jest jedną z najcięższych form łuszczycy. W skrajnych przypadkach (zwłaszcza u osób starszych) może zagrażać życiu. Występuje ona zwykle u dorosłych, jednak spotyka się ją też u dzieci w postaci obrączkowatej.
Blisko siebie położone krostki często zlewają się w całe obszary. W postaci uogólnionej może dojść do erytrodermii i z ciała chorego mogą spełzywać całe fragmenty naskórka. Wysypom tego typu towarzyszy ogólny zły stan samopoczucia, podwyższona temperatura (nawet do 40-41 stopni Celcjusza), podwyższone tętno, przyspieszony oddech, zmęczenie i brak apetytu.
Opcje leczenia łuszczycy
Choć łuszczycy nie da się wyleczyć całkowicie i trwale, istnieją skuteczne sposoby na łagodzenie występujących w jej przebiegu objawów. Specjaliści zalecają nierzadko wdrożenie farmakoterapii – stosowanie leków miejscowo, ogólnie lub w ramach terapii skojarzonej, w zależności od specyfiki danego przypadku. Duże znaczenie ma wówczas stopień nasilenia zmian, ich rozległość oraz częstotliwość nawrotu. Leczenie miejscowe ma na celu usunięcie łusek oraz zahamowanie nadmiernej proliferacji naskórka i stanu zapalnego. W takim procesie wykorzystywane są następujące środki:
- dziegcie (pochodne węgla kamiennego), głównie w formie maści i past,
- preparaty keratolityczne zawierające 5–10% kwasu salicylowego lub mocznika,
- cygnolina w stężeniach od 0,5 do 2%, stosowana głównie w tzw. leczeniu minutowym,
- glikokortykosteroidy, o silnych właściwościach przeciwzapalnych, antyproliferacyjnych i immunomodulujących,
- analogi witaminy D3 (kalcypotriol, takalcytol), przynoszące mniej działań niepożądanych niż miejscowo stosowane kortykosteroidy.
Uwaga: kiedy zmiany zajmują więcej niż 10% powierzchni ciała, a leczenie miejscowe nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wdrożone może zostać leczenie ogólne – wskazaniem do jego rozpoczęcia jest też łuszczyca krostkowa, erytrodemia łuszczycowa oraz łuszczyca stawowa.
Elementy leczenia ogólnego:
- fototerapia,
- fotochemioterapia,
- stosowanie metotreksatu,
- podawanie cyklosporyny A,
- stosowanie retinoidów,
- wykorzystywanie leków biologicznych.
Czy wiesz, że: istnieją również domowe sposoby leczenia łuszczycy skórnej? Metody te powinny natomiast stanowić jedynie uzupełnienie zalecanej przez dermatologa terapii. W przebiegu tej choroby bardzo ważna jest pielęgnacja ciała za pomocą odpowiednich dermokosmetyków, m.in. płynów zawierających dziegieć czy środków złuszczających zrogowaciały naskórek.