U nas zapłacisz kartą
Symptomy łuszczycowego zapalenia stawów - Poznaj charakterystyczne objawy
Objawy łuszczycy
Objawy łuszczycy są zależne od postaci schorzenia. Niektóre odmiany łuszczycy mogą ze sobą współistnieć dając zróżnicowany obraz kliniczny choroby. Na początku rozwoju łuszczycy zwykłej charakterystycznym objawem są czerwone lub czerwonobrunatne grudki pokryte srebrną łuską. Oprócz innych typowych symptomów łuszczycy, takich jak świąd czy kropelkowe krwawienie po zadrapaniu zmiany, czasem obecne są również objawy ogólne: gorączka, obrzęk skóry czy ból.
Pierwszym krokiem w rozpoznaniu łuszczycy jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego, dzięki któremu można uzyskać informacje o rodzinnym występowaniu łuszczycy. Aby zdiagnozować chorobę konieczne jest obejrzenie skóry i paznokci pacjenta, a w razie wątpliwości pobranie wycinka skóry do badania histopatologicznego.
Łuszczycę można pomylić z innymi schorzeniami, dlatego konieczna jest diagnostyka różnicowa z atopowym zapaleniem skóry (AZS), łojotokowym zapaleniem skóry, grzybicą skóry, paznokci i owłosionej skóry głowy, łupieżem Gilberta oraz toczniem rumieniowatym. Po zdiagnozowaniu choroby, pacjent powinien trafić pod opiekę nie tylko dermatologa, ale i reumatologa, kardiologa czy diabetologa, a w razie potrzeby także i psychiatry.
Łuszczycowe zapalenie stawów. Objawy, leczenie i dieta
Choroby stawów są znane i dość powszechne, osoby zmagające się z tego rodzaju schorzeniami często ciężko znoszą ich dokuczliwe objawy. Jednak łuszczycowe zapalenie stawów (psoriatic arthritis) to choroba, o której nie mówi się dużo. Należy ona do grupy chorób o podłożu autoimmunologicznym. Z uwagi na mało specyficzne objawy i skomplikowaną diagnostykę może być mylona z innymi chorobami stawów. Jak zatem rozpoznać i leczyć łuszczycowe zapalenie stawów?
Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) najczęściej rozwija się u osób między 30 a 50 rokiem życia. Choroba ma charakter przewlekły, a przyczyna jej powstawania nie jest do końca poznana. Etiologia ŁZS jest wieloczynnikowa, można tu wymienić m.in. czynniki genetyczne, stres, urazy, przebyte infekcje. Łuszczycowe zapalenie stawów jest chorobą, która współistnieje z łuszczycą. U ok. 60% pacjentów cierpiących na łuszczycę najpierw pojawiają się zmiany skórne, u ok. 20% pierwszym symptomem są zmiany stawowe, z kolei u pozostałych objawy skórne i stawowe pojawiają się równocześnie.
Symptomy choroby są zróżnicowane i niespecyficzne, w związku z tym wyodrębniono pięć typów ŁZS – asymetryczna postać z zajęciem niewielkiej liczby stawów (mniej niż 5), symetryczna postać wielostawowa, postać osiowa (z zajęciem kręgosłupa), postać z zajęciem stawów międzypaliczkowch (dalszych – znajdujących się bliżej paznokci) oraz postać okaleczająca (zajęcie stawów bliższych i dalszych rąk). Od strony praktycznej ciężko jednak określić dany typ ŁZS z uwagi na postępującą ilość zajętych stawów. Łuszczycowe zapalenie stawów klinicznie może przypominać reumatoidalne zapalenie stawów, jednak w przypadku ŁZS nie jest obecny czynnik reumatologiczny we krwi.
Początek choroby zwykle jest stopniowy, jednak czasami może być ostry i nagły – często przypomina napad dny moczanowej. Kliniczne objawy łuszczycowego zapalenia stawów to zajęcie jednego lub wielu stawów obwodowych, dodatkowo może pojawić się zapalenie błony maziowej, nadżerki kostne występujące w dużej ilości, może także dochodzić do osteolizy (rozpad tkanki kostnej) dodatkowo często obserwuje się zmiany łuszczycowe na skórze i paznokciach. Zapaleniu stawów towarzyszy ból (najbardziej nasilony w nocy i nad ranem) oraz obrzęk zajętego stawu. Skóra nad obrzękniętym stawem bywa zaczerwieniona i napięta. Występuje także tzw. sztywność poranna chorych stawów utrzymująca się ponad godzinę. Charakterystycznym objawem dla łuszczycowego zapalenia stawów są tzw. palce kiełbaskowate (cecha ta jest obecna u ok. 30% chorych). Objawy pozastawowe oprócz łuszczycowych zmian na skórze obejmują także zmiany oczne np. zapalenie spojówek. Ogólnym objawem może też być przewlekłe zmęczenie. Choroba przebiega z okresami zaostrzeń i remisji.
Dieta przy łuszczycy
Jak zostało wcześniej wspomniane łuszczycowe zapalenie stawów ściśle wiąże się z występowaniem skórnej postaci łuszczycy. Dieta może znacznie poprawić jakość życia chorego, a nawet wydłużać okresy remisji i łagodzić objawy chorobowe.
Istnieje wiele doniesień, iż stosowanie diety o obniżonej wartości kalorycznej pozytywnie wpływa na przebieg łuszczycy . Gromadząca się w organizmie tkanka tłuszczowa, a zwłaszcza ta, która jest zlokalizowana w obrębie jamy brzusznej wykazuje działanie endokrynne. Produkuje ona tzw. adipokiny (m.in. chemokiny, substancje hormonopodobne, cytokiny) działają one przede wszystkim prozapalnie wpływając tym samym na rozwój wielu chorób przewlekłych. Nadmiar tkanki tłuszczowej jest źródłem cytokin (TNF-alfa, IL-6, IL- 8, IL-17, leptyny, wisfatyny i innych) biorących udział w zapaleniu łuszczycowym. Stosowanie diety niskokalorycznej niesie ze sobą również zmniejszenie podaży kwasu arachidonowego (zmniejsza to produkcję leukotrienu B4 – działa on silnie prozapalnie). Źródłem tego kwasu jest m.in. mięso, z tego względu korzystne może okazać się stosowanie diety wegetariańskiej, która dodatkowo obfituje w dużą zawartość antyoksydantów.
Dieta pacjentów cierpiących na łuszczycowe zapalenie stawów, powinna zawierać dużą ilość świeżych warzyw i owoców, ze względu na zawarte w nich antyoksydanty (np. flawonoidy, witamina C, czy też beta karoten) tego rodzaju dieta korzystnie modyfikuje przebieg choroby. Osoby chore na ŁZS mają obniżoną aktywność działania enzymów oksydoredukcyjnych, co jest spowodowane wytwarzaniem wolnych rodników tlenowych (ROS). Prowadzi to do nasilenia tzw. „stresu oksydacyjnego” nasilając tym samym zmiany łuszczycowe. Wolne rodniki działają szkodliwie m.in. przez rozszczelnianie drobnych naczyń, umożliwiając tym samym nasilenie migracji czynników prozapalnych. Pod wpływem ROS zwiększa się również produkcja eikozanoidów prozapalnych.
Zapamiętaj: Łuszczycowe zapalenie stawów to choroba przewlekła!
Jak leczyć łuszczycowe zapalenie stawów?
Newsletter Medovita - przydatne informacje, dostęp do nowych e-booków przed premierą.Podstawowe leczenie łuszczycowego zapalenia stawów zwykle rozpoczyna terapia z udziałem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Tego rodzaju leki nie zmieniają przebiegu choroby i nie zapobiegają niszczeniu stawów . Powinny być stosowane w monoterapii, w przypadku łagodnej postaci choroby. W przypadku, gdy leczenie z zastosowaniem NLPZ nie przynosi poprawy lub gdy choroba postępuje wskazane jest włączenie do leczenia środków modyfikujących przebieg ŁZS.
Najlepiej przebadanym lekiem stosowanym w terapii ŁZS jest metotreksat. Bardzo ważne jest ustalenie odpowiedniej dawki leku – nie może być ona zbyt niska (brak skuteczności), ani zbyt wysoka (pojawienie się niepożądanych objawów). Efekty stosowania tego leku pojawiają się po ok. 1 – 3 miesiącach. Metotreksat może być stosowany w terapii tak długo jak przynosi zadowalające rezultaty w leczeniu i nie przynosi działań niepożądanych. Najważniejsze działania uboczne to m.in. wysokie ryzyko teratogenności (czyli uszkodzenia płodu – nie wolno stosować leku w ciąży oraz nie można planować zajścia w ciążę w trakcie terapii metotreksatem oraz 3 miesiące po zakończeniu stosowania leku), możliwość uszkodzenia wątroby, wymioty. Z uwagi na to, że metotreksat jest antagonistą kwasu foliowego powinno się w trakcie stosowania leku stosować suplementację kwasem foliowym.
Kolejnym lekiem stosowanym w leczeniu łuszczycy jest cyklosporyna A – jest to lek, który jest stosowany w przypadkach, gdy konwencjonalne metody leczenia łuszczycy nie przynoszą oczekiwanych rezultatów lub u pacjenta stwierdza się przeciwwskazanie do stosowania innych leków. Warto pamiętać, iż stosowanie cyklosporyny A w połączeniu z dietą wysokotłuszczową może zwiększać biodostępność leku. W terapii łuszczycy zalecane jest stosowanie cyklosporyny A w formie terapii przerywanej – zaleca się 3-6 miesięczne cykle stosowane jednorazowo lub w razie potrzeby kilka razy. Jeśli pacjent dobrze znosi leczenie można podawać lek do 2 lat, dłuższa terapia wymaga dużej ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych np. występowania nadciśnienia tętniczego czy uszkodzenia nerek.
Kto może zachorować na łuszczycę?
Łuszczycę stwierdza się względnie często u rasy białej, natomiast prawie nie chorują na nią rdzenni Amerykanie lub Japończycy. Jej częstość jest najwyższa w krajach skandynawskich i w północnej Europie. Najczęściej choroba rozpoczyna się w 20. – 35. roku życia. 75% przypadków pojawia się po raz pierwszy u osób, które nie ukończyły 40. roku życia, jednak łuszczyca może występować w każdym wieku.
Dieta w łuszczycy
Mimo licznych badań nie określono konkretnej diety, która mogłaby korzystnie wpływać na przebieg łuszczycy i łagodzić objawy. Dla zachowania ogólnego zdrowia ważne jest stosowanie zbilansowanej, zróżnicowanej diety, obfitującej w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste i zdrowe tłuszcze. Nie można zapominać o piciu wody. Zaleca się by dziennie wypijać 1,5–2 litry wody.
