U nas zapłacisz kartą
Symptomy łuszczycowego zapalenia stawów - Poznaj charakterystyczne objawy
Jak wygląda łuszczyca?
Łuszczyca to przewlekła i nawracająca choroba grudkowo-złuszczająca , która ma postać okrągłych, czerwonych lub zaróżowionych płaskich grudek o wyraźnie zaznaczonych brzegach różnej wielkości, pokrytych srebrzystą, narastającą łuską . Wykwity skórne mogą boleć lub swędzieć, a podrapane – krwawić. Należy jednak zaznaczyć, iż świąd nie jest stałym objawem – doświadcza go 67–95 proc. chorych w okresie zaostrzenia choroby. Gdy łuska z powierzchni grudki zostanie zdrapana, tworzy płatki przypominające zeskrobiny ze świecy, co jest znakiem rozpoznawczym tej choroby ( objaw świecy stearynowej ). Występuje też punktowe krwawienie nazywane objawem Auspitza.
Zmiany chorobowe najczęściej pojawiają się na zgięciach stawów: łokciach i kolanach oraz owłosionej skórze głowy i twarzy . Czasem usytuowane są w okolicach lędźwiowo-krzyżowych, pachwinach i pod pachami, a nawet między pośladkami. Łuszczyca może także atakować paznokcie, powodując punktowe wgłębienia (objaw naparstka), rogowacenie pod płytką paznokcia i jej rozwarstwianie się. Warto wiedzieć, że łuszczyca nie jest chorobą zakaźną i nie można się nią zarazić poprzez kontakt z drugim człowiekiem ani przez wspólnie użytkowane przedmioty.
Balneologia – lecznicza moc kąpieli i borowiny. Komu może pomóc?
Jak leczyć łuszczycę?
Łuszczyca jest chorobą o nie do końca poznanej etiologii, co sprawia, że nie ma możliwości jej całkowitego wyleczenia. Ze względu na nieprzewidywalny przebieg choroby, zapobieganie i leczenie łuszczycy nie należą do łatwych. Celem leczenia jest utrzymanie chorego jak najdłużej w stanie remisji , redukcja objawów, zmniejszenie ryzyka powikłań oraz umożliwienie powrotu do aktywności życiowej i zawodowej.
Dobór odpowiedniej terapii opiera się na ocenie nasilenia zmian chorobowych. Dokonuje się jej przy pomocy skali BSA (Body Surface Area) i PASI (Psoriasis Area and Severity Index). Skala PASI bierze pod uwagę obecność i stopień nasilenia rumienia, nacieku i łuski w skali 0-4 oraz wielkość powierzchni, jaką zajmują wykwity skórne na poszczególnych obszarach ciała – głowie, tułowiu, kończynach górnych i kończynach dolnych. Im wyższy wynik, tym wyższy stopień nasilenia łuszczycy. Skala BSA uwzględnia procentową ocenę powierzchni ciała zajętej przez zmiany łuszczycowe. Jeśli wskaźnik PASI lub BSA wynosi mniej niż 10, rozpoznaje się łuszczycę łagodną, natomiast wynik powyżej 10 wskazuje na łuszczycę umiarkowaną i ciężką.
Dieta przy łuszczycy
Jak zostało wcześniej wspomniane łuszczycowe zapalenie stawów ściśle wiąże się z występowaniem skórnej postaci łuszczycy. Dieta może znacznie poprawić jakość życia chorego, a nawet wydłużać okresy remisji i łagodzić objawy chorobowe.
Istnieje wiele doniesień, iż stosowanie diety o obniżonej wartości kalorycznej pozytywnie wpływa na przebieg łuszczycy . Gromadząca się w organizmie tkanka tłuszczowa, a zwłaszcza ta, która jest zlokalizowana w obrębie jamy brzusznej wykazuje działanie endokrynne. Produkuje ona tzw. adipokiny (m.in. chemokiny, substancje hormonopodobne, cytokiny) działają one przede wszystkim prozapalnie wpływając tym samym na rozwój wielu chorób przewlekłych. Nadmiar tkanki tłuszczowej jest źródłem cytokin (TNF-alfa, IL-6, IL- 8, IL-17, leptyny, wisfatyny i innych) biorących udział w zapaleniu łuszczycowym. Stosowanie diety niskokalorycznej niesie ze sobą również zmniejszenie podaży kwasu arachidonowego (zmniejsza to produkcję leukotrienu B4 – działa on silnie prozapalnie). Źródłem tego kwasu jest m.in. mięso, z tego względu korzystne może okazać się stosowanie diety wegetariańskiej, która dodatkowo obfituje w dużą zawartość antyoksydantów.
Dieta pacjentów cierpiących na łuszczycowe zapalenie stawów, powinna zawierać dużą ilość świeżych warzyw i owoców, ze względu na zawarte w nich antyoksydanty (np. flawonoidy, witamina C, czy też beta karoten) tego rodzaju dieta korzystnie modyfikuje przebieg choroby. Osoby chore na ŁZS mają obniżoną aktywność działania enzymów oksydoredukcyjnych, co jest spowodowane wytwarzaniem wolnych rodników tlenowych (ROS). Prowadzi to do nasilenia tzw. „stresu oksydacyjnego” nasilając tym samym zmiany łuszczycowe. Wolne rodniki działają szkodliwie m.in. przez rozszczelnianie drobnych naczyń, umożliwiając tym samym nasilenie migracji czynników prozapalnych. Pod wpływem ROS zwiększa się również produkcja eikozanoidów prozapalnych.
Zapamiętaj: Łuszczycowe zapalenie stawów to choroba przewlekła!
Na czym polega leczenie ŁZS?
Ponieważ łuszczycowe zapalenie stawów jest chorobą autoimmunologiczną, w przebiegu której organizm atakuje swoje własne komórki, możliwe jest jedynie spowolnienie tego procesu.
Bardzo duże znaczenie ma regularna oraz umiarkowana aktywność fizyczna, która zapobiegnie kalectwu, na skutek twardnienia i sztywnienia stawów.
W leczeniu ŁZS stosowane są:
- niesteroidowe leki przeciwzapalne - w celu zmniejszenia bólu,
- glikokortykosteroidy - najczęściej podawane do wnętrza zmienionego stawu,
- leki wpływające na zmianę przebiegu choroby - metotreksat, zmniejsza on zmiany skórne, inne leki z tej grupy to: cyklosporyna, sulfasalazyna, azatiopryna, leflunomid,
- leki biologiczne - redukują stany zapalne skóry oraz oczu.
W przypadku gdy deformacje w stawach są duże i utrudniają codzienne funkcjonowanie, wykonuje się zabiegi chirurgiczny, polegające na usunięciu zmienionej przez stan zapalny błony maziowej.
Zaleca się, aby osoby narażone na wystąpienie łuszczycowego zapalenia stawu włączyły do swojej diety kolagen oraz tran. Dieta bogata w kwasy Omega-3 (ryby, oleje roślinne) może łagodzić stany zapalne i przyspieszać remisję choroby. Kluczowe jest również utrzymanie prawidłowej masy ciała.
W leczeniu ŁZS stosuje się różne techniki fizykoterapeutyczne- krioterapię, masaże, terapię ultradźwiękami. Bardzo istotne, aby chory uczęszczał na rehabilitację i wykonywał codzienne ćwiczenia, pomagające utrzymać elastyczność stawów.
Unikanie stresu, może łagodzić objawy choroby oraz chronić przed jej nawrotami.
Jak żyć z łuszczycowym zapaleniem stawów?
Niezwykle ważne jest, aby pacjenci z rozpoznaniem łuszczycowego zapalenia stawów zachowali dzienną dawkę aktywności fizycznej. Postępujący proces choroby powoduje ból, sztywność oraz ograniczenie ruchomości stawów, a także ogólne złe samopoczucie, co szybciej postępuje, gdy pacjent stroni od aktywności. Wiąże się to z zaprzestaniem lub znacznym ograniczeniem ruchomości, co pogłębia objawy bólowe i nasila chorobę powodując problemy z funkcjonowaniem w życiu codziennym.
Podejmowanie aktywności fizycznej przez osoby zmagające się z łuszczycowym zapaleniem stawów jest również ważne, aby zachować obecną lub uzyskać spadek masy ciała, która (gdy jest nadmierna) nasila dolegliwości bólowe. Najodpowiedniej jest połączyć aktywność fizyczną z właściwą, zdrową dietą.
Łuszczycowe zapalenie stawów a dieta
Pacjenci chorujący na łuszczycę lub łuszczycowe zapalenie stawów, bardzo często z powodu nasilenia objawów są ograniczeni w życiu codziennym. U wielu z nich powoduje to złe samopoczucie, któremu towarzyszy mniejsza aktywność fizyczna oraz brak motywacji w prowadzeniu zdrowej, zbilansowanej diety. Prowadzi to do zwiększenia masy ciała, a także może nasilać procesy zapalne, przez co pogarsza się przebieg choroby i naraża pacjenta na inne schorzenia, m.in. sercowo-naczyniowe. Dlatego w leczeniu łuszczycowego zapalenia stawów ogromnie ważny jest odpowiedni sposób odżywiania.
Naukowcy sugerują chorym:
- jedzenie produktów bogatych w nienasycone kwasy tłuszczowe,
- suplementację kwasów tłuszczowych omega-3,
- rozważenie wprowadzenia diety wegetariańskiej, ze względu na eliminację produktów pochodzenia zwierzęcego (bogatego w kwas arachidonowy),
- zmniejszenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych,
- spożywanie przeciwutleniaczy w diecie (np. zielone i czerwone warzywa).
Bibliografia:
- Guła, Z., Korkosz, M. (2018). Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS). Przegląd Reumatologiczny, 2.
- Pomorska, E, Lewandowska-Polak, A., Makowska, J.S. (2019). Łuszczycowe zapalenie stawów – czy uraz mechaniczny może wyzwolić zapalenie. Alergia Astma Immunologia, 24(3), s. 119-123.
- Stawczyk, M., Szczerkowska-Dobosz, A., Komorowska, O., i inni (2011). Znaczenie diety w łuszczycy – przewlekłej układowej chorobie zapalnej. Forum Zaburzeń Metabolicznych, 2, 3, s. 205-212.
- Szechiński, J. (2005). Łuszczycowe zapalenie stawów. Przegląd Reumatologiczny, 4(4), s. 6-7.
- Dieta. Dostępne na: luszczyca.edu.pl. (Dostęp: wrzesień 2022).
