U nas zapłacisz kartą
Luszczyca u niemowląt - Objawy, Diagnoza i Opieka
Łuszczyca – objawy i miejsca występowania
Typowa zmiana skórna w przebiegu łuszczycy ma postać czerwonobrunatnej, wyraźnie odgraniczonej od zdrowej skóry grudki, na której obserwuje się złuszczanie jej powierzchni. Pierwsze objawy łuszczycy mają charakter małych grudek i pojawiają się na dużych powierzchniach skóry. Nierzadko pierwsze zmiany pojawiają się po przebytej infekcji. Wykwity mogą przybierać postać dużych, nierzadko kilkucentymetrowych grudek, które są pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami (są to tzw. blaszki łuszczycowe). Opisywane zmiany mogą się stopniowo powiększać i pojawiać się w innych miejscach np. w obrębie owłosionej skóry głowy.
Łuszczyca paznokci czy łuszczyca skóry głowy nie stanowią odrębnych typów choroby. Miejsca te należą do typowych i najczęstszych miejsc występowania aktywnej postaci łuszczycy. Do typowych lokalizacji zmian zalicza się też okolicę kolan czy łokci.
Charakterystycznym symptomem łuszczycy jest objaw Koebnera (Köbnera), który polega na pojawieniu się zmian skórnych wzdłuż linii zadrapania zdrowej skóry po upływie 6–12 dni. Po zdrapaniu łuski łuszczycowej obserwuje się błyszczącą powierzchnię zmiany (jest to tzw. objaw świecy stearynowej, ang. candle sign).
Łuszczyca u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie. Jak dbać o skórę łuszczycową u dziecka?
Łuszczyca u niemowląt i dzieci to przewlekła choroba zapalna skóry, która nastręcza wielu trudności małym pacjentom. Na skórze dziecka pojawiają się zmiany (grudki) pokryte tzw. blaszką łuszczycową przypominającą łuskę. Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną, ale duży wpływ na jej pojawienie się mają czynniki genetyczne. W jaki sposób się ją leczy? Jak wygląda profilaktyka łuszczycy u dzieci?
Łuszczyca jest zapalną chorobą skóry występującą najczęściej rodzinnie. Typowe dla niej zmiany skórne mają postać ograniczonych, czerwonobrunatnych grudek na skórze, najczęściej łokci, kolan, pośladków, stóp, dłoni lub skórze owłosionej głowy. Zmiany te pokryte są białą lub srebrzystoszarą, nawarstwiającą się łuską.
Spis treści:
- Przyczyny łuszczycy u niemowląt i dzieci
- Łuszczyca u dziecka – objawy
- Rozpoznanie łuszczycy u dzieci
- Początki łuszczycy u dzieci - zdjęcia
- Leczenie łuszczycy u dzieci
- Wskazówki dla rodziców dzieci chorych na łuszczycę
Rodzaje łuszczycy u dzieci
Łuszczyca wieku dziecięcego może występować w kilku postaciach klinicznych:
- Łuszczyca plackowata – to najczęściej stwierdzany rodzaj łuszczycy u pacjentów poniżej 18. roku życia. Wykwity przypominają symetrycznie ułożone blaszki o niewielkim stopniu złuszczania. Mogą lokalizować się na głowie, przewodzie słuchowym zewnętrznym i powierzchniach zgięciowych.
- Łuszczyca kropelkowa – ma postać licznych, drobnych, czerwonych plamek zlokalizowanych na tułowiu.
- Łuszczyca owłosionej skóry głowy – taka lokalizacja zmian skórnych w łuszczycy częściej występuje u dziewcząt niż u chłopców.
- Łuszczyca krostkowa – stanowi mały odsetek przypadków łuszczycy, jednak największe prawdopodobieństwo jej wystąpienia obserwuje się u niemowląt.
- Łuszczyca paznokci – częściej atakuje chłopców, zajęcie paznokci przez łuszczycę stwierdza się aż u 32,2% małych pacjentów.
- Łuszczycowe zapalenie stawów – u dzieci występuje stosunkowo rzadko (dotyczy 1-10% dzieci chorujących na łuszczycę). Zwykle rozwija się między 7. a 13. rokiem życia, a objawy ze strony stawów mogą poprzedzać dolegliwości skórne. Choroba najczęściej atakuje paliczki, stawy krzyżowo-biodrowe oraz przyczepy ścięgien, powodując ich ból. W niektórych wypadkach dochodzi do zapalenia stawów i późniejszej ich deformacji, utrudniającej sprawne poruszanie się. Prawdopodobnie wczesne pojawienie się zmian łuszczycowych na paznokciach zwiększa ryzyko zachorowania na to schorzenie. Aż 63-83% osób cierpiących na łuszczycę paznokci choruje również na łuszczycowe zapalenie stawów.
- Erytrodermia łuszczycowa – dotyka około 3% chorych na łuszczycę. To nasilony stan zapalny wymagający hospitalizacji, obejmujący niemal całą powierzchnię skóry (nawet 80-90%), któremu może towarzyszyć ból, świąd, obrzęk i gorączka. Stanowi wtórne powikłanie łuszczycy, ale może też wystąpić u osób z innymi chorobami przewlekłymi (np. AZS, łojotokowym zapaleniem skóry). Erytrodermia może pojawić się w okresie zaostrzenia łuszczycy, po nagłym przerwaniu leczenia farmakologicznego, w wyniku silnej reakcji alergicznej, przy chorobach nowotworowych lub po poparzeniu słonecznym.
Przebieg łuszczycy
Łuszczycę rozpoznaje się na podstawie obecności charakterystycznych zmian skórnych w typowych lokalizacjach (kolana, łokcie, owłosiona skóra głowy). W sytuacjach wątpliwych lekarz może zalecić wykonanie biopsji i ocenę histopatologiczną wycinka.
Ta choroba skóry przebiega z okresami zaostrzeń objawów i remisji, czyli ustępowania symptomów. Niekiedy okres bez objawów choroby może trwać nawet kilka lat. Odpowiednia pielęgnacja skóry osoby chorej na łuszczycę jest podstawą leczenia choroby i zapobiega powstawaniu nowych wykwitów skórnych. Należy pamiętać także, aby unikać silnego stresu, urazów, infekcji czy rozwoju procesów zapalnych np. próchnicy, gdyż są to czynniki wyzwalające zmiany.
Łuszczyca w ciąży
Przebieg łuszczycy u kobiet w ciąży może być mocno zróżnicowany. Według dostępnych danych w literaturze medycznej szacuje się, że u około 30–40% kobiet będących w ciąży dochodzi do złagodzenia objawów choroby, a u około 20% ciężarnych obserwuje się nasilenie objawów. U pozostałych 40–50% kobiet w ciąży zmiany przebiegają bez zmian ich charakteru i nasilenia. Za czynniki sprzyjające łagodzeniu objawów łuszczycy u kobiet w ciąży uznaje się wzrost stężenia estrogenu i progesteronu oraz zmniejszenie odpowiedzi odpornościowej organizmu.
Należy też pamiętać, że ciąża jest przeciwwskazaniem do niektórych leków standardowo stosowanych w leczeniu łuszczycy (m.in. przeciwwskazane są retinoidy, metotreksat oraz tazaroten). Pozostałe leki (cygnolina, dziegcie, kortykosteroidy, takrolimus, pimekrolimus i cyklosporyna) powinny być stosowane pod ścisłym nadzorem lekarza.
Łuszczyca a inne choroby
Obecny w organizmie stan zapalny, który towarzyszy łuszczycy, może prowadzić do zmian w układzie sercowo-naczyniowym, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń metabolicznych, niealkoholowego stłuszczenia wątroby i wielu innych chorób współistniejących. Osoby z łuszczycą często cierpią też na depresję, która nasilana jest brakiem akceptacji objawów choroby.
Leczenie łuszczycy u dzieci – jak powinno przebiegać?
Celem terapii w łuszczycy jest zredukowanie objawów, wydłużenie czasu remisji choroby oraz zapobieganie jej powikłaniom. Całkowite wyleczenie łuszczycy nie jest obecnie możliwe. Leczenie dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę typ schorzenia, stopień nasilenia zmian łuszczycowych i choroby współistniejące.
W zależności od ciężkości przebiegu choroby wdraża się:
- leczenie miejscowe – ma zastosowanie głównie w łagodnych postaciach choroby, gdy zmiany skórne obejmują mniej niż 25% powierzchni skóry,
- leczenie skojarzone – czyli połączenie leczenia miejscowego z podawaniem leków działających ogólnoustrojowo, taka terapia jest koniecznością u chorych z ciężką postacią łuszczycy.
Leki, które znalazły zastosowanie w leczeniu łuszczycy:
- Glikokortykosteroidy (np. hydrokortyzon, prednizolon, mometazon) – są lekami pierwszego rzutu w leczeniu miejscowym łuszczycy. Różne substancje z tej grupy wykazują zróżnicowaną siłę działania, dlatego lekarz dobiera odpowiedni preparat indywidualnie. Sterydy wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne, immunomodulujące i antyproliferacyjne. Często występują w postaci preparatów łączonych z substancjami antyseptycznymi lub antybiotykami. Obecnie nie zaleca się doustnego stosowania sterydów w leczeniu łuszczycy.
- Retinoidy – czyli witamina A i jej pochodne (np. izotretynoina). Działają przeciwzapalnie i normalizują proces podziału komórkowego, zmniejszając rogowacenie naskórka. Leki te występują w postaci doustnych kapsułek oraz żelu do smarowania skóry.
- Analogi witaminy D (kalcypotriol i takalcytol) – normalizują różnicowanie keratynocytów, hamując nadmierną proliferację komórek. Są stosowane zewnętrznie w postaci roztworów, maści i kremów. Takalcytol jest skuteczny w leczeniu łuszczycy paznokci.
- Środki redukujące (ditranol i dziegcie) – działają na zasadzie zwalniania tempa procesów metabolicznych poprzez zmniejszenie dostępności tlenu. Dzięki temu redukują rogowacenie naskórka. Ponadto działają odkażająco i zmniejszają świąd. Należy pamiętać, że preparaty dziegciowe wykazują działanie fototoksyczne. Substancje te dostępne są w postaci maści.
- Środki keratolityczne (mocznik i kwas salicylowy) – zmiękczają zrogowaciałą warstwę skóry, przyspieszając jej złuszczanie. Substancje te poprawiają także przenikanie innych leków przez naskórek (np. glikokortykosteroidów). Stosowane są zewnętrznie w postaci maści i płynów (na skórę głowy).
- Leki immunosupresyjne (cyklosporyna, metotreksat, hydroksykarbamid) – sięga się po nie w ciężkiej postaci łuszczycy, w której standardowe leczenie nie przynosi efektów. Cyklosporynę przyjmuje się doustnie, maksymalnie przez 6 tygodni. Metotreksat stosuje się m.in. w erytrodermii łuszczycowej, jednak wykazuje on działanie hepato- i nefrotoksyczne, dlatego podczas leczenia należy kontrolować parametry wątroby i nerek. Hydroksykarbamid wdraża się jako leczenie alternatywne w przypadku złej tolerancji metotreksatu.
- Fotochemioterapia – stanowi połączenie działania promieniowania UV (o dł. fali 320-400 nm) ze stosowaniem substancji fotouczulającej (np. metoksalen). Terapia przyczynia się do hamowania nadmiernej proliferacji komórek naskórka i działa przeciwzapalnie. Fotochemioterapię stosuje się w leczeniu rozległych zmian łuszczycowych.
- Terapia biologiczna – znajduje zastosowanie w łuszczycy o umiarkowanym i ciężkim przebiegu, w której standardowe metody z użyciem maksymalnych dawek leków nie przyniosły poprawy. Leki biologiczne wykazują dużą skuteczność, wydłużają okres remisji choroby i nie mają toksycznego wpływu na wątrobę i nerki. W Europie najczęściej stosowane są inhibitory czynnika martwicy nowotworu α (TNF-α). Są to przeciwciała monoklonalne infliximab i adalimumab oraz tak zwane białko fuzyjne o nazwie etanercept.
- Inhibitory kalcyneuryny (takrolimus i pimekrolimus) – chociaż leki te nie są zarejestrowane do leczenia łuszczycy, stanowią dobrą alternatywę dla miejscowych glikokortykosteroidów, ponieważ można je dłużej stosować także na skórę twarzy, co ma szczególne znaczenie w przypadku dzieci. Zastosowane w łuszczycy za zgodą rodziców przynoszą bardzo dobre efekty lecznicze. Ich wadą jest przejściowe nasilanie świądu na początku terapii, które powinno minąć po kilku dniach.
