U nas zapłacisz kartą
Luszczyca u niemowląt - Objawy, Diagnoza i Opieka
Przyczyny łuszczycy u dzieci
Skóra żyje własnym rytmem. Komórki najbardziej zewnętrznej warstwy naskórka (czyli warstwy rogowej) systematycznie się złuszczają, a na ich miejscu pojawiają się nowe, produkowane w tzw. warstwie podstawnej naskórka. Proces ten trwa mniej więcej miesiąc.
W przypadku łuszczycy jest zdecydowanie przyspieszony - mówi się, że aż osiem razy. Ponieważ proces rogowacenia oraz złuszczania jest zakłócony, w warstwie rogowej obecne są w pełni dojrzałe komórki.
Dochodzi do łagodnego rozrostu naskórka, a także do stanu zapalnego skóry właściwej. Pojawiają się brunatne albo różowe grudki pokryte suchą, srebrzystobiałą łuską. Mogą się zlewać i tworzyć większe ogniska różnej wielkości i kształtu.
Charakterystyczne dla łuszczycy jest to, że kiedy zdrapiemy suche łuski, prawie natychmiast pojawiają się mikroskopijne kropelki krwi. Takie punkcikowate krwawienie fachowcy nazywają objawem Auspitza, a bardziej obrazowo mówi się o nim „krwawa rosa”.
Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.
Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.
Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.
Objawy łuszczycy u dzieci
Pierwsze zmiany skórne u niemowląt mogą pojawić się w okolicach pieluszkowych, obejmując fałdy pachwinowe, narządy płciowe i skórę między pośladkami. Często przybierają niespecyficzną formę sączących się plam rumieniowo-obrzękowych. Ze względu na lokalizację tych zmian i brak typowych łusek na powierzchni wykwitów, początkowo choroba może zostać błędnie zdiagnozowana w kierunku pieluszkowego zapalenia skóry. Niekiedy do dalszej diagnostyki skłania dopiero brak skuteczności standardowego leczenia.
U niemowląt może także wystąpić tzw. łuszczyca odwrócona , w której zmiany lokalizują się na wewnętrznej stronie zgięć kolanowych i łokciowych, w pachwinach, pachach i w okolicy pępka.
U starszych dzieci i nastolatków występuje łuszczyca plackowata, której objawy przypominają przebieg choroby u dorosłych. Zmiany skórne pokryte są wtedy blaszką łuszczycową, która po zdrapaniu odsłania błyszczącą powierzchnię skóry (tzw. objaw świecy stearynowej) . Jeśli natomiast dziecko zadrapie skórę dotychczas nieobjętą procesem chorobowym, w ciągu 8-14 dni w miejscu tym pojawią się typowe zmiany łuszczycowe (objaw K ö bnera).
Leczenie łuszczycy u dzieci – jak powinno przebiegać?
Celem terapii w łuszczycy jest zredukowanie objawów, wydłużenie czasu remisji choroby oraz zapobieganie jej powikłaniom. Całkowite wyleczenie łuszczycy nie jest obecnie możliwe. Leczenie dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę typ schorzenia, stopień nasilenia zmian łuszczycowych i choroby współistniejące.
W zależności od ciężkości przebiegu choroby wdraża się:
- leczenie miejscowe – ma zastosowanie głównie w łagodnych postaciach choroby, gdy zmiany skórne obejmują mniej niż 25% powierzchni skóry,
- leczenie skojarzone – czyli połączenie leczenia miejscowego z podawaniem leków działających ogólnoustrojowo, taka terapia jest koniecznością u chorych z ciężką postacią łuszczycy.
Leki, które znalazły zastosowanie w leczeniu łuszczycy:
- Glikokortykosteroidy (np. hydrokortyzon, prednizolon, mometazon) – są lekami pierwszego rzutu w leczeniu miejscowym łuszczycy. Różne substancje z tej grupy wykazują zróżnicowaną siłę działania, dlatego lekarz dobiera odpowiedni preparat indywidualnie. Sterydy wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne, immunomodulujące i antyproliferacyjne. Często występują w postaci preparatów łączonych z substancjami antyseptycznymi lub antybiotykami. Obecnie nie zaleca się doustnego stosowania sterydów w leczeniu łuszczycy.
- Retinoidy – czyli witamina A i jej pochodne (np. izotretynoina). Działają przeciwzapalnie i normalizują proces podziału komórkowego, zmniejszając rogowacenie naskórka. Leki te występują w postaci doustnych kapsułek oraz żelu do smarowania skóry.
- Analogi witaminy D (kalcypotriol i takalcytol) – normalizują różnicowanie keratynocytów, hamując nadmierną proliferację komórek. Są stosowane zewnętrznie w postaci roztworów, maści i kremów. Takalcytol jest skuteczny w leczeniu łuszczycy paznokci.
- Środki redukujące (ditranol i dziegcie) – działają na zasadzie zwalniania tempa procesów metabolicznych poprzez zmniejszenie dostępności tlenu. Dzięki temu redukują rogowacenie naskórka. Ponadto działają odkażająco i zmniejszają świąd. Należy pamiętać, że preparaty dziegciowe wykazują działanie fototoksyczne. Substancje te dostępne są w postaci maści.
- Środki keratolityczne (mocznik i kwas salicylowy) – zmiękczają zrogowaciałą warstwę skóry, przyspieszając jej złuszczanie. Substancje te poprawiają także przenikanie innych leków przez naskórek (np. glikokortykosteroidów). Stosowane są zewnętrznie w postaci maści i płynów (na skórę głowy).
- Leki immunosupresyjne (cyklosporyna, metotreksat, hydroksykarbamid) – sięga się po nie w ciężkiej postaci łuszczycy, w której standardowe leczenie nie przynosi efektów. Cyklosporynę przyjmuje się doustnie, maksymalnie przez 6 tygodni. Metotreksat stosuje się m.in. w erytrodermii łuszczycowej, jednak wykazuje on działanie hepato- i nefrotoksyczne, dlatego podczas leczenia należy kontrolować parametry wątroby i nerek. Hydroksykarbamid wdraża się jako leczenie alternatywne w przypadku złej tolerancji metotreksatu.
- Fotochemioterapia – stanowi połączenie działania promieniowania UV (o dł. fali 320-400 nm) ze stosowaniem substancji fotouczulającej (np. metoksalen). Terapia przyczynia się do hamowania nadmiernej proliferacji komórek naskórka i działa przeciwzapalnie. Fotochemioterapię stosuje się w leczeniu rozległych zmian łuszczycowych.
- Terapia biologiczna – znajduje zastosowanie w łuszczycy o umiarkowanym i ciężkim przebiegu, w której standardowe metody z użyciem maksymalnych dawek leków nie przyniosły poprawy. Leki biologiczne wykazują dużą skuteczność, wydłużają okres remisji choroby i nie mają toksycznego wpływu na wątrobę i nerki. W Europie najczęściej stosowane są inhibitory czynnika martwicy nowotworu α (TNF-α). Są to przeciwciała monoklonalne infliximab i adalimumab oraz tak zwane białko fuzyjne o nazwie etanercept.
- Inhibitory kalcyneuryny (takrolimus i pimekrolimus) – chociaż leki te nie są zarejestrowane do leczenia łuszczycy, stanowią dobrą alternatywę dla miejscowych glikokortykosteroidów, ponieważ można je dłużej stosować także na skórę twarzy, co ma szczególne znaczenie w przypadku dzieci. Zastosowane w łuszczycy za zgodą rodziców przynoszą bardzo dobre efekty lecznicze. Ich wadą jest przejściowe nasilanie świądu na początku terapii, które powinno minąć po kilku dniach.
Rodzaje łuszczycy u dzieci
Łuszczyca wieku dziecięcego może występować w kilku postaciach klinicznych:
- Łuszczyca plackowata – to najczęściej stwierdzany rodzaj łuszczycy u pacjentów poniżej 18. roku życia. Wykwity przypominają symetrycznie ułożone blaszki o niewielkim stopniu złuszczania. Mogą lokalizować się na głowie, przewodzie słuchowym zewnętrznym i powierzchniach zgięciowych.
- Łuszczyca kropelkowa – ma postać licznych, drobnych, czerwonych plamek zlokalizowanych na tułowiu.
- Łuszczyca owłosionej skóry głowy – taka lokalizacja zmian skórnych w łuszczycy częściej występuje u dziewcząt niż u chłopców.
- Łuszczyca krostkowa – stanowi mały odsetek przypadków łuszczycy, jednak największe prawdopodobieństwo jej wystąpienia obserwuje się u niemowląt.
- Łuszczyca paznokci – częściej atakuje chłopców, zajęcie paznokci przez łuszczycę stwierdza się aż u 32,2% małych pacjentów.
- Łuszczycowe zapalenie stawów – u dzieci występuje stosunkowo rzadko (dotyczy 1-10% dzieci chorujących na łuszczycę). Zwykle rozwija się między 7. a 13. rokiem życia, a objawy ze strony stawów mogą poprzedzać dolegliwości skórne. Choroba najczęściej atakuje paliczki, stawy krzyżowo-biodrowe oraz przyczepy ścięgien, powodując ich ból. W niektórych wypadkach dochodzi do zapalenia stawów i późniejszej ich deformacji, utrudniającej sprawne poruszanie się. Prawdopodobnie wczesne pojawienie się zmian łuszczycowych na paznokciach zwiększa ryzyko zachorowania na to schorzenie. Aż 63-83% osób cierpiących na łuszczycę paznokci choruje również na łuszczycowe zapalenie stawów.
- Erytrodermia łuszczycowa – dotyka około 3% chorych na łuszczycę. To nasilony stan zapalny wymagający hospitalizacji, obejmujący niemal całą powierzchnię skóry (nawet 80-90%), któremu może towarzyszyć ból, świąd, obrzęk i gorączka. Stanowi wtórne powikłanie łuszczycy, ale może też wystąpić u osób z innymi chorobami przewlekłymi (np. AZS, łojotokowym zapaleniem skóry). Erytrodermia może pojawić się w okresie zaostrzenia łuszczycy, po nagłym przerwaniu leczenia farmakologicznego, w wyniku silnej reakcji alergicznej, przy chorobach nowotworowych lub po poparzeniu słonecznym.
