U nas zapłacisz kartą
Co to jest łysienie plackowate - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Łysienie plackowate – przyczyny, odmiany, metody leczenia
Łysienie plackowate (alopecia areata) to rodzaj łysienia, który występuje nie tylko u dorosłych, ale także u dzieci. Problem ten może pojawić się w dowolnym wieku, a pierwsze objawy często występują w okresie dojrzewania lub nawet dzieciństwa. W 60 procentach przypadków łysienie plackowate rozpoznaje się przed ukończeniem 20. roku życia. Jest to najczęstsza, zaraz po łysieniu androgenowym, przyczyna utraty włosów. Problem dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Przy łysieniu plackowatym, w przeciwieństwie do łysienia androgenowego, nie można wykonać przeszczepu włosów.
Łysienie plackowate to choroba dermatologiczna, która może pojawić się w każdym wieku. Problem dotyczy głównie owłosionej skóry głowy, choć może dojść także do zajęcia innych okolic ciała, na których występuje owłosienie – zdarzają się przypadki łysienia plackowatego brwi i rzęs. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się nagle, a przebieg choroby jest zróżnicowany u każdego pacjenta.
Łysienie plackowate może objawić się jednym ogniskiem łysienia, które utrzymuje się cały czas lub może przybrać postać ognisk, które pojawiają się ciągle. Odrastanie włosów występuje samoistnie nawet po kilkunastu miesiącach. Łysienie plackowate charakteryzuje nawracanie i okresowe zaostrzenia objawów.
Trzy odmiany łysienia plackowatego
W medycynie występują trzy podstawowe odmiany łysienia plackowatego:
- zwykłe,
- uogólnione,
- całkowite.
Łysienie plackowate zwykłe obejmuje okrągłe lub owalne ogniska w obrębie skóry głowy, które często zlewają się ze sobą. W przypadku łysienia plackowatego uogólnionego objawem jest całkowity brak włosów skóry głowy, a także innych owłosionych okolic ciała. Łysienie plackowate całkowite obejmuje natomiast tylko skórę głowy. Przebieg choroby charakteryzuje tylko częściowe lub całkowite wyłysienie, nie występują żadne dodatkowe zmiany na skórze. Jedynie u około 12 procent pacjentów obserwuje się zmiany dystroficzne płytki paznokcia, czyli miejscowe zwłóknienia i rozdwajanie wolnego brzegu płytki.
Łysienie plackowate - objawy
Pierwsze objawy łysienia plackowatego najczęściej pojawiają się w obrębie głowy, chociaż mogą wystąpić w obrębie zarostu na twarzy lub na innych miejscach na ciele, które są owłosione.
Pierwsze ognisko łysienia jest okrągłe i ma wielkość monety. Z czasem dołączają do niego nowe ogniska łysienia, czyli nowe plackowate plamy na skórze głowy, które mogą być pojedyncze lub mnogie, a także różnej wielkości (jednak w większości przypadków zmiana ma średnicę 5–10 cm). Ponadto występują one na ograniczonej przestrzeni, rzadziej dotyczą całej powierzchni skóry głowy.
Dla łysienia plackowatego charakterystyczne są tzw. włosy wykrzyknikowe, które pojawiają się wokół ognisk wyłysienia. Są to krótko ułamane włosy, których oderwane końcówki są grubsze i ciemniejsze niż ich nasada.
Około 14–25 proc. chorych traci włosy na całej głowie.
Mimo że w przebiegu choroby dochodzi do zmian o charakterze zapalnym, objawy stanu zapalnego nie pojawiają się. Na skórze pozbawionej włosów praktycznie nie stwierdza się obecności rumienia ani złuszczania. Niektórzy chorzy mogą się skarżyć jedynie na swędzenie skóry łysiejącego miejsca.
W ciężkich przypadkach choroby objawami współtowarzyszącymi są patologiczne zmiany na paznokciach.
Po 3-6 miesiącach włosy zwykle odrastają samoistnie (choć nie u wszystkich pacjentów). Początkowo mają kolor biały lub jasny blond, ale po upływie 6–8 tygodni odzyskują swoje oryginalne zabarwienie. Należy jednak wiedzieć, że włosy mogą ponownie zacząć wypadać (nawrotowe łysienie plackowate).
Jak powinno wyglądać leczenie łysienia plackowatego?
Łysienie plackowate, znane także jako łysienie areatowe, to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje własne mieszki włosowe, powodując utratę włosów na określonych obszarach skóry głowy lub ciała. Leczenie tej choroby może być trudne, ponieważ nie istnieje skuteczna metoda, która działa w każdym przypadku. Niemniej jednak istnieją różne opcje leczenia, które można rozważyć pod nadzorem lekarza. Oto ogólne zasady leczenia łysienia plackowatego:
Leczenie farmakologiczne:
- Lokalne kortykosteroidy: Lekarz może przepisać kremy, maści lub lotiony zawierające kortykosteroidy, które mają na celu zmniejszenie stanu zapalnego na skórze i hamowanie ataku układu odpornościowego na mieszki włosowe. Mogą być stosowane na obszarach dotkniętych łysieniem.
- Leki doustne: W niektórych przypadkach lekarz może zalecić leki doustne, takie jak prednizon, aby zmniejszyć stan zapalny w organizmie i kontrolować reakcję autoimmunologiczną. Jednak te leki mogą mieć skutki uboczne, dlatego są stosowane ostrożnie.
- Leki immunosupresyjne: W niektórych przypadkach stosuje się leki immunosupresyjne, takie jak cyklosporyna czy metotreksat, aby hamować reakcję układu odpornościowego.
Terapie fototerapeutyczne: Niektórzy pacjenci z łysieniem plackowatym mogą odpowiedzieć na terapie fototerapeutyczne, takie jak PUVA (psoralen i ultrafiolet A) lub terapie światłem laserowym.
Iniekcje sterydowe: Lekarz może zalecić iniekcje sterydowe bezpośrednio w dotknięte obszary skóry głowy, szczególnie jeśli obszar łysienia jest niewielki. To może pomóc w odrostu włosów na tych obszarach.
Leczenie immunomodulacyjne: W niektórych przypadkach lekarz może zalecić leki immunomodulacyjne, takie jak diphenylcyclopropenone (DPCP) lub squaric acid dibutyl ester (SADBE), które mają na celu modyfikowanie reakcji układu odpornościowego.
Czy łysienie plackowate jest wyleczalne? Możliwości leczenia i prognoza
Łysienie plackowate jest trudne do wyleczenia, ponieważ jest to choroba przewlekła. Jednak istnieją różne metody leczenia, które mogą pomóc zahamować proces utraty włosów i przywrócić ich wzrost. W leczeniu łysienia plackowatego stosuje się:
- Leki przeciwzapalne: Niektóre leki przeciwzapalne, takie jak kortykosteroidy, mogą być stosowane miejscowo w postaci maści lub w formie zastrzyków bezpośrednio do skóry głowy.
- Terapia światłem: Terapia światłem, tak jak laserowe leczenie włosów lub fototerapia, jest jedną z metod, które mogą być skuteczne w łagodzeniu objawów łysienia plackowatego.
- Przeszczepy włosów: W niektórych przypadkach, gdy inne metody leczenia nie przynoszą efektów, przeszczepy włosów mogą być rozważane jako ostateczna metoda przywracania włosów.
Prognoza dla każdego pacjenta może być inna, ponieważ łysienie plackowate jest indywidualne i niewłaściwie przewidywalne. Nie można także przewidzieć, jak organizm pacjenta zareaguje na leczenie. Dlatego ważne jest, aby skonsultować się z dermatologiem, który będzie w stanie dostosować leczenie do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Łysienie plackowate u dzieci
Wiele osób wciąż dziwi fakt, że łysienie plackowate dotyczy także młodych osób. Nawet kilkuletnie dzieci mogą tracić włosy – tak samo, jak dorośli. Jest to spowodowane np. niedoborem witamin, przechodzeniem różnych chorób czy noszeniem związanych włosów np. w kucyk. Najmłodsi mogą mieć pierwsze objawy chorób włosów, które później pozostają z nimi i trwają nawet podczas wieku dorosłego. Właśnie dlatego tak ważne jest obserwowanie pociechy i w przypadku występowania nadmiernej utraty włosów, udanie się do specjalisty.
Jakie są przyczyny łysienia plackowatego u dzieci?
Przyczyny choroby nie są do końca znane, ale uważa się, że łysienie plackowate u dzieci może wynikać m.in. z:
- Powodów psychogennych – napięcia emocjonalnego oraz stresu. Czynniki te powodują niekorzystne zmiany np. w układzie immunologicznym, a w konsekwencji osłabiają mieszki włosowe. W wyniku nieustannego napięcia emocjonalnego dochodzi także do zaburzeń w produkcji czy wydzielaniu neuropeptydów powodujących wzrost reaktywności układu immunologicznego. U dzieci predysponowanych może to być początkiem nacieków wokół mieszków włosowych. Zwykle sytuacje takie jak początek nowej szkoły, przedszkola, egzaminy czy zmiana otoczenia są poważnymi sytuacjami stresowymi.
- Powodów autoimmunologicznych – a także różnego typu współistniejące choroby immunologiczne – szczególnie schorzenia tarczycy.
- Powodów genetycznych – szacuje się, że około 20% chorych dzieci z łysieniem plackowatym ma dodatni wywiad rodzinny (czyli najbliżsi również borykają się z tym schorzeniem).
Przewlekłe choroby zapalne związane z mieszkami włosowymi również są częstą przyczyną łysienia plackowatego u dzieci. Do utraty włosów dochodzi w wyniku toczącego się w bezpośrednim otoczeniu mieszków nieswoistego procesu zapalnego. Ten typ łysienia prowadzi do powstawania ognisk na skórze głowy, a nawet powoduje całkowite wyłysienie – łącznie z brwiami, rzęsami i całym owłosieniem na ciele.
