U nas zapłacisz kartą
Pryszcze u dorosłych - Przyczyny, leczenie i skuteczne sposoby walki
Ropne pryszcze i krostki na twarzy – objawy zmian skórnych u dorosłych
Zmiany skórne u dorosłych mogą przybierać różne formy. Zdecydowanie rzadziej niż u nastolatków mają charakter trądziku rozsianego na całej twarzy. Zwykle występują na określonym obszarze (trądzikowa mapa twarzy) lub pojawiają się punktowo. Wśród najczęściej spotykanych objawów zmian skórnych u dorosłych można wyróżnić:
- bolesne wypryski na twarzy – dolegliwości pojawiają się zwykle już w trakcie tworzenia się zmiany. Bolące ropne pryszcze są wynikiem zakażeń bakteryjnych i mogą wymagać leczenia antybiotykiem miejscowym (np. Dalacin T, Klindacin T),
- swędzące wypryski na twarzy – świąd często towarzyszy wypryskom na skórze i pojawia się często przed widocznymi objawami. Chociaż swędzenie jest naturalną reakcją organizmu na stan zapalny, zbyt intensywne drapanie może prowadzić do pogorszenia stanu skóry i rozprzestrzeniania się infekcji,
- ropne podskórne pryszcze – wypryski rozwijające się pod powierzchnią skóry są zwykle bardzo bolesne. Spowodowane są zablokowaniem gruczołów łojowych i mogą prowadzić do tworzenia się dużych, czerwonych guzów na skórze.
- nagłe wypryski na twarzy – gwałtowne pojawienie się rozsianych wyprysków na twarzy zwykle jest wynikiem reakcji alergicznej.
Ropne wypryski na twarzy po 30-tce
Wypryski na twarzy po 30. roku życia to problem, z którym zmagają się kobiety i mężczyźni. Główną przyczyną problemu są zwykle wahania hormonalne, które prowadzą do wystąpienia wyprysków. W przypadku kobiet są to przede wszystkim zmiany związane z cyklem menstruacyjnym i ciążą, a w niektórych przypadkach z zespołem policystycznych jajników. U mężczyzn za powstawanie pryszczy po 30. odpowiada przede wszystkim zbyt wysoki poziom androgenów.
Dodatkowo po 30. roku życia skóra zaczyna tracić elastyczność i zdolność do regeneracji, co może prowadzić do zatykania się porów i powstania wyprysków.
Skąd więc te defekty skórne u kobiet po 30-stce? Jakie są przyczyny „dorosłego „trądziku?
Najczęściej jest to spowodowane wzrostem stężenia męskich hormonów płciowych – androgenów. Fizjologicznie poziom tych hormonów rośnie przed miesiączką, czyli w II fazie cyklu. Niefizjologiczne wahania mogą być spowodowane odstawieniem tabletek antykoncepcyjnych albo stosowaniem źle dobranych tabletek.
Przyczyną wahań hormonalnych jest często tryb życia, któremu towarzyszy ciągły stres, pośpiech i zmęczenie spowodowane brakiem czasu na odpoczynek.
Również zanieczyszczenie środowiska czy praca w klimatyzowanych pomieszczeniach, negatywnie wpływa na stan skóry. Efektem ubocznym pracy klimatyzatora jest wysuszanie powietrza i słaba wilgotność przez co gruczoły łojowe zmuszone są do nadmiernej pracy.
Wrogiem naszej cery mogą być ponadto kosmetyki, których używamy na co dzień. Zrezygnujmy z tych, które zatykają pory. Rozpoznamy je po składzie – zawierają oleje mineralne, sztuczne kolo ranty i PVP.
Negatywne działanie wykazują również niektóre leki: steroidy czy leki przeciwdrgawkowe.
Twoja mama lub siostra również miały trądzik w wieku 30 lat? – niestety może mieć on podłoże genetyczne, więc jest cechą, którą dziedziczymy po naszych najbliższych.
Kiedy na naszej twarzy już pojawi się trądzik, powinniśmy unikać ostrych potraw, alkoholu, a nawet papierosów – mogą zaostrzyć przebieg choroby. W walce z trądzikiem pomocne może być wyeliminowanie nabiału, glutenu, pokarmów bogatych w jod, słodyczy oraz kakao.
Cukier a trądzik? Naukowcy już od lat widzą zależność pomiędzy nadmiarem spożywanego cukru a trądzikiem. Cukier stymuluje produkcję insuliny, a to sprzyja powstawaniu pryszczy.
Wypryski na twarzy – przyczyny powstawania krostek na twarzy u dorosłych
Wypryski na twarzy to problem, z którym boryka się wiele osób w dorosłym wieku. Sporadycznie zmiany skórne mogą u osób po 30., 40. i 50. roku życia mogą pojawiać się w wyniku podrażnienia przez niewłaściwe kosmetyki, nieodpowiedni sposób pielęgnacji skóry lub w wyniku alergii (kontaktowej lub np. na przyjmowane leki), ale najczęściej za występowanie wyprysków na twarzy w tym wieku odpowiadają:
- zmiany hormonalne – na takie podłoże może wskazywać pojawianie się krost przed lub w czasie menstruacji (wypryski pojawiają się najczęściej na brodzie) i menopauzy. Przewlekły trądzik po 30. roku życia może wskazywać również na zespół policystycznych jajników lub problemy z tarczycą,
- stres – powoduje zwiększone wydzielanie sebum i pocenie, dlatego może przyczyniać się do zatykania się porów i przylegania zanieczyszczeń. Dodatkowo stres wpływa na gospodarkę hormonalną i może wpływać na powstawanie zaburzeń,
- nieodpowiednia dieta – spożywanie dużej ilości produktów o wysokim indeksie glikemicznym oraz tłustych potraw i produktów mlecznych może prowadzić do pojawienia się wyprysków,
trądzik różowaty – przewlekła choroba występująca u dorosłych kobiet i mężczyzn (rzadziej), objawiająca się zaczerwienieniem i niewielkimi krostkami na policzkach i tzw. linii T.
Wypryski na twarzy a menopauza
Menopauza to okres w życiu kobiety, kiedy jej ciało przechodzi znaczące zmiany hormonalne. Wygasająca czynność jajników i spadek produkcji estrogenów może wywołać szereg zmian, wpływających nie tylko na samopoczucie, ale również stan skóry. Zwiększona produkcja sebum i większa potliwość w tym okresie, może prowadzić do zatykania się porów i powstawania krost na twarzy.
Leczenie trądziku u dorosłych bywa trudne
Problem z trądzikiem nękającym dorosłych polega na tym, że standardowa pielęgnacja antytrądzikowa nie pomaga, a antybiotykoterapia ogólna jest skuteczna jedynie podczas przyjmowania leku. Najczęściej więc stosuje się terapię skojarzoną, dostosowaną do indywidualnych potrzeb pacjenta. W trudnych przypadkach jako leki tzw. pierwszego rzutu zaleca się doustnie antybiotyki (ze względu na ich antybakteryjne działanie), ale przede wszystkim retinoidy (pochodne witaminy A), np. izotretinoinę. Jest ona bardzo skuteczna - normalizuje różnicowanie komórek naskórka, zmniejsza nagromadzenie łoju w mieszkach włosowych. Ma jednak również minusy, działa bowiem teratogennie (może uszkodzić płód) i zwiększa wrażliwość skóry. Dlatego kilkumiesięczną terapię prowadzi się pod ścisłym nadzorem lekarza. Przed jej rozpoczęciem trzeba skontrolować poziom cholesterolu (wysoki jest przeciwwskazaniem), a podczas jej stosowania nie wolno zajść w ciążę, opalać się ani poddawać inwazyjnym zabiegom kosmetycznym. Kuracja lekami doustnymi jest uzupełniana, a w miarę poprawy stanu skóry zastępowana leczeniem miejscowym. Stosuje się wówczas preparaty do smarowania zawierające antybiotyki (erytromycyne czy klindamycyne) oraz retinoidy czy nadtlenek benzoilu. Ograniczają one rozwój bakterii wywołujących zmiany zapalne i podtrzymują efekty leczenia.
To bardzo ważny element kuracji przeciwtrądzikowej i wymaga uważnego doboru kosmetyków. Powinny mieć możliwie prosty skład i silnie nawilżać. Pożądanymi ich składnikami są: retinol (zapobiega zaburzeniom keratynizacji naskórka i sprzyja jego odnowie, ale jednocześnie bardzo wysusza skórę, stąd konieczność intensywnego nawilżania), witaminy C i E (zwalczają wolne rodniki i hamują produkcję cytokin prozapalnych), wyciągi z alg czy aloesu (nawilżają). Do oczyszczania najlepsze są preparaty oparte np. na kwasie salicylowym lub glikoglikolowym (zmiękczają komórki naskórka i ułatwiają usunięcie zaskórników). Co 2-3 dni wskazane jest dodatkowe oczyszczenie skóry peelingiem (usuwa zrogowaciały naskórek i ułatwia odblokowanie porów). Wybierając kosmetyki, które mają ukryć niedoskonałości cery, należy szukać lekkich formuł, które nie zatykają porów, pozwalając skórze oddychać - to kosmetyki tzw. niekomedogenne. Warto wybierać preparaty mające jednocześnie właściwości sprzyjające leczeniu zmian trądzikowych, np. antybakteryjne, zwężające pory skóry i ograniczające wydzielanie łoju.
Pryszcze na plecach – przyczyny
Pod wpływem narastającej ilości sebum produkowanego przez gruczoły łojowe zatykają się pory, co prowadzi do powstania trądziku. Ten problem dotyczy około 25% osób dorosłych i 33% nastolatków. Pryszcze na plecach u mężczyzn pojawiają się częściej niż u kobiet – jest to tzw. trądzik skupiony.
U nastolatków powstawaniu pryszczy na plecach towarzyszy tzw. burza hormonów. Ten termin opisuje gwałtowny wzrost wydzielania hormonów, które zaburzają w ten sposób inne mechanizmy. Szalejące hormony są przyczyną intensywnej pracy gruczołów łojowych, a w konsekwencji – zatykania porów. Często są to nie tylko zaskórniki, ale także bolesne grudki przypominające cysty. Zmiany na ogół ustępują po zakończeniu okresu nastoletniego.
U dorosłych powstawanie pryszczy na plecach może mieć wiele innych przyczyn niż zaburzenia hormonalne. Trądzik na plecach oraz w innych partiach ciała może być spowodowany nadpotliwością i niewystarczającą dbałością o higienę. Brak higieny doprowadza do złuszczania się martwego naskórka, mieszania się cząstek naskórka z kurzem i pyłami z otoczenia, natomiast pot sprzyja rozkładowi bakterii. Zatykają się połączone z mieszkami włosowymi ujścia gruczołów łojowych. Sprzyja to powstawaniu zaskórników i jest pożywką dla bakterii. Powstawanie zaskórników może mieć także podłoże dziedziczne. U mężczyzn pryszcze na plecach może powodować też nadmiar androgenów.
Zobacz film: Trądzik to problem nie tylko nastolatków. Źródło: Dzień Dobry TVN
Pojawianie się pryszczy na plecach, podobnie jak na twarzy, bywa także efektem stresu. Skóra bardzo silnie reaguje na czynnik stresowy, który powoduje nasilenie pracy gruczołów łojowych i zwiększenie wydzielania sebum zatykającego pory.
Pryszcze na plecach u kobiet mogą powstawać pod wpływem cyklu miesiączkowego. W jego drugiej połowie obniża się poziom estrogenów, natomiast w 23 i 24 dniu następuje gwałtowny wzrost ich aktywności – zwłaszcza progesteronu, który powoduje zwiększoną produkcję łoju. Ujścia gruczołów łojowych zwężają się i przez to utrudniają uwolnienie na powierzchnię skóry zalegającego tłuszczu. To z kolei powoduje powstawanie pryszczy i zaskórników, także na plecach.
