Pryszcze w ciąży - Przyczyny, Leczenie i Porady dla Przyszłych Mam
Sposoby zwalczania pryszczy w ciąży
Ważna jest odpowiednia higiena i pielęgnacja. Dobrze sprawdzą się naturalne mydła, które pozwolą dobrze oczyścić skórę, a jednocześnie nie wysuszą jej. Mydło marsylskie posiada w swoim składzie dodatkowo także zieloną glinkę, która zmniejsza wydzielanie sebum i usuwa zanieczyszczenia.
Dobrze działające i naturalne okazać się mogą także maseczki – z drożdży, czy wspomnianej wyżej zielonej glinki. Do punktowego stosowania nada się olejek z drzewa herbacianego o właściwościach przeciwzapalnych, bądź sok z aloesu. A po zalaniu dwóch torebek rumianku wrzątkiem uzyskamy napar, którym będzie można przecierać twarz.
Mocniejszą substancją, która nie jest przeciwwskazana w ciąży jest tlenek cynku. Dobrze wysusza wypryski, zmniejsza zaczerwienie i łagodzi stany zapalne. Wystarczy nałożyć punktowo odrobinę maści, czy pasty cynkowej, by szybko przekonać się o jej skuteczności.
Przyczyny trądziku w ciąży
Przyczyną nasilenia trądziku lub pojawienia się go po raz pierwszy w ciąży są zmiany zarówno hormonalne, metaboliczne jak i immunologiczne. Według dostępnych publikacji aż 42% ciężarnych zgłasza się do lekarza z powodu trądziku. U 90% kobiet choroba istniała przed ciążą a 60% kobiet zgłasza pogorszenie zmian trądzikowych już istniejących.
Za głównego winowajcę uważa się hormony, głównie wzrost poziomu androgenów. Androgeny, pewnie kojarzą się Wam z hormonami męskimi, i słusznie, tylko że androgeny wydzielane są też w organizmie kobiety tylko w mniejszej ilości jak u mężczyzn. Wzrost stężenia androgenów w ciąży może prowadzić do rozwoju lub pogorszenia trądziku pospolitego. Zmiany zapalne związane są z przewagą odpowiedzi komórek pomocniczych T typu 2 (Th2) nad komórkami pomocniczymi T typu 1 (Th1). O komórkach T już kiedyś Wam pisałam, są to limfocyty czyli komórki odpowiadające za odporność. Literka H przy ich nazwie oznacza „helpers” czyli pomocniczy.
W ciąży celowo i fizjologicznie by dziecko mogło się zdrowo rozwijać zostaje zachwiana równowaga komórkowa (za którą odpowiadają Th1) na korzyść tzw. odpowiedzi humoralnej (za którą odpowiadają Th2). A niestety, ten kompromis na rzecz prawidłowo rozwijającej się ciąży wpływa na pracę gruczołów wydzielających pot i łój (czyli sebum). Dochodzi do gorszej pracy gruczołów łojowych i ekrynowych a poprawy pracy gruczołów apokrynowych. Po zakończeniu ciąży wszystko wraca do normy i ponownie osiągamy równowagę Th1 = Th2, stąd nierzadko jesteśmy zdziwione, że trądzik ustąpił samoistnie :).
Często możecie się spotkać z postrzeżeniem, że stan skóry w ciąży determinuje płeć dziecka. Występowanie trądziku w ciąży to jak nic dziewczynka a efekt „glow skin” to chłopiec. Na dzień dzisiejszy brak jest dowodów naukowych na takie hipotezy.
Pryszcze w ciąży a płeć dziecka
Wiele osób na pewno spotkało się z przekonaniem, że po wyglądzie przyszłej matki można rozpoznać płeć dziecka. Od dekad wierzy się np. że szpiczasty kształt brzucha kobiety świadczy o tym, że urodzi się chłopiec, a okrągły wskazuje na dziewczynkę.
Istnieje także dość silne przekonanie, że trądzik i ogólne pogorszenie się wyglądu kobiety, to niechybny znak, że matka może spodziewać się narodzin córki. Brak wyprysków i poprawa urody wskazywać ma natomiast na przyjście na świat syna. Czy ma to swoje potwierdzenie w rzeczywistości?
Chociaż mity dotyczące ciąży i porodu są niezwykle silne w naszym społeczeństwie, nauka nie znajduje na większość z nich żadnego potwierdzenia. Według specjalistów nie ma korelacji pomiędzy występowaniem pryszczy w ciąży a płcią dziecka. Tak jak wspominaliśmy, odpowiedzialne są za nie przede wszystkim hormony, a czasami także i tryb życia przyszłej matki. Warto zatem mieć na uwadze, że przekonania wpajane usilnie wpajane przez nasze babcie, to głównie przesądy i należy je traktować z dużym dystansem.
Kiedy pojawia się trądzik w ciąży?
Trądzik w ciąży może pojawić się w każdym momencie. Chociaż ze względu na intensywne zmiany hormonalne, które zachodzą w organizmie kobiety, pierwsze pryszcze wyskakują już na samym początku ciąży.
W pierwszym trymestrze ciąży występuje gwałtowny wzrost produkcji hormonów kobiecych, przede wszystkim gonadotropiny kosmówkowej, progesteronu, ale również estrogenów i relaksyny, które mogą wpływać na stan skóry i mogą prowadzić do pojawienia się trądziku.
Na późniejszym etapie ciąży zwiększa się stężenie prolaktyny, hormonu odpowiedzialnego za wzrost gruczołów piersiowych i regulację produkcji mleka. Prolaktyna ma znaczący wpływ na aktywność gruczołów łojowych, co może również sprzyjać rozwojowi trądziku.
Początek ciąży — wysyp pryszczy
Pojawienie się trądziku na początku ciąży związane jest z gwałtownym wzrostem aktywności gruczołów łojowych oraz zwiększoną ilością wydzielanego sebum. Te zmiany w organizmie kobiety współwystępujące z fizjologicznym spadkiem odporności, mogą prowadzić do powstawania zaskórników, krost i znacznego pogorszenia stanu skóry. Często objawy trądziku w ciąży przypominają te z okresu dojrzewania.
Warto, zwrócić uwagę na pojawiające się wypryski na twarzy w ciąży. Szybka reakcja polegająca na właściwej pielęgnacji skóry w tym okresie i unikanie stresu, może minimalizować ryzyko nasilenia dolegliwości w czasie ciąży.
Leczenie trądziku w ciąży
Leczenie miejscowe trądziku bezpieczne w ciąży
- kwas azelainowy (KA) 15% i 20%,
- nadtlenek benzoilu (BPO) 2,5% – 5% – należy unikać aplikacji na duże powierzchnie,
- kwas salicylowy do 2% – nie na duże powierzchnie i nie pod okluzją, kwas salicylowy może przenikać do łożyska stąd wysokie dawki nie są zalecane,
- miejscowe antybiotyki: erytromycyna, azytromycyna, metronidazol – nie stosować w monoterapii (czyli tylko sam antybiotyk) – antybiotyk należy łączyć między innym z nadtlenkiem benzoilu, aby ograniczyć lekooporność,
- kwas glikolowy – wciąż kontrowersyjny i brak jednoznacznej decyzji co do bezpieczeństwa stosowania w ciąży.
Leczenie miejscowe potencjalnie niebezpieczne w ciąży
- Miejscowe retinoidy: takie jak tretynoina i adapalen, były wcześniej klasyfikowane jako leki FDA kategorii C (czyli działanie niekorzystne dla płodu).
Chociaż przezskórne wchłanianie tretynoiny jest minimalne i nie zmienia stężenia endogennego leku, leczenie miejscowe tretinoiną nie jest zalecane, ponieważ lek ten może przenikać do łożyska.
Są obecnie cztery doniesienia o wadach wrodzonych związanych ze stosowaniem w pierwszym trymestrze ciąży (lek należy odstawić miesiąc przed planowaniem ciąży, lub tuż po potwierdzeniu ciąży testem kasetkowym).
Adapalen jest związany z rzadkimi doniesieniami o teratogenności. Na dzień dzisiejszy jako dermatolodzy nie zalecamy stosowania w ciąży retinoidów.
Leczenie systemowe bezpieczne w ciąży
- penicyliny,
- erytromycyna,
- klindamycyna,
- cefalosporyny,
- wykazano, że doustne sole są skuteczne w leczeniu łagodnych do umiarkowanych przypadków trądziku pospolitego zarówno w monoterapii, jak i jako uzupełnienie innych metod leczenia trądziku w dawkach 30–150 mg/dobę. Badania wykazały, że bezpieczna dawka to poniżej 75 mg /dobę.
U nas zapłacisz kartą