U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o łuszczycy - Luszczyca.edu.pl
Leczenie miejscowe
- preparaty keratolityczne zawierające 5–10% kwasu salicylowego lub mocznika – powodują zmniejszenie ilości łusek, poprawiają przenikanie innych preparatów
- dziegcie (pochodne węgla kamiennego) – używane są głównie w postaci maści i past, mają właściwości antyproliferacyjne
- cygnolina – stosowana głównie w tzw. leczeniu minutowym, w stężeniach 0,5-2%, rozpoczynając od małych stężeń i zwiększając je w zależności od reakcji skóry, preparat jest nanoszony na skórę na kilka minut, a następnie zmywany
- glikokortykosteroidy – mają silne właściwości przeciwzapalne, antyproliferacyjne i immunomodulujące, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z nieprawidłowym stosowaniem tych preparatów, należy je stosować wyłącznie pod kontrolą lekarza
- analogi witaminy D3 (kalcypotriol, takalcytol) – preparaty te dają dobre efekty terapeutyczne przy mniejszych działaniach niepożądanych w porównaniu z miejscowo stosowanymi kortykosteroidami.
- fototerapia – polega na ekspozycji na światło ultrafioletowe wytwarzane przez specjalne lampy (wykorzystuje się promieniowanie wąskopasmowe UVB 311nm), musi przebiegać pod nadzorem przeszkolonego personelu
- fotochemioterapia – inaczej terapia PUVA (Psoralen Ultra-Violet A), to naświetlanie promieniowaniem UVA po podaniu psolarenu, leku światłouwrażliwiającego
- metotreksat – jest to najczęściej stosowany w łuszczycy lek cytostatyczny, przed jego włączeniem należy wykonać podstawowe badania laboratoryjne, morfologię krwi z rozmazem, badanie czynności nerek oraz wątroby, RTG klatki piersiowej oraz przeprowadzić ogólne badanie lekarskie, lek może być przyjmowany wyłącznie pod kontrolą lekarza
- cyklosporyna A – to silnie działający lek immunosupresyjny skuteczny we wszystkich postaciach łuszczycy, jednak ze względu na nefrotoksyczność wskazany jest głównie w przypadkach łuszczycy szczególnie rozległej i opornej na inne metody leczenia, podawanie wiąże się z koniecznością monitorowania parametrów laboratoryjnych oraz ciśnienia tętniczego krwi
- retinoidy – normalizują proliferację i różnicowanie keratynocytów oraz ograniczają stan zapalny, wskazane są do stosowania w łuszczycy krostkowej, ponieważ mają działanie teratogenne, kobiety w wieku rozrodczym mogą je przyjmować tylko równocześnie, stosując antykoncepcję, którą muszą utrzymać jeszcze przez 2 lata po zakończeniu leczenia, najczęściej występujące objawy niepożądane to suchość ust, nosa, oczu, błon śluzowych oraz wypadanie włosów
- leki biologiczne – są to preparaty działające na określone cytokiny, które biorą udział w immunopatogenezie łuszczycy, podawane są w iniekcjach, podskórnie lub dożylnie, w ostatnich latach do leków starszej generacji – inhibitorów TNF-α dołączyły inhibitory interleukiny 17 oraz najnowsze, inhibitory interleukiny 23, leki biologiczne są podawane w ramach programów lekowych.
Dieta przy łuszczycy
Dieta w łuszczycy ma ogromne znaczenie. Liczy się zarówno to, co jemy, czyli jakość spożywanych produktów, ale także ich ilość i częstość, odpowiednie nawodnienie organizmu oraz – aktywność fizyczna. Czynniki te odgrywają ogromne znaczenie w procesach metabolicznych w organizmie, a także podczas usuwania toksyn.
Podstawowym zadaniem diety w łuszczycy jest wspomaganie procesów związanych z metabolizmem. W tym celu angażowane są:
- wątroba i nerki, które neutralizują toksyny i usuwają je,
- jelita, zapewniające regularne wydalanie toksyn,
- płuca i skóra – które poprzez aktywność fizyczną również eliminują toksyny z organizmu.
Bardzo ważnym aspektem diety jest unikanie produktów, które mogą wywoływać nasilenie objawów choroby, w szczególności żywności wysoko przetworzonej, niektórych rodzajów mięs oraz wędlin (tłustych i czerwonych), alkoholu.
Dieta powinna dostarczać do organizmu niezbędne składniki, które odpowiadają za prawidłowe nawilżenie skóry i poprawiające jej ogólną kondycję.
Podkreślić należy, że dieta nie jest postrzegana w kategoriach krótkotrwałych zmian w czasie nasilenia objawów choroby, lecz określa przyjęte na stałe nawyki żywieniowe.
Łuszczyca – nie tylko nieprawidłowe złuszczanie
Choć do typowych objawów należą blaszki łuszczycowe pokryte łuską (łuszczyca zwyczajna, psoriasis vugaris), najczęściej zlokalizowane w obrębie skóry łokci, kolan i owłosionej skóry głowy – choroba może zajmować skórę całego ciała, z zewnętrznymi narządami płciowymi włącznie, a także powodować dolegliwości stawowe (w ok. 10-30%) – tkliwość, ból, obrzęk stawów, sztywność, prowadzące do deformacji i zaburzenia ruchomości. Zajęte mogą być zarówno drobne stawy np. rąk jak i duże (staw biodrowy, kręgosłup). Opisywane są również dolegliwości oczne: zapalenie zarówno skóry powiek jak i spojówek, jak w obrębie jamy ustnej: język geograficzny i zapalenie czerwieni wargowej.
Na rozwój choroby mają wpływ zarówno czynniki genetyczne (allele HLA-Cw6, HLA-B27, HLA-B13, HAL-B17, HLA-DR7, delecja fragmentów genów odpowiedzialnych za kopertę rogową: LLCE3C i LCD3B), jak i środowiskowe tj. stres (w blaszce łuszczycowej stwierdzano neurotransmitery produkowane pod wpływem stresu), alkohol, papierosy, urazy, infekcje – m.in. paciorkowcowe (angina), ale też gronkowcowe czy wirusowe tj. HIV oraz przyjmowane leki (lit, tetracykliny, leki przeciwmalaryczne i wiele innych). Łuszczycę może zaostrzyć odstawienie leków steroidowych stosowanych z innej przyczyny.
Objawy łuszczycy mają tendencję do pojawiania się i zanikania z zaostrzeniami zależnymi wspomnianych od czynników środowiskowych. Choroba może pojawić się już w dzieciństwie, lub w wieku dorosłym i trwa do końca życia w różnym stopniu nasilenia. Uważa się, że łuszczyca objawiająca się przed 40 rokiem życia wynika z dziedziczenia (prawdopodobieństwo wystąpienia łuszczycy u dziecka dwójki rodziców chorujących na łuszczycę jest dużo wyższe niż gdy choruje jeden rodzic). Łuszczyca objawiająca się po raz pierwszy po 40 r.ż. nie jest dziedziczona w ten sposób (co oznacza, że choroba może dotknąć każdego z nas w wieku dojrzałym, nawet jeśli nie znamy nikogo w naszej rodzinie, kto na łuszczyce dotychczas chorował).
Webinarium na temat planowania ciąży i karmienia piersią w kontekście łuszczycy
- Do naszej organizacji zgłasza się wiele kobiet, ale i mężczyzn z pytaniami o wpływ leczenia na zdrowie planowanego dziecka, płodność, na ale i możliwość poczęcia dziecka – mówi Dagmara Samselska, Prezes Fundacji AMICUS. – Biorąc pod uwagę ogromną liczbę młodych osób z łuszczycą, będących potencjalnymi rodzicami i brak edukacji w tym zakresie, postanowiliśmy zorganizować internetowe seminarium edukacyjne „Planujemy rodzinę. Jak się do tego przygotować chorując na łuszczycę”. Webinarium poprowadzi prof. dr hab. n. med. Irena Walecka.
Dzięki możliwości dostępu do webinarium za pośrednictwem internetu, w spotkaniu będą mogły wziąć udział osoby zamieszkałe w każdym zakątku naszego kraju. Żeby skorzystać z tej możliwości, wystarczy 12 grudnia o godz. 19.30 wejść na stronę http://luszczyca.edu.pl/2019/11/29/webinarplanujemy-rodzine-jak-sie-do-tego-przygotowac-chorujac-na-luszczyce/
Będzie również możliwość zadawania pytań Prowadzącej za pośrednictwem czatu.
Odmiany łuszczycy: zwyczajna, krostkowa, stawowa
Łuszczyca jest najczęściej rozpoznawaną chorobą dermatologiczną. Jej rodzaje różnią się wyglądem, lokalizacją, intensywnością zabarwienia wykwitów, charakterem łuski.
Łuszczyca zwyczajna (plackowata) występuje najczęściej (dotyczy nawet 90% chorych). Typowe dla niej zmiany są wypukłe, okrągłe lub owalne, pokryte łuską, wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry, zlokalizowane na nogach, ramionach, kolanach i łokciach, plecach, głowie, rzadziej na twarzy, dłoniach, stopach, czy brzuchu.
Fot. 2. Łuszczyca skóry łokci
Łuszczyca krostkowa – zajęta zmianami skóra jest czerwona, opuchnięta i pokryta krostami z wydzieliną ropną. Ten rodzaj łuszczycy występuje w dwóch postaciach: uogólnionej (jest to jedna z najcięższych postaci łuszczycy) i miejscowej (na dłoniach i stopach).
Łuszczyca stawowa, czyli łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) – manifestuje się przewlekłym zapaleniem stawów z łuszczycą lub bez łuszczycy skóry. Może występować tylko w jednej lokalizacji lub zajmować wiele stawów. Najbardziej powszechną postacią jest łuszczycowe zapalenie stawów obejmujące dystalne stawy międzypaliczkowe, często występują też zmiany łuszczycowe w obrębie paznokci. Choroba ma na ogół łagodny przebieg, w rzadkich przypadkach ciężkiej postaci może prowadzić do zniszczenia stawów i niesprawności.
Łuszczyca paznokci może współistnieć ze zmianami skórnymi lub stanowić jedyny objaw choroby. Jej objawem jest naparstkowanie – w płytce paznokciowej powstają punktowe wgłębienia ułożone liniowo lub przypadkowo. W wyniku zajęcia łożyska widoczne jest żółtawe przebarwienie wyglądające jak kropla oleju po płytką paznokcia. W zaawansowanych postaciach dochodzi do oddzielenia płytek paznokciowych (onycholizy), paznokcie są zgrubiałe, matowe, białawożółte, kruche i poprzecinane poprzecznymi bruzdami. W ciężkich postaciach płytki oddzielają się całkowicie.
