U nas zapłacisz kartą
Wszechstronna pomoc dla osób z łuszczycą na luszczyca.org.pl
Objawy łuszczycy
Najbardziej charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne, które pojawiają się na skutek zaburzonego procesu regeneracji naskórka (dot. łuszczycy skórnej). Osoba chora może wówczas zauważać u siebie odgraniczone, czerwonobrunatne grudki, o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni (wykwity pierwotne) – w początkowym etapie rozwoju choroby. W przypadku zmian w pełni rozwiniętych obserwuje się tzw. tarczki, większe od wykwitów pierwotnych i pokryte silnie przylegającymi srebrzystymi łuskami (blaszkami łuszczycowymi). Kiedy pacjent zdrapie powstałe na jego skórze łuski, zauważa błyszczącą powierzchnię. Występują też wówczas niewielkie kropelkowate krwawienia.
Uwaga: w przypadku łuszczycy aktywnej typowy jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe pojawiają się po 6–12 dniach wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Uwaga: pacjenci cierpiący na łuszczycę zgłaszają również nierzadko odczuwanie świądu – dzieje się tak przede wszystkim w przypadku zaostrzenia zmian skórnych.
Pamiętaj: typowe objawy skórne obejmują łokcie, kolana, owłosioną skórę głowy oraz okolicę lędźwiowo-krzyżową. Bardzo rzadko występują one na całej powierzchni ciała.
Należy natomiast podkreślić, że zarówno pierwsze objawy łuszczycy, jak i symptomy choroby występujące w jej późniejszym stadium, mogą się różnić, w zależności od odmiany opisywanej dolegliwości. Poszczególne postacie łuszczycy różnią się przede wszystkim pod względem lokalizacji zmian, intensywności zabarwienia wykwitów oraz charakteru pojawiającej się na ciele łuski. Przykładowo – w przypadku łuszczycy zwyczajnej (plackowatej) zmiany są wypukłe, okrągłe lub owalne, pokryte łuską i wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry. Występuje ona na nogach, kolanach i łokciach, ramionach, głowie, rzadziej na twarzy, stopach, dłoniach czy brzuchu.
Łuszczyca stawowa natomiast objawia się przewlekłym zapaleniem stawów z łuszczycą lub bez łuszczycy skóry. Podobnie jest w przypadku łuszczycy paznokci, która może współistnieć ze zmianami skórnymi, natomiast u wielu pacjentów stanowi jedyny objaw rozwijającej się choroby. W płytce paznokciowej powstają wówczas punktowe wgłębienia ułożone liniowo bądź przypadkowo. Obserwuje się też wtedy żółtawe przebarwienia w tym obszarze. Z kolei łuszczyca wysiękowa występuje w fałdach skórnych, pod pachami, w pachwinach pod biustem, a powstałe przez nią zmiany przyjmują jaskrawoczerwone zabarwienie i są pokryte charakterystyczną łuską.
Dieta przy łuszczycy – jakie są jej zalecenia?
Na nasilenie zmian łuszczycowych oraz pojawienie się pierwszych objawów tej choroby może wpływać: stosowanie źle zbilansowanej diety, sięganie po używki, siedzący tryb życia, otyłość, cukrzyca, insulinooporność. Dlatego też lekarze i dietetycy zalecają pacjentom z łuszczycą zmianę nawyków żywieniowych oraz traktowanie diety jako wsparcia dla leczenia miejscowego, farmakologicznego czy fototerapii.
Uwaga: Jak dotąd nie opracowano ogólnych zaleceń dietetycznych dla pacjentów z łuszczycą. Jednak włączenie elementów prawidłowego żywienia wpłynie na lepszy przebieg kliniczny tej choroby skóry. Dieta dla osób z łuszczycą powinna zostać dopasowana indywidualnie do każdego pacjenta oraz współwystępujących jednostek chorobowych.
Jadłospis ma zapobiegać niedoborom cennych składników odżywczych oraz zmniejszać ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych – niedobory mogą skutkować obniżeniem skuteczności podjętego leczenia. Warto zadbać o prawidłowy stosunek kwasów tłuszczowych z grupy omega-3 do kwasów tłuszczowych z grupy omega-6. W diecie nie może zabraknąć także źródeł:
- białka,
- błonnika,
- cynku,
- selenu,
- polifenoli,
- witaminy A,
- witaminy C,
- witamin z grupy B,
- witaminy D3,
- witaminy E.
Warto wspomnieć również o tym, że w złagodzeniu objawów łuszczycy może pomóc redukcja tkanki tłuszczowej – dotyczy to zwłaszcza osób borykających się z otyłością i nadwagą. Redukcja tłuszczu wpływa na obniżenie markerów stanu zapalnego, a tym samym zmniejsza nasilenie zmian łuszczycowych.
Osoby zmagające się z łuszczycą są również bardziej narażone na ryzyko wystąpienia zespołów wieńcowych. Zmiana sposobu żywienia wpłynie na obniżenie ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.
Leki stosowane w łuszczycy
Terapia miejscowa stosowana jest u osób z łagodną postacią łuszczycy. Czym smaruje się zmiany łuszczycowe? Wykwity na skórze leczy się za pomocą maści: salicylowej, mocznikowej, solankowej (maść z chlorkiem sodu), dziegciowej oraz cygnoliny (antraliny). Preparaty te mają działanie przeciwświądowe i znieczulające, pomagają złuszczać biało-srebrną łuskę, a jednocześnie nawilżają skórę. Dziegć oraz cygnolina są dodatkowo pomocne w redukowaniu czerwonych plam. Jednocześnie pacjenci skarżą się na nieprzyjemny zapach, uczucie lepkości, brudzenie ubrań i powodowanie podrażnienia skóry po stosowaniu wyżej wymienionych substancji, szczególnie kwasu salicylowego, dziegciu i antraliny. W terapii stosuje się również kortykosteroidy, witaminę D3 i pochodne witaminy A .
Umiarkowana i ciężka postać łuszczycy wymaga bardziej zaawansowanego leczenia. W bardzo poważnych przypadkach choroby można zastosować leczenie immunosupresyjne, a także naświetlania – fototerapię i fotochemioterapię. Fototerapia polega na naświetlaniu skóry lampami wykorzystującymi promieniowanie UVA i UVB. Fotochemioterapia (PUVA) opiera się o działanie promieniowania UVA w połączeniu z psoralenem, który jest lekiem zwiększającym wrażliwość skóry na światło. Czasem niezbędna jest antybiotykoterapia, a nawet hospitalizacja, jeśli więcej niż 25 proc. skóry uległo zmianom, kiedy łuszczyca towarzyszy innym chorobom lub utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Preparaty stosowane w umiarkowanej i ciężkiej postaci łuszczycy to: metotreksat, cyklosporyna, acytretyna i fumaran dimetylu. Istnieje także możliwość podjęcia terapii biologicznej, w ramach ktoórej pacjentowi podaje się leki z grupy inhibitorów TNF-alfa. Leczenie łuszczycy paznokci jest bardzo trudne. Pacjentom zalecane są preparaty z kortykosteroidami wraz z opatrunkiem okluzyjnym oraz kwas salicylowy z dipropionianiem betametazonu.
Co to jest łuszczyca?
Łuszczyca jest jedną z najczęściej diagnozowanych chorób dermatologicznych – występuje u 1-5 proc. populacji europejskiej, z podobną częstotliwością u obu płci. W Polsce choruje na nią ok. 1,2 mln osób. Schorzenie może pojawić się w każdym wieku, zarówno u dzieci jak i u osób starszych. Najczęściej łuszczyca ujawnia się u młodych osób w wieku ok. 20 lat oraz u osób między 50 a 60 rokiem życia. Jej charakterystycznym objawem są zmiany skórne występujące na:
- głowie i jej okolicach: łuszczyca na twarzy, łuszczyca skóry głowy,
- kończynach górnych i dolnych: łuszczyca dłoni i stóp, łuszczyca paznokci, łuszczyca łokci,
- tułowiu, a zwłaszcza f ałdach skórnych: łuszczyca odwrócona,
- miejscach intymnych: łuszczyca penisa.
Łuszczyca skóry znana była już w starożytności. Hipokrates sporządził jej pierwszy opis, następnie studium przypadku opisał Korneliusz Celsus –odpowiadało ono znanym dzisiaj objawom choroby. Przez kilkaset lat łuszczyca i wszelkie inne podobne zmiany skórne były traktowane jako jedno schorzenie. Do połowy XIX w. łuszczycę często mylono z trądem, co skutkowało napiętnowaniem społecznym osób chorujących. Dopiero w XX w. łuszczyca skóry została wydzielona jako oddzielna jednostka chorobowa.
Jakie są autoimmunologiczne choroby skóry?
