U nas zapłacisz kartą
Wszechstronna pomoc dla osób z łuszczycą na luszczyca.org.pl
Łuszczyca – jak ją rozpoznać i leczyć?
Łuszczyca to choroba, która dotyczy ok. 2–4% populacji. Rozwija się u osób w każdym wieku i niezależnie od płci, niemniej na pojawienie się zmian chorobowych wpływa szereg czynników: środowiskowych, genetycznych oraz immunologicznych. Cechą charakterystyczną łuszczycy są płaskowyniosłe grudki o czerwonym i czerwonobrunatnym zabarwieniu, pokryte białosrebrzystymi łuskami. Co istotne, takie zmiany mogą pojawić się na całym ciele, natomiast najczęściej obserwuje się je m.in. na łokciach i kolanach, w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, na tułowiu, paznokciach oraz w fałdach skórnych. I choć łuszczycy nie da się wyleczyć całkowicie i trwale, istnieją sposoby na łagodzenie towarzyszących jej objawów.
Choroby współistniejące z łuszczycą
U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.
Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).
Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.
Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy
Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.
Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Czym jest łuszczyca?
Łuszczyca to niezakaźna, przewlekła, ogólnoustrojowa choroba zapalna, która w postaci skórnej powoduje nadmierne rogowacenie naskórka, a w efekcie rozwój specyficznych zmian: grudek o złuszczającej się powierzchni, czasami również z towarzyszącym chorobie świądem (głównie w okresie zaostrzenia choroby). Typ I łuszczycy zwykłej występuje zazwyczaj przed 40. rokiem życia, często w okresie dzieciństwa lub w wieku młodzieńczym. Jej przebieg jest stosunkowo ciężki, co utrudnia powodzenie podjętej terapii. W przypadku typu II mówi się o tzw. łuszczycy dorosłych. W takiej postaci choroba rozwija się zwykle między 50. a 70. rokiem życia.
Ciekawostka: łuszczyca dotyka ok. 2% populacji w Europie i Stanach Zjednoczonych. Choroba ta rzadziej występuje w Azji i Afryce. W Polsce dotyczy ok. 3% społeczeństwa.
Wybierz miasto, aby sprawdzić oferty 12 placówek wykonujących leczenie łuszczycy lampą UVB:Wybrane odmiany łuszczycy:
- łuszczyca plackowata – występująca w 80–90% przypadków,
- łuszczyca wysiewna – częsta po infekcji górnych dróg oddechowych,
- łuszczyca krostkowa – objawiająca się krostkami, zwłaszcza w okolicach dłoni i stóp,
- łuszczyca odwrócona – o zmianach przypominających wyprzeniowe, często mylonych z grzybicą czy drożdżycą,
- łuszczyca paznokci – dla której typowe jest występowanie zmian w obrębie płytki paznokciowej,
- łuszczyca głowy, a właściwie owłosionej skóry głowy – w tej postaci może być stosunkowo trudna do wykrycia (jest wówczas mylona z innymi chorobami skóry głowy),
- łuszczyca erytrodermiczna – obejmująca niemal całą powierzchnię skóry,
- łuszczyca podeszwowo-dłoniowa – łuszczyca na stopach i dłoniach, obejmująca też nierzadko paznokcie,
- łuszczyca stawowa – która może występować samodzielnie lub jednocześnie z łuszczycą skóry.
Dziedziczenie łuszczycy
Szacuje się, że u niemal 30% chorych łuszczyca występuje rodzinnie. Dziedziczenie jest wieloczynnikowe i wielogenowe. Zdrowi rodzice mają 1-2% szans na urodzenie dziecka z łuszczycą. Gdy choruje jeden rodzic, ryzyko wzrasta do 10-20%, a jeśli łuszczycę mają oboje rodziców, ryzyko pojawienia się łuszczycy u potomstwa wynosi aż 50-70%.
W odniesieniu do czasu rozwoju choroby i jej sposobu ujawniania się, łuszczycę zwykłą dzieli się na dwa typy:
- Łuszczycę dziedziczną . Pojawia się przed 40 rokiem życia – zwykle w dzieciństwie lub wieku młodzieńczym. Dotyczy 85 proc. wszystkich przypadków łuszczycy. Charakteryzuje się cięższym przebiegiem i gorszą odpowiedzią na leczenie.
- Łuszczycę dorosłych . Występuje u osób po 40 roku życia, u których nie obserwuje się zwiększonego ryzyka zachorowań w rodzinie. Ma łagodniejszy przebieg, ale częściej pojawia się na paznokciach i stawach.
Ponadto w klasyfikacji łuszczycy uwzględnia się lokalizację zmian oraz obraz kliniczny schorzenia. Wśród najczęściej występujących odmian wyróżnia się:
- Łuszczycę pospolitą – to najczęstsza postać choroby. Występuje u 80–90 proc. wszystkich chorych. Na skórze pojawiają się wypukłe, zaczerwienione obszary pokryte biało-srebrną łuską.
- Łuszczycę stawową – to jedna z bardziej niebezpiecznych postaci łuszczycy skóry. Proces chorobowy w łuszczycy stawów jest uwarunkowany zaburzeniami ze strony układu odpornościowego. Charakterystyczne dla tej postaci jest zesztywnienie i stan zapalny kręgosłupa, oraz stawów krzyżowo-biodrowych. Objawami łuszczycowego zapalenia stawów są ból, sztywność i obrzęk stawów. Powikłaniem mogą być deformacje stawów, upośledzenie sprawności ruchowej, czasem nawet trwałe kalectwo.
- Łuszczycę kropelkowa – pojawia się w postaci małych, owalnych punkcików o wielkości maksymalnie 1 cm. Ta postać choroby może być powikłaniem paciorkowcowego zapalenia gardła lub innych infekcji bakteryjnych i wirusowych. Często występuje u dzieci jako pierwszy objaw łuszczycy zwykłej.
- Łuszczycę plackowatą – zmiany łuszczycowe są ułożone symetrycznie, przybierają formę dużych i zlewających się ze sobą wykwitów o czerwonym kolorze. Pokryte są srebrną łuską, która szybko się namnaża.
- Łuszczycę odwróconą – pojawia się tylko w miejscach, które na co dzień zginamy – najczęściej w okolicach stawów. Zmiany przybierają formę czerwonych lub różowych, niewielkich placków z łuską. Bardzo często ta postać łuszczycy dotyczy osób starszych.
Przyczyny łuszczycy
Łuszczyca spowodowana jest czynnikami genetycznymi (związek z niektórymi antygenami zgodności tkankowej: HLA Cw6 i DR7), immunologicznymi (w powstawaniu łuszczycy istotną rolę odgrywają limfocyty T) oraz środowiskowymi . Choroba powstaje w wyniku nieprawidłowych procesów zachodzących w komórkach naskórka, tj. nadmiernej proliferacji keranocytów, ich nieprawidłowym różnicowaniu oraz powstawaniu stanu zapalnego.
U osób z łuszczycą dochodzi do ośmiokrotnego skrócenia cyklu komórkowego, co prowadzi do powstawania charakterystycznych “łusek” . Prawidłowy cykl wędrówki komórek z najgłębszej warstwy podstawnej do najbardziej powierzchownej – rogowej trwa 28 dni. W łuszczycy proces ten jest znacząco przyspieszony – trwa 3-4 dni. W efekcie skóra ma większą objętość, jest gruba i zdeformowana. Do przyczyn wyzwalania i zaostrzania objawów łuszczycy zalicza się:
- infekcje bakteryjne (zwłaszcza wywołane paciorkowcami i gronkowcami), zakażenia wirusowe i grzybicze
- narażenie na stres,
- urazy mechaniczne i psychiczne,
- przewlekłe stany zapalne w organizmie m.in. stany zapalne zatok, zębów i przyzębia,
- leki , w tym: beta-blokery, amiodaron, progesteron, inhibitory acetylocholinesterazy, niesteroidowe leki przeciwzapalne i cymetydynę,
- ciążę i poród,
- używki: papierosy i alkohol,
- otyłość,
- menopauzę.
Osoby z łuszczycą mają wyższe ryzyko zachorowania na cukrzycę oraz choroby serca : nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, zawał serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego . Występowanie chorób serca u osób z łuszczycą są związane ze wspólną patogenezą łuszczycy i miażdżycy .
Czym się zajmuje dermatolog? Sprawdź, kiedy potrzebna jest konsultacja tego specjalisty
