U nas zapłacisz kartą
Witaj w świecie www.luszczyca.pl - Wszystko, co musisz wiedzieć o łuszczycy
Łuszczyca krostkowa (psoriasis pustulosa)
Wykwity w łuszczycy krostkowej zdecydowanie różnią się od zmian w łuszczycy zwyczajnej. Zmianami chorobowymi są 1-3 milimetrowe krostki zawierające niezakaźną ropę, często otoczone rumieniem. Krostki łuszczycowe mogą się zlewać, łącząc się w większe obszary. Łuszczyca krostkowa najczęściej występuje u dorosłych i może być wynikiem infekcji, poparzenia słonecznego czy zażywania niektórych leków.
W łuszczycy krostkowej wyróżniamy dwie podstawowe odmiany, którymi są:
- łuszczyca krostkowa ograniczona (pustulosis palmo-plantaris),
- łuszczyca krostkowa rozsiana (obrączkowata)/uogólniona (psoriasis pustulosa disseminata).
W przypadku łuszczycy krostkowej ograniczonej mamy do czynienia najczęściej ze zmianami zlokalizowanymi na dłoniach, podeszwach stóp oraz palcach dłoni i stóp. Może się ona rozwijać samodzielnie lub z innymi rodzajami łuszczycy.
Łuszczyca tego typu ma postać żółtawych krostek, wypełnionych ropą. Całość jest obrzmiała i zaczerwieniona. Przy ich powstawaniu często towarzyszy ból. Zmiany te są bardzo delikatne i podatne na uszkodzenia. Często powstają przy tym rodzaju łuszczycy strupy.
Ta forma łuszczycy jest stosunkowo przewlekła. Częściej zapadają na nią kobiety w piątej i szóstej dekadzie życia.
Łuszczyca krostkowa rozsiana (obroczkowata)/uogólniona jest jedną z najcięższych form łuszczycy. W skrajnych przypadkach (zwłaszcza u osób starszych) może zagrażać życiu. Występuje ona zwykle u dorosłych, jednak spotyka się ją też u dzieci w postaci obrączkowatej.
Blisko siebie położone krostki często zlewają się w całe obszary. W postaci uogólnionej może dojść do erytrodermii i z ciała chorego mogą spełzywać całe fragmenty naskórka. Wysypom tego typu towarzyszy ogólny zły stan samopoczucia, podwyższona temperatura (nawet do 40-41 stopni Celcjusza), podwyższone tętno, przyspieszony oddech, zmęczenie i brak apetytu.
Wpływ diety na łuszczycę
Choć nie ustalono dotychczas konkretnych zaleceń dietetycznych dla chorych na łuszczycę, to zmiana nawyków żywieniowych może korzystnie wpłynąć na poszczególne czynniki ryzyka rozwoju dodatkowych chorób. Istotne jest przede wszystkim stosowanie przez chorego diety przeciwzapalnej. Należy unikać m.in. takich produktów jak mięso i produkty mięsne, produkty nabiałowe, cukry rafinowane czy produkty wysokoprzetworzone. Ograniczające stan zapalny są natomiast np. tłuste ryby morskie, nasiona lnu, oliwa z oliwek, nasiona dyni, orzechy włoskie czy mango, truskawki i figi.
Pamiętaj: jeżeli cierpisz na łuszczycę, skonsultuj swoją dietę ze specjalistą, najlepiej z dietetykiem klinicznym, który ułoży dla Ciebie spersonalizowany jadłospis i przedstawi Ci konkretne zalecenia żywieniowe.
Leczenie miejscowe
- preparaty keratolityczne zawierające 5–10% kwasu salicylowego lub mocznika – powodują zmniejszenie ilości łusek, poprawiają przenikanie innych preparatów
- dziegcie (pochodne węgla kamiennego) – używane są głównie w postaci maści i past, mają właściwości antyproliferacyjne
- cygnolina – stosowana głównie w tzw. leczeniu minutowym, w stężeniach 0,5-2%, rozpoczynając od małych stężeń i zwiększając je w zależności od reakcji skóry, preparat jest nanoszony na skórę na kilka minut, a następnie zmywany
- glikokortykosteroidy – mają silne właściwości przeciwzapalne, antyproliferacyjne i immunomodulujące, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z nieprawidłowym stosowaniem tych preparatów, należy je stosować wyłącznie pod kontrolą lekarza
- analogi witaminy D3 (kalcypotriol, takalcytol) – preparaty te dają dobre efekty terapeutyczne przy mniejszych działaniach niepożądanych w porównaniu z miejscowo stosowanymi kortykosteroidami.
- fototerapia – polega na ekspozycji na światło ultrafioletowe wytwarzane przez specjalne lampy (wykorzystuje się promieniowanie wąskopasmowe UVB 311nm), musi przebiegać pod nadzorem przeszkolonego personelu
- fotochemioterapia – inaczej terapia PUVA (Psoralen Ultra-Violet A), to naświetlanie promieniowaniem UVA po podaniu psolarenu, leku światłouwrażliwiającego
- metotreksat – jest to najczęściej stosowany w łuszczycy lek cytostatyczny, przed jego włączeniem należy wykonać podstawowe badania laboratoryjne, morfologię krwi z rozmazem, badanie czynności nerek oraz wątroby, RTG klatki piersiowej oraz przeprowadzić ogólne badanie lekarskie, lek może być przyjmowany wyłącznie pod kontrolą lekarza
- cyklosporyna A – to silnie działający lek immunosupresyjny skuteczny we wszystkich postaciach łuszczycy, jednak ze względu na nefrotoksyczność wskazany jest głównie w przypadkach łuszczycy szczególnie rozległej i opornej na inne metody leczenia, podawanie wiąże się z koniecznością monitorowania parametrów laboratoryjnych oraz ciśnienia tętniczego krwi
- retinoidy – normalizują proliferację i różnicowanie keratynocytów oraz ograniczają stan zapalny, wskazane są do stosowania w łuszczycy krostkowej, ponieważ mają działanie teratogenne, kobiety w wieku rozrodczym mogą je przyjmować tylko równocześnie, stosując antykoncepcję, którą muszą utrzymać jeszcze przez 2 lata po zakończeniu leczenia, najczęściej występujące objawy niepożądane to suchość ust, nosa, oczu, błon śluzowych oraz wypadanie włosów
- leki biologiczne – są to preparaty działające na określone cytokiny, które biorą udział w immunopatogenezie łuszczycy, podawane są w iniekcjach, podskórnie lub dożylnie, w ostatnich latach do leków starszej generacji – inhibitorów TNF-α dołączyły inhibitory interleukiny 17 oraz najnowsze, inhibitory interleukiny 23, leki biologiczne są podawane w ramach programów lekowych.
Łuszczyca zwyczajna (psoriasis vulgaris)
Klasycznym wykwitem łuszczycy zwyczajnej jest grudka łuszczycowa, która z reguły rozrasta się. Jej kolor jest w różnych intensywnościach czerwieni. Całość zwykle pokryta jest srebrzystą łuską. Cechą charakterystyczną łuszczycy jest wyraźne odgraniczenie miejsca chorobowo zmienionego od zdrowej skóry. Po zdrapaniu łuski często jest widoczny efekt “krwawej rosy”. Na rozdrapanym ognisku łuszczycowym pojawiają się kropelki krwi.
Kształt zmian łuszczycowych jest zwykle zbliżony do owalu. Zlewając się mogą tworzyć różne figury. Ze względu na nawarstwienie łusek, kształt i ogólny wygląd rozróżnia się różne rodzaje łuszczycy m.in. łuszczycę obrączkowatą, pieniążkowatą, geograficzną, linijną, zadawnioną czy brudźcową. Typowe ustępowanie łuszczycy (samoistne lub w wyniku leczenia) często zaczyna się od centralnej części ogniska – widoczne są wówczas brzegi zmian (łuszczyca obrączkowata).
Łuszczyca zwyczajna może występować praktycznie na każdej części ciała. Najczęściej jednak są to: owłosiona skóra głowy, kolana, łokcie i okolica krzyżowa. W łuszczycy zauważalna jest większa lub mniejsza symetryczność. Widoczne to jest przykładowo przy łokciach. Jeśli na jednym łokciu znajdują się zmiany łuszczycowe, to bardzo często można zauważyć na drugim łokciu podobne zmiany.
